II OZ 431/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-26
NSAbudowlaneŚredniansa
nadzór budowlanywstrzymanie wykonaniazagrożenie budowlaneremontkosztyochrona tymczasowaspółdzielnia mieszkaniowastan techniczny budynku

NSA oddalił zażalenie spółdzielni na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia związanego ze stanem technicznym budynku, uznając brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie.

Spółdzielnia Mieszkaniowa L. wniosła zażalenie na postanowienie WSA we Wrocławiu, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia dla stanu technicznego budynku, w tym remont tarasu i werandy oraz wymianę stolarki okiennej. Spółdzielnia argumentowała, że nie stać jej na remont, a koszty powinny ponieść właściciele lokali. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że spółdzielnia nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki) uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Spółdzielni Mieszkaniowej L. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia związanego z pogorszeniem stanu technicznego przegród zewnętrznych elewacyjnych, stropodachu oraz werandy. Decyzja organów nadzoru budowlanego nakazywała m.in. remont tarasu, werandy, izolację przeciwwodną oraz wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, nadając niektórym punktom rygor natychmiastowej wykonalności i zakazując użytkowania werandy do czasu usunięcia nieprawidłowości. Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania, uznając, że skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), takich jak groźba znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Spółdzielnia w zażaleniu podnosiła, że nie stać jej na remont, a koszty powinny obciążać właścicieli lokali, wskazując na zadłużenie jednego z nich. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, a sama obawa o poniesienie kosztów lub przyszłe uchylenie decyzji nie jest wystarczająca. Spółdzielnia nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną ani przybliżonych kosztów remontu. Kwestie merytoryczne dotyczące zasadności zobowiązania do wymiany stolarki okiennej nie mogły być badane na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie jest uzasadniony, ponieważ skarżąca nie wykazała konkretnych okoliczności wskazujących na wystąpienie ryzyka znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków będących konsekwencją realizacji nakazanych robót.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama obawa o poniesienie kosztów lub przyszłe uchylenie decyzji nie jest wystarczająca. Skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną ani przybliżone koszty remontu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA orzekł jak w postanowieniu.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA orzekł jak w postanowieniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącą konkretnych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (znaczna szkoda, trudne do odwrócenia skutki). Niewykazanie przez skarżącą jej sytuacji materialnej i przybliżonych kosztów remontu. Kwestie merytoryczne decyzji nie podlegają ocenie na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółdzielni o braku środków na remont i przerzuceniu kosztów na właścicieli lokali (nie była przedmiotem oceny na tym etapie).

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie spoczywa na wnioskodawcy nie wykazano bowiem, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, będących konsekwencją realizacji nakazanego usunięcia zagrożenia nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w postępowaniu incydentalnym jakim jest rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu nie może brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania strony skarżącej o wydaniu spornej decyzji z naruszeniem przepisów prawa

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej i ciężar dowodu spoczywający na wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a nie merytorycznej zasadności samej decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu administracyjnym – możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Jest interesująca dla prawników procesowych, choć stan faktyczny jest typowy dla spraw budowlanych.

