II OZ 449/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzażalenieinteres prawnydopuszczalność skargisąd administracyjnypostępowanie administracyjnenadzór budowlany

NSA oddalił zażalenie K.P. na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z powodu braku interesu prawnego, a zażalenie R.P., D.K., D.K. odrzucił jako niedopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił K.P. prawa pomocy, uznając jej skargę za oczywiście bezzasadną, ponieważ dotyczyła ona decyzji, na którą K.P. nie miała wpływu, co skutkowało odrzuceniem skargi z powodu braku interesu prawnego. NSA oddalił zażalenie K.P. na to postanowienie, podzielając argumentację sądu I instancji o oczywistej bezzasadności skargi. Zażalenie pozostałych skarżących zostało odrzucone jako niedopuszczalne, gdyż nie byli oni adresatami postanowienia WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie K. P., R. P., D. K., D. K. na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło K. P. przyznania prawa pomocy. Sąd I instancji uznał skargę K. P. za oczywiście bezzasadną, powołując się na art. 247 P.p.s.a., ponieważ stwierdził, że K. P. nie posiadała interesu prawnego do zaskarżenia decyzji Mazowieckiego WINB w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, gdyż decyzja ta dotyczyła oceny dopuszczalności odwołania R. P. i nie miała bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P. W konsekwencji, skarga K. P. została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. NSA podzielił to stanowisko, uznając, że oczywista bezzasadność skargi, wynikająca z braku interesu prawnego, obliguje do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez badania sytuacji majątkowej strony. W związku z tym, zażalenie K. P. zostało oddalone. Natomiast zażalenie R. P., D. K. i D. K. zostało odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ nie byli oni adresatami postanowienia WSA, a zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. w postępowaniu zażaleniowym stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, w tym dotyczące odrzucenia niedopuszczalnych środków zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, która może wynikać z jej niedopuszczalności, w tym braku interesu prawnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skoro skarga została odrzucona z powodu braku interesu prawnego, to jest ona oczywiście bezzasadna, co zgodnie z art. 247 P.p.s.a. wyklucza przyznanie prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 247

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu, w szczególności gdy jej wniesienie nastąpiło z naruszeniem przepisów o dopuszczalności jej wniesienia (np. brak interesu prawnego).

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewidziano odrzucenie skargi kasacyjnej (stosowanej odpowiednio do zażalenia) wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga K. P. dotyczyła decyzji, na którą nie miała ona wpływu, co skutkowało brakiem interesu prawnego. Brak interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji czyni skargę oczywiście bezzasadną, co wyklucza przyznanie prawa pomocy. Zażalenie wniesione przez osoby niebędące adresatami postanowienia jest niedopuszczalne.

Godne uwagi sformułowania

o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. K. P. nie posiadała zatem interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na ww. decyzję, co stanowiło podstawę odrzucenia skargi.

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w kontekście oczywistej bezzasadności skargi wynikającej z braku interesu prawnego oraz dopuszczalności wnoszenia zażaleń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w zaskarżonej decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące prawa pomocy i dopuszczalności środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Prawo pomocy: kiedy brak interesu prawnego zamyka drogę do wsparcia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 449/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 247, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D. K., D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 676/24, odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r., nr 852/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P., 2. odrzucić zażalenie R. P., D. K., D. K..
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 676/24, odmówił K. P. przyznania prawa pomocy.
Sąd wskazał na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że skarga nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności potrzeba zastosowania tego przepisu będzie zachodziła w przypadku, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia. Sąd przywołał art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz podał, że K. P. zaskarżyła decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r., nr 852/2024, w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - z odwołania R. P. - od decyzji PINB [...] z dnia 18 stycznia 2024 r. nr [...]. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie dokonanej przez organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez "R. P." odwołania od decyzji PINB [...], a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P.. K. P. nie posiadała zatem interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na ww. decyzję, co stanowiło podstawę odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r. W ocenie Sądu, skoro zatem wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, oczywista bezzasadność skargi obliguje do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony).
Zażalenie na ww. postanowienie złożyli K. P., R. P., D. K., D. K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Prawidłowo bowiem Sąd Wojewódzki uznał, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że na obecnym etapie skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy.
W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić. Tym bardziej, że jego treść nie odnosi się wprost do zasadności wydania przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia.
Zażalenie wniesione przez D K., R. P. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D. K., R. P. i D. K. nie byli adresatami postanowienia z dnia 22 stycznia 2025 r., jego adresatką była wyłącznie K. P.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI