II OZ 437/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie R. K. na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że nie jest on stroną postępowania, a zażalenia organizacji społecznych odrzucono jako niedopuszczalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił R. K. prawa pomocy, ponieważ występował on jako pełnomocnik organizacji, a nie strona postępowania. R. K. złożył zażalenie, twierdząc, że działa w swoim imieniu i reprezentuje organizacje. NSA oddalił jego zażalenie, potwierdzając, że prawo pomocy przysługuje wyłącznie stronie. Zażalenia organizacji społecznych zostały odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ nie przysługiwało im prawo do zażalenia na postanowienie dotyczące R. K., a ich własne wnioski o prawo pomocy były już wcześniej rozpoznawane negatywnie.
Sprawa dotyczy zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika). R. K. występował w sprawie jako pełnomocnik czterech organizacji społecznych, które również złożyły wnioski o prawo pomocy, lecz zostały one rozpoznane negatywnie. WSA uznał, że R. K. nie jest stroną postępowania, a jedynie pełnomocnikiem, dlatego jego wniosek o prawo pomocy nie mógł zostać uwzględniony zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie R. K., potwierdzając, że prawo pomocy może być przyznane wyłącznie stronie postępowania. NSA podkreślił również, że zażalenie na postanowienie dotyczące prawa pomocy przysługuje tylko wnioskodawcy, co skutkowało odrzuceniem zażaleń organizacji społecznych jako niedopuszczalnych. Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę na konieczność weryfikacji umocowania R. K. do reprezentowania stowarzyszeń zwykłych, wskazując na potrzebę przedstawienia uchwał wszystkich członków stowarzyszeń oraz dokumentów potwierdzających skład osobowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo pomocy może być przyznane wyłącznie stronie postępowania.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek. Podmiot występujący w sprawie jedynie jako pełnomocnik, a nie jako strona, nie może skutecznie złożyć wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 243 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek. Wniosek złożony przez podmiot niebędący stroną jest niedopuszczalny.
p.p.s.a. art. 252 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zażalenie na postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 180
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 35 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
R. K. nie jest stroną postępowania, a jedynie pełnomocnikiem, co wyklucza możliwość przyznania mu prawa pomocy. Zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy (R. K.), a nie organizacjom. Wnioski organizacji o prawo pomocy były już wcześniej rozpoznawane negatywnie.
Odrzucone argumenty
R. K. argumentował, że działa w imieniu własnym oraz organizacji i wnosił o przyznanie mu prawa pomocy ze względu na nieporadność, sytuację materialną i skomplikowany charakter sprawy.
Godne uwagi sformułowania
prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek nie jest stroną tego postępowania, lecz występuje w postępowaniu jako przedstawiciel wskazanych organizacji społecznych zażalenie na postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy skoro stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia
Skład orzekający
Zofia Flasińska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w sądach administracyjnych, w szczególności rozróżnienie między stroną a pełnomocnikiem oraz zasady reprezentacji stowarzyszeń zwykłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej pełnomocnika do ubiegania się o prawo pomocy oraz procedury reprezentacji stowarzyszeń zwykłych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie między stroną a pełnomocnikiem w kontekście prawa pomocy oraz kwestie reprezentacji stowarzyszeń zwykłych.
