II OZ 441/17

Naczelny Sąd Administracyjny2017-05-11
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzenneuchwała rady gminyskargaterminwezwanie do usunięcia naruszenia prawapostępowanie sądowoadministracyjneNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę na uchwałę planistyczną z powodu dwukrotnego, bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na uchwałę Rady Gminy Wiśniewo dotyczącą zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając ją za wniesioną po terminie. Sąd niższej instancji stwierdził, że skarżący dwukrotnie wzywał organ do usunięcia naruszenia prawa, co jest niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie WSA, podkreślając, że instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa może być wykorzystana tylko raz w odniesieniu do tego samego aktu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącego na uchwałę Rady Gminy Wiśniewo z dnia 29 września 2015 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA odrzucił skargę, ponieważ uznał, że została wniesiona z uchybieniem terminu. Sąd niższej instancji wskazał, że skarżący dwukrotnie wzywał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego tej samej uchwały. Pierwsze wezwanie z 23 grudnia 2015 r. rozpoczęło bieg sześćdziesięciodniowego terminu do zaskarżenia, który upłynął przed wniesieniem pierwszej skargi (25 lutego 2016 r.). Drugie wezwanie z 6 maja 2016 r. zostało uznane za bezskuteczne, ponieważ instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa może być wykorzystana tylko jednokrotnie w odniesieniu do tego samego aktu. Skarżący w zażaleniu zarzucił WSA naruszenie przepisów poprzez błędne uznanie, że dwukrotnie wzywał organ do usunięcia naruszenia prawa i uchybił terminowi, argumentując, że wezwania dotyczyły działek o innych numerach ewidencyjnych. NSA podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa może być zastosowana tylko raz w odniesieniu do tego samego aktu. Powtórne wniesienie wezwania, nawet w odniesieniu do innej działki, prowadziłoby do obejścia zasady jednokrotności i destabilizacji obrotu prawnego. W związku z tym NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do tego samego aktu prawa miejscowego jest niedopuszczalne, nawet jeśli dotyczy innej działki ewidencyjnej. Instytucja wezwania może być wykorzystana tylko raz.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa ma na celu jednokrotne umożliwienie organowi naprawienia błędu przed skierowaniem sprawy do sądu. Powtarzanie wezwań, nawet w odniesieniu do innych elementów aktu (np. innych działek), prowadziłoby do obejścia zasady jednokrotności i destabilizacji obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (5)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Skarga na akt prawa miejscowego może zostać wniesiona po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to może być złożone tylko jednokrotnie w odniesieniu do tego samego aktu.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu m.in. w przypadku wniesienia jej z uchybieniem terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 53 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do skarg wnoszonych na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. stosuje się przepisy dotyczące terminu do wniesienia skargi.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa może być wykorzystana tylko jednokrotnie w odniesieniu do tego samego aktu prawa miejscowego. Dwukrotne wezwanie, nawet dotyczące innych działek ewidencyjnych, prowadzi do obejścia zasady jednokrotności i destabilizacji obrotu prawnego. Skarga wniesiona po terminie, wynikającym z pierwszego wezwania, podlega odrzuceniu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. i art. 101 ust. 1 u.s.g. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący dwukrotnie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i uchybił terminowi, podczas gdy wezwania dotyczyły działek o innych numerach ewidencyjnych.

Godne uwagi sformułowania

nie można instytucji wezwania traktować, jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego i byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić bezpieczeństwo tego obrotu. Przede wszystkim jednak ich tożsamość wynikała z odniesienia wezwań do tego samego aktu prawa miejscowego oraz przedstawienia zbliżonej argumentacji na ich potwierdzenie.

Skład orzekający

Roman Hauser

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady jednokrotności wezwania do usunięcia naruszenia prawa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście planowania przestrzennego i uchwał rady gminy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury poprzedzającej skargę na akt prawa miejscowego (art. 101 u.s.g.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje pułapkę proceduralną, w którą łatwo wpaść, próbując kwestionować akty planistyczne. Podkreśla znaczenie precyzyjnego stosowania przepisów o terminach i wezwaniach.

