II OZ 443/25

II OZ 443/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6053 Obywatelstwo
658
Hasła tematyczne
Koszty postępowania
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 200, art. 205, art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 23 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. A. na postanowienie zawarte w punkcie piątym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SAB/Wa 202/24 w przedmiocie kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi M. A. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie uznania za obywatela polskiego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SAB/Wa 202/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. A. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego
w przedmiocie uznania skarżącego za obywatela polskiego, zobowiązał Wojewodę Mazowieckiego do wydania aktu w terminie 60 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1), stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (2), która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3), w pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt 4) oraz zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz strony skarżącej kwotę 217 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 5).
Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania Sąd wskazał, że o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). Na koszty złożyły się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 100 zł oraz opłata od pełnomocnictwa.
Zdaniem Sądu, wystąpiły uzasadnione podstawy do miarkowania zasądzonego zwrotu kosztów postępowania, w tym przede wszystkim kosztów zastępstwa procesowego strony skarżącej. W ocenie Sądu, ustalenie wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącego na kwotę 100 złotych jest "adekwatn(e) do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie i wpisuje się
w
miarkowania kosztów postępowania, o jakim mowa w art. 206 p.p.s.a. Z uwagi bowiem na złożenie przez tego samego pełnomocnika do tut. Sądu wielu skarg o bardzo zbliżonej treści, tożsamych zarzutach i argumentacji, w sprawach o bliźniaczo podobnym stanie faktycznym i prawnym, różniącym się w aspektach nieznaczących, okoliczność ta pozwalała zmniejszyć koszt pracy tego pełnomocnika uwzględniając konieczny nakład pracy dla wywiedzenia skarg opartych o jednobrzmiącą argumentację w powiązaniu ze stopniem zindywidualizowania sprawy".
Zażalenie na powyższe postanowienie zawarte w punkcie piątym wyroku złożył pełnomocnik skarżącego, wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego kwoty 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym również kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem skarżącego, "obowiązujące przepisy nie pozwalają na zasądzenie, w razie uwzględnienia skargi w całości, zwrotu kosztów postępowania poniżej stawek minimalnych".
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie dotyczące zwrotu kosztów postępowania odpowiada prawu.
Art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) stanowi, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu, ustalonej w celu pobrania wpisu.
W orzecznictwie oraz piśmiennictwie podkreśla się uznaniowy charakter powołanego przepisu, pozwalający sądowi na dokonywanie dyskrecjonalnej oceny na tle konkretnej sprawy, czy w danych okolicznościach powinno nastąpić miarkowanie zasądzanych kosztów, przy czym częściowe uwzględnienie skargi stanowi tylko jeden przykład, wskazany przez ustawodawcę, pozwalający na zastosowanie tego przepisu (wyroki NSA z 17 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 4787/16; z 27 maja 2021 r., sygn. akt
II GSK 926/18; czy też postanowienie z 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11; tak też:
M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 206).
Przy czym nie ulega też wątpliwości, iż warunkiem prawidłowego zastosowania przez sąd pierwszej instancji art. 206 p.p.s.a. jest wskazanie, dlaczego sąd uznał, że zachodzi przypadek uzasadniający zasądzenie jedynie części kosztów, tym samym w razie miarkowania kosztów obowiązkiem sądu jest uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia. Niepodjęcie rozważań w tym względzie oznacza, przy uwzględnieniu skargi nawet w części, obowiązek zastosowania zasady z art. 200 p.p.s.a.
W niniejszym przypadku Sąd pierwszej instancji podał przyczyny, z powodu
których miarkował koszty zastępstwa procesowego, wyraźnie powołując okoliczność wniesienia skarg w wielu sprawach tożsamych co do okoliczności faktycznych i
prawnych, zasadnie przyjmując, że wymagały one mniejszego nakładu pracy pełnomocnika.
Wywiedzenie skarg i reprezentowanie strony w sprawach o tożsamym stanie faktycznym oraz objętych jednolitą regulacją prawną uzasadnia miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika, czyli dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy. Jednocześnie, przy określaniu wysokości wynagrodzenia pełnomocnika należy każdorazowo uwzględniać stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy, a także wkład jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym wkładu pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Często spotykanym przykładem stosowania
miarkowania kosztów są wyroki zapadające w sprawach, w których ten sam pełnomocnik wywodzi skargi (skargi kasacyjne) i reprezentuje strony w tożsamych lub zbliżonych stanach faktycznych, objętych jednolitą regulacją prawną (postanowienia NSA z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 544/16; z 1 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 668/16; z 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I GZ 502/18; z 17 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OZ 418/22, czy wyroki z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2407/19 oraz z 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2822/19).
Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, jakoby w sytuacji, w której uwzględniono skargę w całości, nie było możliwości zwrotu kosztów postępowania poniżej stawek minimalnych, wystarczy wskazać, że taka sytuacja nie dotyczy rozpoznawanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w punkcie czwartym wyroku z 18 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SAB/Wa 202/24, oddalił skargę skarżącego w pozostałym zakresie, tj. w zakresie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej ewentualnie wymierzenia
organowi grzywny (wnioski zawarte w punktach 2 i 3 skargi) oraz w zakresie zarzutu przewlekłości postępowania. Oznacza to, że wbrew twierdzeniom skarżącego, skarga została uwzględniona jedynie w części, co przede wszystkim przemawiało za odstąpieniem od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości, a czego nie wskazał Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu dotyczącym rozstrzygnięcia o kosztach.
W związku z powyższym stanowisko i zarzuty podniesione w zażaleniu należy uznać za nietrafne.
W tych okolicznościach NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.