“Pełnomocnik nie jest stroną: NSA wyjaśnia, komu przysługuje prawo pomocy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 437/15 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2015-05-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-05-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Zofia Flasińska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane II SA/Bk 47/14 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2015-10-27 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 243 par. 1, art. 252 par. 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. oraz Stowarzyszenia zwykłego [...] w B., Stowarzyszenia zwykłego [...] w B., Fundacji [...] w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 19 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 47/14 o odmowie przyznania R. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...], Stowarzyszenia zwykłego [...] w B., Stowarzyszenia zwykłego [...] w B., Fundacji [...] w B. na decyzję Wojewody Podlaskiego z [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. oddalić zażalenie R. K., 2. odrzucić zażalenie Stowarzyszenia zwykłego [...] w B., Stowarzyszenia zwykłego [...] w B., Fundacji [...] w B. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 47/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. |W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, iż R. K. formularzach z dnia 12 stycznia i 13 lutego 2015 r. wniósł w imieniu własnym o | |przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata | |(k. [...], [...]). Wnioskodawca występuje w sprawie jako pełnomocnik czterech skarżących organizacji, które złożyły własne wnioski o | |przyznanie prawa pomocy, które zostały rozpoznane negatywnie. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wnioski R. K. o przyznanie prawa pomocy nie mogły zostać rozpatrzone pozytywnie, gdyż zostały | |złożone przez podmiot, który występuje w sprawie nie w imieniu własnym, ale jako pełnomocnik czterech skarżących organizacji | |społecznych. R. K. nie jest również samodzielnym uczestnikiem postępowania. Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 | |sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., | |prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego | |wynika, że o prawo pomocy wnioskować może wyłącznie strona postępowania, a nie może tego skutecznie uczynić podmiot, który tego | |przymiotu nie posiada. W takiej sytuacji wnioski o prawo pomocy złożone przez R. K. w imieniu własnym nie mogły zostać pozytywnie | |rozpatrzone, gdyż nie pochodzą od strony. Stąd też podlegały oddaleniu na podstawie przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a. | W piśmie z dnia 10 kwietnia 2015 r. zażalenie na to postanowienie wniósł R. K., wskazując, iż działa w imieniu własnym oraz w imieniu organizacji społecznych, których jest przedstawicielem: Stowarzyszenia zwykłego [...] w B., Stowarzyszenia zwykłego [...] w B. oraz Fundacji [...] w B. R. K. wskazał, że ze względu na nieporadność wnioskodawcy, jego sytuacje materialną oraz skomplikowany charakter sprawy wnosi o przyznanie mu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie R. K. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. R. K. nie jest stroną tego postępowania, lecz występuje w postępowaniu jako przedstawiciel wskazanych organizacji społecznych, zatem jego wniosek o przyznanie jemu osobiście prawa pomocy jest niedopuszczalny i słusznie Sąd I instancji odmówił uwzględnienia tego wniosku. Natomiast – zgodnie z art. 252 § 3 p.p.s.a. – zażalenie na postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Postanowieniem dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 47/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy R. K. i odmówił przyznania mu tego prawa. Zatem zażalenie na to postanowienie przysługuje wyłącznie R. K. W związku z powyższym zażalenia Stowarzyszenia zwykłego [...] w B., Stowarzyszenia zwykłego [...] w B., Fundacji [...] w B. na postanowienie z dnia 19 marca 2015 r. podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne. Dodatkowo wskazać należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazanym organizacjom społecznym był już rozpoznawany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 r. Sąd odmówił przyznania im prawa pomocy. Zażalenie tych organizacji na to postanowienie zostało odrzucone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2015 r., a Naczelny Sąd Administracyjny – postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 r., II OZ 275/15 – oddalił zażalenie na to postanowienie. Nadto wskazać należy, iż w tej sprawie ustalenia wymaga czy R. K. posiada odpowiednie umocowanie do reprezentowania wskazanych wyżej organizacji społecznych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się obecnie, iż skoro stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Konieczne jest przy tym jednoznaczne zweryfikowanie przez sąd, w oparciu o przedłożone dokumenty, że wszystkie osoby podpisane pod skargą były założycielami czy też są członkami stowarzyszenia, uprawnionymi do złożenia skargi. (...) Właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu (innej osobie reprezentującej stowarzyszenie) przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego li tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., II OSK 2525/12, podobnie Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z dnia 14 maja 2014 r., II OSK 2966/12, z dnia 5 czerwca 2014 r., II OSK 714/14, z dnia 10 lipca 2014 r., II OSK 311/14, z dnia 30 września 2014 r., II OSK 729/13, wszystkie publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tej sprawie Sąd I instancji powinien więc w pierwszej kolejności ustalić czy skarga stowarzyszeń zwykłych [...] w B. i [...] w B. została skutecznie wniesiona przez wszystkich członków tych stowarzyszeń poprzez wezwanie tych stowarzyszeń do przedstawienia stosownych uchwał wszystkich członków o wniesieniu skargi oraz do przedstawienia dokumentów, z których będzie wynikał skład osobowy tych obu stowarzyszeń. Ponadto Sąd powinien ustalić czy reprezentujący te stowarzyszenia R. K. legitymuje się uchwałami podpisanymi przez wszystkich członków odpowiednio Stowarzyszenia [...] w B. oraz Stowarzyszenia [...] w B. upoważniającymi go do reprezentowania tych stowarzyszeń w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, że R. K. występuje w tej sprawie również jako pełnomocnik osoby prawnej - Fundacji [...] w B., Sąd powinien ustalić czy spełnia on przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI