II OZ 436/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-08-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnewpis sądowyzażaleniezarządzeniepozostawienie pisma bez rozpoznaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnyminadzór budowlany

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA we Wrocławiu wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia na pozostawienie pisma bez rozpoznania, uznając, że wpis jest należny.

Skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie WSA we Wrocławiu o pozostawieniu jej pisma bez rozpoznania z powodu braku sprecyzowania jego charakteru procesowego. WSA wezwał ją do uiszczenia wpisu od tego zażalenia. Skarżąca argumentowała, że zażalenie na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania jest wolne od wpisu. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że wpis jest należny, ponieważ pozostawienie pisma bez rozpoznania nie wynikało z nieuiszczenia opłaty, a z braku sprecyzowania charakteru pisma.

Sprawa dotyczyła zażalenia skarżącej Z. D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA we Wrocławiu, które pozostawiło jej pismo z dnia 13 kwietnia 2023 r. bez rozpoznania. Powodem było nieustosunkowanie się skarżącej do wezwania o sprecyzowanie, czy pismo należy traktować jako wniosek w trybie art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych, czy jako wniosek o wyłączenie sędziego (art. 19 P.p.s.a.). Następnie, zarządzeniem z dnia 29 maja 2023 r., WSA wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarżąca wniosła zażalenie na to wezwanie, argumentując, że zażalenie na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania jest wolne od wpisu na podstawie art. 220 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 199 i 230 § 1 i 2 P.p.s.a., od zażaleń co do zasady pobiera się wpis. Wyjątek przewidziany w art. 220 § 4 P.p.s.a. dotyczy zażaleń na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wydane na podstawie art. 220 § 1 P.p.s.a. (czyli z powodu nieuiszczenia opłaty) oraz zażaleń na postanowienia o odrzuceniu środków zaskarżenia. W niniejszej sprawie pozostawienie pisma bez rozpoznania było konsekwencją braku sprecyzowania jego charakteru procesowego, a nie nieuiszczenia opłaty. Dlatego też zażalenie na takie zarządzenie podlega wpisowi sądowemu. Sąd uznał, że wysokość wpisu (100 zł) została poprawnie ustalona, mimo drobnej wadliwości w powołaniu podstawy prawnej rozporządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zażalenie na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wydane na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. podlega wpisowi sądowemu.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wpis od zażalenia jest należny zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., a wyjątek z art. 220 § 4 p.p.s.a. dotyczy sytuacji, gdy pismo zostało pozostawione bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia opłaty lub odrzucone z powodu nieuiszczenia opłaty. W tym przypadku pozostawienie pisma bez rozpoznania było konsekwencją braku sprecyzowania jego charakteru procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 230 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 220 § 1 i 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 220 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 233