Uważaj na dwukrotne wezwania! Jedno błędne pismo może zamknąć drogę do sądu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 441/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Hauser /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1507/16 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2017-01-31
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1507/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. K. na uchwałę Rady Gminy Wiśniewo z dnia 29 września 2015 r., nr XI/49/15 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1507/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA) odrzucił skargę M. K. (dalej skarżący) na uchwałę Rady Gminy Wiśniewo z dnia 29 września 2015 r., nr XI/49/15, wydaną w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zwrócił skarżącemu 300 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
W uzasadnieniu WSA stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Skarżący dwukrotnie wezwał Radę Gminy Wiśniewo do usunięcia naruszenia prawa. Pierwsze wezwanie miało miejsce 23 grudnia 2015 r. Tym samym, już w dniu wniesienia wezwania rozpoczął się bieg sześćdziesięciodniowego terminu do zaskarżenia Rady Gminy Wiśniewo z 29 września 2015 r., nr XI/49/15. Termin do wniesienia skargi upływał w okresie od dnia 24 grudnia 2015 r. do 22 lutego 2016 r. Skarżący nie wniósł jednak w tym okresie skargi do sądu administracyjnego. Pierwsza skarga do WSA wpłynęła 25 lutego 2016 r., a więc już z uchybieniem terminu. Jak wskazano wyżej, skarga ta została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 753/16. Co prawda 6 maja 2016 r. skarżący ponownie wezwał Radę Gminy Wiśniewo do usunięcia naruszenia prawa zawartego w zaskarżonej uchwale, jednak było ono bezskuteczne. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest bowiem czynnością prawną, która jednokrotnie przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonego aktu lub czynności. Ponieważ skarżący składał dwukrotnie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczące tej samej uchwały, tj. wezwanie z dnia 23 grudnia 2015 r. i wezwanie datowane na dzień 6 maja 2016 r., a pisma te zawierały to samo żądanie, tym samym nie można uznać ww. pisma z 6 maja 2016 r. za wezwanie, w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm., dalej u.s.g.).
W zażaleniu z 27 lutego 2017 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie postanowienia z 31 stycznia 2017 r. oraz o orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. i art. 101 ust. 1 u.s.g., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący dwukrotnie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i uchybił terminowi do złożenia skargi na uchwałę Rady Gminy Wiśniewo i tym samym zaszły okoliczności uzasadniające jej odrzucenie, podczas gdy wezwanie, od którego WSA błędnie liczy termin na złożenie skargi dotyczyło działek o innych numerach ewidencyjnych niż ta, która jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Prawidłowe wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym uzależnione zostało od zachowania właściwej formy, czasu oraz miejsca dokonania czynności procesowej. Następstwem niedopełnienia tych wymagań, które zostały szczegółowo uregulowane w p.p.s.a. jest odrzucenie skargi, nie dochodzi bowiem w ogóle do skutecznego zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym do poddania zaskarżonego przejawu działania albo zaniechania administracji publicznej kontroli sprawowanej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. skarga na akt prawa miejscowego może zostać wniesiona po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Do skargi wnoszonej na tej podstawie, zastosowanie znajduje art. 53 § 2 p.p.s.a. (uchwała NSA z 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60). Naczelny Sąd Administracyjny podziela przyjęty przez WSA pogląd dotyczący jednokrotnej możliwości złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do tego samego aktu. Jak zostało to wyjaśnione w orzecznictwie sądowym, nie można instytucji wezwania traktować, jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego i byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić bezpieczeństwo tego obrotu. Takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi, na podstawie przepisów przewidujących skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów (wyrok NSA z 29 listopada 2012 r., I OSK 2737/12, Lex nr 1239443).
W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżący dwukrotnie skierował wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do tego samego aktu prawa miejscowego, tj. uchwały Rady Gminy Wiśniewo z 29 września 2015 r. Odrzucenie pierwszej skargi na tę uchwałę z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia w żaden sposób nie spowodowało przywrócenia możliwości powtórnego wniesienia wezwania. Poza tym, wskazanie w każdym z wezwań naruszenia interesu prawnego w odniesieniu do działki nr [...]w pełni uprawniało WSA do tego, ażeby uznać, że treść wezwań była tożsama. Przede wszystkim jednak ich tożsamość wynikała z odniesienia wezwań do tego samego aktu prawa miejscowego oraz przedstawienia zbliżonej argumentacji na ich potwierdzenie. Przyjęcie poglądu przeciwnego, umożliwiającego powtórne wniesienie wezwania za każdym razem, gdy wskazana w nim została inna działka ewidencyjna, prowadziłoby w rzeczy samej do obejścia zasady jednokrotnej możliwości składania tego rodzaju środka prawnego, co byłoby sprzeczne z przedstawionymi powyżej wartościami i celami tej instytucji prawnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI