II OZ 453/16

II OZ 453/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1146/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-12-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 88, art. 86 § 1, art. 210 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1146/14 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów sądowych oraz odmowie uzupełnienia wyroku w sprawie ze skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1146/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek C. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów sądowych oraz odmówił uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1146/14 stwierdzającego nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy, który to wyrok zapadł na skutek skargi wniesionej przez C. S.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż w piśmie z dnia 4 lutego 2015 r. skarżący złożył "wniosek o uzupełnienie" powołanego wyroku. Z kolei w piśmie z dnia 11 lutego 2015 r. złożył wniosek o "uzupełnienie i wyjaśnienie" wyroku.
Następnie w piśmie z dnia 19 lutego 2015 r. C. S., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania pisma z dnia 11 lutego 2015 r. przez wyjaśnienie, czy stanowi ono uzupełnienie pisma z dnia 4 lutego 2015 r., czy wniosek o wykładnię wyroku, C. S. wskazał, że wnosi zarówno o uzupełnienie wyroku jak i jego wyjaśnienie.
W powołanym piśmie z dnia 4 lutego 2015 r. skarżący wniósł o: 1) precyzyjne określenie, co się stanie, jeśli nie wniesie skargi kasacyjnej: a) czy sprawa zostanie skierowana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem rozstrzygnięcia kwestii dochowania terminu do wniesienia odwołania, b) czy też zaskarżona decyzja będzie podlegała wykonanie, co – zdaniem skarżącego – sugeruje punkt 2 wyroku; 2) uzupełnienie wyroku w zakresie dotyczącym kluczowych, podnoszonych przez niego kwestii, czyli zasadności stosowania "starego" lub "nowego" prawa; 3) doprecyzowanie wskazań dotyczących dalszego postępowania, zarzucając, że cytowany przez niego fragment uzasadnienia wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. stanowi tylko częściową realizację obowiązku wynikającego z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., 4) uzupełnienie wyroku zgodnie z wymogami art. 54 § 3 p.p.s.a., wskazując, że Sąd ma obowiązek w wyroku stwierdzić, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało zmienione prawo, a także, czy działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowiły rażące naruszenie prawa; 5) uzupełnienie wyroku w kwestii wyjaśnienia, na jakiej podstawie Sąd powołał się na art. 134 § 2 p.p.s.a. stwierdzając, że naruszenie prawa, jakie ewentualnie miało miejsce w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, nie mogło skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji; 6) uzupełnienie wyroku o rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania i związanych z postępowaniem; 7) w przypadku gdyby Sąd uznał, że skarżący stracił prawo do zwrotu kosztów – również o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów; 8) rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i "odszkodowanie/ zadośćuczynienie" za brak merytorycznego odniesienia się do jego argumentów; 9) doprecyzowanie, co Sąd rozumie, stwierdzając "Sąd badając legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w oparciu o wyżej powołane kryteria i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany stosowanie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a – zarzutami i wnioskami skargi, uznał, że decyzja ta rażąco narusza prawo", żądając wyjaśnienia, jak Sąd rozumie "granice sprawy" i określenie w ramach uzupełnienia, jakie rzeczy badał w granicach sprawy i dlaczego, jakich rzeczy nie badał; 10) uzupełnienie wyroku w kwestiach podnoszonych przez niego w skardze; 11) doprecyzowanie, czy Sąd uwzględnił skargę i w jakim zakresie.
W piśmie zaś z 11 lutego 2015 r. C. S. zażądał : 1) uzupełnienia wyroku poprzez jednoznaczne stwierdzenie lub wyjaśnienie, czy Sąd stwierdza, że nie można ustalić, czy odwołanie wniesiono w terminie czy też Sąd stwierdza, że odwołanie nie zostało złożone w terminie; 2) jeżeli Sąd uzna, że nie można stwierdzić, czy został dochowany termin złożenia odwołania, a jednocześnie Sąd stwierdza naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji – o uzupełnienie i wyjaśnienie, jakie prawo zostało naruszone w taki sposób, by skutkowało to nieważnością decyzji.
Postanowieniem z dnia 20 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wyjaśnienia wątpliwości, co do treści wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r.
Podejmując rozstrzygnięcie opisane na wstępie, Sąd wskazał, iż wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania jest wnioskiem niedopuszczalnym z mocy ustawy. Termin określony w art. 210 § 1 p.p.s.a. związany jest bowiem z upływem określonej fazy postępowania sądowego, tym samym nie ma ustawowych warunków do jego przywrócenia. Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu podlegał zatem odrzuceniu.
Sąd wskazał również, iż określając żądanie uzupełnienia wyroku, C. S. prowadzi w istocie niedopuszczalną w tej formie procesowej polemikę z orzeczeniem Sądu z dnia 17 grudnia 2014 r. Domaga się bowiem odniesienia do kwestii, do których Sąd nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku, a do których zdaniem skarżącego powinien się odnieść. Zarzuca też sprzeczność między punktem 1 i 2 sentencji wyroku. Poddaje krytyce zawarte w uzasadnieniu wskazania co do dalszego postępowania. Oczekuje wyjaśnienia przez Sąd, na jakiej podstawie powołał się na art. 134 § 2 p.p.s.a., w istocie kwestionuje stwierdzenie przez Sąd nieważności zaskarżonej decyzji.
Sąd podkreślił, iż wniosek o uzupełnienie wyroku nie może dotyczyć jego uzasadnienia. Krytyczne stanowisko skarżącego wobec wydanego wyroku powinno znaleźć odzwierciedlenie we wniesionej skardze kasacyjnej, a C. S. skorzystał z tej możliwości. Z powyższych względów wniosek o uzupełnienie wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. w zakresie obejmującym uzupełnienie lub wyjaśnienie jego uzasadnienia nie mógł być uwzględniony.
Odnosząc się do wniosku o uzupełnienie wyroku w zakresie orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania, Sąd wskazał, iż C. S. przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. nie zgłosił wniosku o zwrot kosztów postępowania. W tej sytuacji Sąd nie miał obowiązku zamieścić w wyroku orzeczenia w tym zakresie.
Sąd stwierdził również, iż nie miał podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego odszkodowania lub zadośćuczynienia od SKO w W. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiej możliwości, a właściwe w tym zakresie są sądy powszechne.
W ocenie Sądu stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł o całości skargi i nie był zobowiązany do zamieszczenia w wyroku żadnego innego dodatkowego orzeczenia, poza stwierdzeniem, na podstawie art. 152 p.p.s.a., iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 88 oraz art. 157 § 1 i 3 w zw. z art. 160 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w postanowieniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł C. S., domagając się jego uchylenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wbrew stanowisku skarżącego, Sąd I instancji wnikliwie ocenił zasadność jego argumentacji zawartej we wniosku o uzupełnienie wyroku, co znalazło odzwierciedlenie w wyczerpującym uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia.
Odnosząc się na wstępie do odrzucenia przez Sąd I instancji wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów sądowych, należy wskazać, iż zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a., strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata lub radcy prawnego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Wbrew twierdzeniu skarżącego, Sąd pouczył go o skutkach niezgłoszenia wniosku o zwrot kosztów postępowania w terminie wskazanym w tym przepisie. Informację taką zawarto w punkcie 3 pouczenia zamieszczonego w wezwaniu z dnia 4 czerwca 2014 r. (k. 19 akt sądowych).
Stosownie zaś do treści art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Art. 88 p.p.s.a. stwierdza jednak, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Ze względu na to, iż termin do zgłoszenia żądania zwrotu kosztów jest terminem nieprzywracalnym, wniosek o jego przywrócenie słusznie Sąd potraktował jako niedopuszczalny i w konsekwencji podlegający odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a.
Przechodząc następnie do zagadnienia odmowy uzupełnienia wyroku, stosownie do art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r. zawiera wszystkie wymagane prawem elementy i rozstrzyga o całości skargi C. S., stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd nie był zobowiązany do zamieszczania w wyroku żadnego dodatkowego orzeczenia, poza stwierdzeniem iż na podstawie art. 152 p.p.s.a. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W sytuacji, w której C. S. przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r., mimo pouczenia o treści art. 210 § 1 p.p.s.a., nie zgłosił wniosku o zwrot kosztów postępowania, Sąd nie miał obowiązku zamieszczać w wyroku orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.
Brzmienie przepisu art. 157 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że uzupełnić można tylko sentencję wyroku, nie zaś jego uzasadnienie. W szczególności nie można żądać uzupełnienia treści uzasadnienia wyroku poprzez zamieszczenie w nim określonych – żądanych przez stronę postępowania – kwestii, bowiem takie działanie w istocie zmierza nie do uzupełnienia, lecz do zmiany uzasadnienia poprzez zamieszczenie w nim wskazanych przez stronę okoliczności. W przedmiotowej sprawie słusznie wskazuje Sąd I instancji, iż określone we wniosku o uzupełnienie wyroku żądanie pozwala na stwierdzenie, iż C. S. prowadzi w istocie niedopuszczalną w tej formie procesowej polemikę z orzeczeniem Sądu z dnia 17 grudnia 2014 r. Wymaga podkreślenia, iż w niniejszej sprawie C. S. złożył skargę kasacyjną od wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. i krytyczne stanowisko skarżącego wobec zaskarżonego wyroku, w zakresie podniesionych zarzutów, zostanie ocenione przez Naczelny Sąd Administracyjny na etapie rozpoznawania tego środka zaskarżenia. Oznacza to, że Sąd I instancji zasadnie odmówił uzupełnienia wyroku o podniesione we wniosku elementy.
Wobec merytorycznego ustosunkowania się przez Naczelny Sąd Administracyjny do przedmiotowego zażalenia, żądanie skarżącego zwrotu kosztów poniesionych w związku z jego wniesieniem nie może zostać uwzględnione.
Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.