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5a

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 19

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie art. 2 § 1 pkt 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wydane na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. podlega wpisowi sądowemu, ponieważ nie jest objęte wyjątkiem z art. 220 § 4 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Zażalenie na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania jest wolne od wpisu sądowego na podstawie art. 220 § 4 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Ratio legis tego przepisu sprowadza się do zwolnienia strony od konieczności uiszczenia wpisu sądowego od środka odwoławczego w sytuacji, gdy jej wcześniejsze pismo procesowe powodujące konieczność uiszczenia opłaty sądowej (wpisu lub opłaty kancelaryjnej) zostało odrzucone lub pozostawione bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia należnej opłaty. Z takim przypadkiem nie mamy natomiast do czynienia w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania w sądach administracyjnych, zwłaszcza gdy brak jest sprecyzowania charakteru procesowego pisma."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pismo zostało pozostawione bez rozpoznania z powodu braku sprecyzowania jego charakteru, a nie z powodu nieuiszczenia opłaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wpisem sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Kiedy zażalenie na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wymaga wpisu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 436/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Sygn. powiązane
II SA/Wr 636/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-03-05
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 636/22 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie z dnia 10 maja 2023 r. o pozostawieniu pisma bez rozpoznania w sprawie ze skargi Z. D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2022 r., nr 743/2022 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 kwietnia 2023 r., w wykonaniu zarządzenia z dnia 18 kwietnia 2023 r., wezwano skarżącą Z. D. do usunięcia braków formalnych pisma z dnia 13 kwietnia 2023 r., poprzez sprecyzowanie, czy pismo to należy potraktować jako wniosek złożony w trybie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), czy też jako wniosek o wyłączenie sędziego z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, zwana dalej: "p.p.s.a.") - w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a.).
Zarządzeniem z dnia 10 maja 2023 r., na podstawie art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a., pozostawiono pismo skarżącej z dnia 13 kwietnia 2023 r. bez rozpoznania, z uwagi na nieustosunkowanie się strony skarżącej do wezwania o sprecyzowanie pisma i niemożliwość jednoznacznego ustalenia jak należało je pod względem procesowym zakwalifikować.
Skarżąca pismem z dnia 24 maja 2023 r. wniosła zażalenie na ww. zarządzenie z dnia 10 maja 2023 r.
Zarządzeniem z dnia 29 maja 2023 r., Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem") wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 złotych od zażalenia na zarządzenie z dnia 10 maja 2023 r. o pozostawieniu pisma bez rozpoznania - w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Zażalenie na powyższe zarządzenie z dnia 29 maja 2023 r. złożyła skarżąca podnosząc, że zażalenie wniesione na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania jest wolne od wpisu, w oparciu o art. 220 § 4 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowiącym, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (a pismami tymi są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia szczegółowo wymienione w art. 194 § 1 p.p.s.a., a także na zarządzenia przewodniczącego jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Ustawodawca w art. 230 § 2 nie rozróżnił zażaleń na postanowienia sądu i na zarządzenia przewodniczącego, zatem należy interpretować, że co do zasady zażalenie podlega wpisowi w obydwu tych przypadkach. Wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 220 § 4 p.p.s.a., albowiem zwolniono od wpisu sądowego zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wydane na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. oraz zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania wydane na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Ratio legis tego przepisu sprowadza się do zwolnienia strony od konieczności uiszczenia wpisu sądowego od środka odwoławczego w sytuacji, gdy jej wcześniejsze pismo procesowe powodujące konieczność uiszczenia opłaty sądowej (wpisu lub opłaty kancelaryjnej) zostało odrzucone lub pozostawione bez rozpoznania z powodu nieuiszczenia należnej opłaty. Z takim przypadkiem nie mamy natomiast do czynienia w niniejszej sprawie. Pozostawienie, zarządzeniem z dnia 10 maja 2023 r., pisma skarżącej bez rozpoznania było konsekwencją, jak wskazał Sąd I instancji, braku ustosunkowania się skarżącej do wezwania o sprecyzowanie pisma i możliwości jednoznacznego ustalenia jak należało je pod względem procesowym zakwalifikować. Zażalenie na zarządzenie wydane w trybie art. 49 § 2 p.p.s.a. podlega wpisowi sądowemu zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. Prawidłowo zatem Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 złotych. Jedynym mankamentem kontrolowanego zarządzenia jest to, że nieprawidłowo powołano w nim podstawę prawną z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, który ma zastosowanie w przypadku złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wskazana wadliwość nie skutkuje jednakże koniecznością uchylenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, albowiem wysokość należnej opłaty sądowej została poprawnie ustalona. Sąd w składzie obecnie orzekającym, mając na względzie brak stosownej regulacji w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 233 p.p.s.a., tj. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odnoszącej się do wysokości wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie, stoi na stanowisku, że jego wysokość określić należy na podstawie art. 233 p.p.s.a. (wpis nie może być niższy niż sto złotych) – zob. postanowienia NSA: z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 36/14; z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 198/11; z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 503/08.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI