II OZ 431/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie organizacji pożytku publicznego na zarządzenie o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, stwierdzając brak przepisów zwalniających takie organizacje z opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Stowarzyszenie Kulturalno-Ekologiczne wniosło zażalenie na zarządzenie o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, powołując się na status organizacji pożytku publicznego i zwolnienie z kosztów sądowych wynikające z ustawy o działalności pożytku publicznego oraz Konwencji z Aarhus. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiego zwolnienia, a przepisy odrębne nie regulują tej kwestii.
Stowarzyszenie Kulturalno-Ekologiczne "[...]" wniosło zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie, wzywające do uiszczenia stałego wpisu sądowego w wysokości 500 zł w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Stowarzyszenie argumentowało, że jako organizacja pożytku publicznego jest zwolnione z kosztów sądowych na mocy ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie oraz Konwencji z Aarhus. Podniosło również zarzut naruszenia zasady równości przez art. 239 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za bezzasadne. Sąd wyjaśnił, że art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego stanowi, iż zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje organizacji pożytku publicznego jedynie na zasadach określonych w przepisach odrębnych, a ustawa P.p.s.a. nie wymienia takich organizacji wśród zwolnionych z mocy ustawy. Brak jest również rozporządzenia wykonawczego do art. 240 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że Konwencja z Aarhus nie nakłada generalnego obowiązku zwalniania organizacji pozarządowych z opłat w sprawach dotyczących środowiska. Odwołanie do wcześniejszego orzeczenia NSA w sprawie prawa pomocy zostało uznane za niezasadne, gdyż dotyczyło ono innego stanu faktycznego i prawnego. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie, uznając zarządzenie o wpisie za prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja pożytku publicznego nie jest zwolniona z obowiązku uiszczania wpisu sądowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiego zwolnienia, a przepisy odrębne nie regulują tej kwestii. Konwencja z Aarhus również nie nakłada takiego obowiązku.
Uzasadnienie
Ustawa P.p.s.a. nie wymienia organizacji pożytku publicznego wśród podmiotów zwolnionych z kosztów sądowych. Zwolnienie z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego ma zastosowanie tylko, gdy wynika z przepisów odrębnych, a takich brak w P.p.s.a. Konwencja z Aarhus nie tworzy generalnego obowiązku zwolnienia z opłat.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. § 2 ust. 3 pkt 1
u.d.p.p.i.o.w. art. 24 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
P.p.s.a. art. 239
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 240
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przepisów P.p.s.a. zwalniających organizacje pożytku publicznego z obowiązku ponoszenia opłat sądowych. Zwolnienie z ustawy o działalności pożytku publicznego ma zastosowanie tylko w zakresie przepisów odrębnych, których brak w P.p.s.a. Konwencja z Aarhus nie nakłada generalnego obowiązku zwalniania z opłat.
Odrzucone argumenty
Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego jest zwolnione z kosztów sądowych na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Konwencja z Aarhus przewiduje ułatwienia w dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska. Art. 239 P.p.s.a. narusza zasadę równości podmiotów wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
Z powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że organizacji pożytku publicznego przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych jedynie w sytuacji, w której zwolnienie takie wynika z treści przepisów stanowiących lex specialis w stosunku do uregulowań tej ustawy. W obowiązującym stanie prawnym brak jest więc przepisów przyznających skarżącemu Stowarzyszeniu zwolnienie od obowiązku ponoszenia opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skład orzekający
Zofia Flasińska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z opłat sądowych dla organizacji pożytku publicznego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i braku przepisów wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla organizacji pozarządowych, szczególnie w kontekście ochrony środowiska. Pokazuje praktyczne problemy interpretacji przepisów.
“Czy organizacje ekologiczne powinny płacić za dostęp do sądu? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 431/06 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2006-04-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-04-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Zofia Flasińska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Ochrona środowiska Sygn. powiązane VII SA/Wa 1797/04 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2006-07-07 II OZ 825/05 - Postanowienie NSA z 2005-10-07 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2006r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Kulturalno-Ekologicznego "[...]" z siedzibą w Warszawie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2006r., Sygn. akt VII SA/Wa 1797/04 wzywające do uiszczenia stałego wpisu sądowego w wysokości 500zł w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Kulturalno-Ekologicznego "[...]" z siedzibą w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 września 2004r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: o d d a l i ć z a ż a l e n i e. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2006r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Stowarzyszenia Kulturalno - Ekologicznego "[...]" z siedzibą w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym pozostawiono bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 września 2004r. [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Postanowienie to zostało doręczone Stowarzyszeniu w dniu 7 lutego 2006r. W związku z powyższym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2006r., Stowarzyszenie Kulturalno-Ekologiczne "[...]" z siedzibą w Warszawie wezwane zostało do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie wydane zostało na podstawie § 2 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r.w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). W dniu 27 marca 2006r. Stowarzyszenie Kulturalno-Ekologiczne "[...]" wniosło zażalenie na powyższe zarządzenie (mylnie nazywając je sprzeciwem). W zażaleniu skarżące Stowarzyszenie podniosło, że jest organizacją pożytku publicznego i jako taka korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003r., Nr 96, poz. 873 ze zm.). Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia zwolnienie takie wynika również z międzynarodowej Konwencji w Aarhus, która przewiduje ułatwienia w dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska. W złożonym zażaleniu Stowarzyszenie powołało się także na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2005r. sygn. akt II OZ 825/05 uwzględniające zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie Sądu I instancji o odmowie przyznania prawa pomocy w innej sprawie toczącej się ze skargi Stowarzyszenia. Jednocześnie Stowarzyszenie zarzuciło, iż art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) –zwanej dalej P.p.s.a. pomija organizacje pożytku publicznego zajmujące się ochroną środowiska i zdrowia ludzi i przez to narusza zasadę równości podmiotów wobec prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne i podlega oddaleniu. Przepis § 2 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r.w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) stanowi, że wpis stały w sprawach skarg z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500zł. Wysokość wpisu należnego w niniejszej sprawie ustalona przez Przewodniczącego Wydziału VII została więc określona prawidłowo. Natomiast powoływany przez stronę skarżącą jako podstawa zwolnienia od kosztów sądowych art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2003r., Nr 96, poz. 873 ze zm.) stanowi, że organizacji pożytku publicznego przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Z powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że organizacji pożytku publicznego przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych jedynie w sytuacji, w której zwolnienie takie wynika z treści przepisów stanowiących lex specialis w stosunku do uregulowań tej ustawy. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) wśród podmiotów, które są zwolnione z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 tej ustawy) nie wymienia organizacji pożytku publicznego. Wprawdzie w art. 240 P.p.s.a. znajduje się delegacja, upoważniająca Radę Ministrów do udzielenia organizacjom społecznym zwolnienia od wpisu, jednakże do tej pory nie zostało wydane żadne rozporządzenie w tej kwestii. Nie ma zatem przepisów odrębnych, które regulowałyby zasady zwalniania organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawie nie znajduje również zastosowania Konwencja z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz.U. z 2003r. Nr 78, poz. 706), albowiem nie wynika z niej generalny obowiązek dla sygnatariuszy Konwencji zwalniania z obowiązku ponoszenia opłat organizacji pozarządowych w sprawach z zakresu objętego Konwencją. Niezasadne jest również powołanie się przez stronę skarżącą na postanowienie NSA z dnia 7 października 2005r. w sprawie sygn. akt II OZ 825/05 uchylające postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie przyznania Stowarzyszeniu prawa pomocy. Postanowienie to wydane zostało bowiem w konkretnej sprawie, w której Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżone postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania uznał, iż Sąd I instancji nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący czy skarżące Stowarzyszenie jest zwolnione z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie jako podmiot posiadający status organizacji pożytku publicznego. W obowiązującym stanie prawnym brak jest więc przepisów przyznających skarżącemu Stowarzyszeniu zwolnienie od obowiązku ponoszenia opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy zatem uznać, że zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału zostało wydane prawidłowo. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.