Kiedy można wstrzymać wykonanie decyzji? NSA wyjaśnia ciężar dowodu i ograniczenia wniosku.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 431/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wr 925/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-07-01
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184 w zw. z art.197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej L. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 925/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z 16 lipca 2024 r. Nr 1451/2024 w punkcie 2 tiret 4 w zakresie w jakim decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej L. we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 października 2024 r. Nr 1070/2024 w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 24 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." odmówił wstrzymania wykonania decyzji
Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 października 2024 r., nr 1070/24, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia 16 lipca 2024 r. Nr 1451/2024, w przedmiocie nakazu usunięcia zagrożenia związanego z nadmiernym pogorszeniem stanu technicznego przegród zewnętrznych elewacyjnych, stropodachu (tarasu) nad pomieszczeniami lokalu mieszkalnego nr 1 (zlokalizowanymi od strony zaplecza nieruchomości) oraz werandy przylegającej do przybudówki z tarasem od strony ogrodu, poprzez:
1) remont tarasu (stropodachu) nad pomieszczeniami lokalu nr 1 (od strony ogrodu) polegający na:
- usunięciu uszkodzonych warstw płyty stropowej tarasu i jej okładzin,
- wykonaniu nowego podłoża wraz w warstwą spadkową wynoszącą minimum 1,5-2% umożliwiającą swobodny grawitacyjny spływ wody opadowej i roztopowej w kierunku wpustu,
- wykonaniu warstwy gruntującej oraz systemowej izolacji przeciwwodnej wywiniętej minimum 20 cm na ściany tarasu wraz z obróbką wpustu tarasowego elastyczną masą izolacyjną,
- osuszeniu i lokalnym odgrzybieniu zawilgoconych w wyniku długotrwałego zalewania przegród budowalnych stanowiących część wspólną obiektu (stropu i ścian pod tarasem),
2) remont werandy (przylegającej do przybudówki z tarasem od strony ogrodu) polegający na:
- naprawie i wzmocnieniu ceglanych cokołów murowanych wraz ze ścianą fundamentową (stanowiących podparcie drewnianej konstrukcji werandy) w obrębie istniejących pęknięć murów przy zastosowaniu powszechnie znanych metod systemowych do naprawy i wzmocnienia konstrukcji murów (np. w sposób wskazany na str. 6 ekspertyzy technicznej z czerwca 2024 r. opracowanej przez mgra inż. Z.D.),
- oczyszczeniu i osuszeniu murów zewnętrznych w poziomie przyziemia wraz z odcięciem dopływu wilgoci z poziomu posadowienia werandy, poprzez wyprowadzenie izolacji pionowych przeciwwodnych stref podziemnych,
- kompleksowej rekonstrukcji wszystkich całkowicie zdegradowanych ścian drewnianej konstrukcji werandy,
- wymianie zużytej i nieszczelnej stolarki okiennej i drzwiowej na nową, stylizowaną na historyczną wraz z przywróceniem pierwotnych kształtów tych elementów w oparciu o zachowaną dokumentację.
- naprawie schodów stalowych prowadzących do pomieszczenia werandy z części ogrodowej,
3) oczyszczenie i osuszenie murów w poziomie podpiwniczenia wraz z odcięciem dopływu wilgoci z poziomu posadowienia budynku, poprzez wykonanie izolacji przeciwwodnej pionowej ścian zewnętrznych piwnicy,
4) usunięcie skorodowanych, zawilgoconych i odparzonych piwnicznej i wykonanie nowych wypraw tynkarskich wraz z piwnicznym,
5) remont przegród zewnętrznych elewacyjnych - odtworzenie wypraw tynkarskich (z zachowaniem faktury tynków i kompozycji elewacji) oraz powłok malarskich na całej powierzchni elewacji, wraz z uzupełnieniem ubytków w strukturze materiałowej muru.
Powyższe obowiązki należało wykonać w terminie: 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, w zakresie punktu 1, 12 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, w zakresie punktu 2 oraz 24 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, w zakresie punktów 3-5. W zakresie punktów 1-2 organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto ze względu na występujące zagrożenie organ zakazał użytkowania werandy - do czasu usunięcia występujących nieprawidłowości oraz przywrócenia jej pełnej sprawności technicznej i użytkowej warunkującej możliwość bezpiecznego użytkowania tego elementu obiektu. Decyzja o zakazie użytkowania podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Sąd I instancji, powołując się na treść art. 61 § 3 p.p.s.a., stwierdził, że złożony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji nie został uzasadniony. Skarżąca nie wykazała, że została spełniona którakolwiek z przesłanek wymienionych w ww. przepisie. Za taką okoliczność nie może być uznana możliwość zaistnienia sytuacji, w której dojdzie do wykonania decyzji objętej rygorem natychmiastowej wykonalności, a następnie w wyniku kontroli sądowej, taka decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Fakt zaistnienia samej obawy, że w przyszłości zostanie wydany wyrok, który doprowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, w ocenie Sądu, nie jest sytuacją wypełniającą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji wskazał również, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji pozostaje niezależne od zasadności samej skargi. Na etapie rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej zaskarżona decyzja nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Za uwzględnieniem wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie przemawiało również zagrożenie w postaci wygenerowania olbrzymich kosztów związanych z wymianą zużytej i nieszczelnej stolarki okiennej i drzwiowej.
Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Spółdzielnia wskazała, że stolarki okienne i drzwiowe nie są związane z konstrukcją i nie stanowią części wspólnej nieruchomości zatem nie mogą być remontowane na koszt innych osób niż właściciele lokalu do którego przynależą. Zarzucono, że właściciel lokalu, do którego przynależy weranda nie uiszcza należności na poczet Spółdzielni i ma znaczne zadłużenie z tytułu użytkowania lokalu własnościowego. Obecnie toczy się 5 postępowań o zapłatę ww. należności. Skarżąca zarzuciła, że Spółdzielni nie stać na remont, do którego powinien być zobowiązany właściciel lokalu, do którego przynależy weranda.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z ww. przepisu wynika, że argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny.
Wobec powyższego to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie. Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
W okolicznościach niniejszej sprawy ma zatem rację Sąd I instancji, że przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zawierał stosownego uzasadnienia, które wskazywałoby na zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Tej oceny nie podważono skutecznie w zażaleniu.
Nie wykazano bowiem, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, będących konsekwencją realizacji nakazanego usunięcia zagrożenia. Wniosek skarżącej, oprócz samego żądania wstrzymania wykonania decyzji, zawiera ogólną argumentację wyrządzenia znaczącej szkody w postaci kosztów po stronie Spółdzielni oraz spowodowanie nieodwracalnych skutków w postaci wymiany stolarki na nową.
Tymczasem, aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wnioskodawca musi powołać się na konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Muszą to być przy tym okoliczności zobiektywizowane i potwierdzone sytuacją rzeczywistą. Ponadto, zawarte we wniosku wywody powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco okoliczności obrazujących sytuację faktyczną strony.
Oczywiście uzasadnienie wniosku nie stanowi wymogu formalnego, lecz jego materialno – prawną argumentację. Z tego też względu jego treść nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia. Podlega natomiast ocenie z punktu widzenia zasadności wniosku.
Skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnych dokumentów wskazujących na przybliżone koszty związane z wykonaniem nakazanych robót. Nie przedłożyła również dokumentów wskazujących na jej sytuację materialną. Natomiast dołączone do zażalenia nakazy zapłaty w postępowaniu upominawczym potwierdzają zaległości właściciela lokalu, do którego przynależy weranda, nie obrazują natomiast kondycji finansowej skarżącej.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że kwestie zasadności zobowiązania skarżącej do wymiany stolarki okiennej i drzwiowej zamiast właściciela lokalu, do którego przynależy weranda , dotyczą strony merytorycznej decyzji i nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w postępowaniu incydentalnym jakim jest rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu bowiem doszłoby wówczas do niedozwolonego przedsądu czyli dokonania oceny legalności decyzji przed formalnym rozpatrzeniem skargi przez sąd.
Biorąc natomiast pod uwagę, że postępowanie zmierzające do udzielenia ochrony tymczasowej jest odrębną instytucją od kontroli legalności aktu wydanego przez organ, należy podkreślić, iż zarzuty związane z wadliwością zaskarżonego aktu nie są badane na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Na tym etapie bada się więc wyłącznie to, czy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody albo wystąpienia trudnych od odwrócenia skutków. W konsekwencji, Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, nie może brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania strony skarżącej o wydaniu spornej decyzji z naruszeniem przepisów prawa (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2016 r., sygn. akt I OZ 894/16).
W rezultacie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI