II OZ 429/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
niezawisłość sędziowskabezstronność sędziowskasądy administracyjnewniosek o wyłączenie sędziegopostępowanie wpadkowewymogi formalneprzymus adwokacko-radcowski

NSA odrzucił wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, ponieważ został złożony w postępowaniu wpadkowym, a nie merytorycznym, oraz nie spełniał wymogów formalnych.

NSA rozpoznał wniosek P.N. o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego Tomasza Bąkowskiego. Wniosek dotyczył postępowania zażaleniowego w sprawie wpisu sądowego, a nie rozpoznania sprawy co do istoty. Sąd uznał wniosek za niedopuszczalny z dwóch powodów: po pierwsze, został złożony w postępowaniu wpadkowym, a nie merytorycznym, co wyklucza jego rozpoznanie zgodnie z art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Po drugie, wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w tym przymusu adwokacko-radcowskiego. W konsekwencji, NSA postanowił odrzucić wniosek.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek P.N. dotyczący zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Tomasza Bąkowskiego. Wniosek ten został złożony w kontekście postępowania zażaleniowego na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, które zakończyło się postanowieniem NSA z dnia 27 sierpnia 2024 r. Sąd administracyjny podkreślił, że zgodnie z przepisami Prawa o ustroju sądów administracyjnych (art. 5a), badanie niezawisłości i bezstronności sędziego jest dopuszczalne jedynie w sytuacji rozpoznawania sprawy co do istoty lub skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie wniosek dotyczył postępowania wpadkowego, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy, co czyni go niedopuszczalnym. Dodatkowo, sąd wskazał, że wniosek, sporządzony osobiście przez wnioskodawcę, nie spełniał wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego, przewidzianego dla wniosków rozpoznawanych przez NSA. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 5a § 6 w zw. z art. 5a § 2 i § 4 P.u.s.a., postanowił odrzucić wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych (art. 5a) dopuszczają badanie niezawisłości i bezstronności sędziego jedynie w sytuacji rozpoznawania sprawy co do istoty lub skargi kasacyjnej, a nie w postępowaniach wpadkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.u.s.a. art. 5a § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności, jeżeli może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy.

p.u.s.a. art. 5a § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Wniosek o stwierdzenie przesłanek niezawisłości i bezstronności może być złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną.

p.u.s.a. art. 5a § 4

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia o składzie rozpoznającym sprawę; po upływie terminu prawo do wniesienia wniosku wygasa.

p.u.s.a. art. 5a § 6

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Wniosek niespełniający wymagań, złożony po terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalny, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 175 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do wniosków rozpoznawanych przez Naczelny Sąd Administracyjny stosuje się przepis o przymusie adwokacko-radcowskim.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek złożony w postępowaniu wpadkowym, a nie merytorycznym. Niespełnienie wymogów formalnych, w tym przymusu adwokacko-radcowskiego.

Godne uwagi sformułowania

test niezawisłości i bezstronności postępowanie wpadkowe rozpoznawanie sprawy co do istoty przymus adwokacko-radcowski

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Bąkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty składania wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego w sądach administracyjnych, w szczególności rozróżnienie między postępowaniem merytorycznym a wpadkowym oraz wymogi formalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia wniosku w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym wpisu sądowego, a nie bezpośrednio sprawy głównej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy specyficznych wymogów formalnych składania wniosków o wyłączenie sędziego, co może być interesujące dla prawników procesowych, ale nie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 429/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 5a § 6 w zw. z art. 5a § 2 i § 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 18 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P.N. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Tomasza Bąkowskiego w sprawie z zażalenia P.N. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 115/21 o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 10 kwietnia 2024 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 18 stycznia 2024 r. o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2022 r. w sprawie ze skargi P.N. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2019 r., nr 247/2019, znak WOP.7722.1259.2019.DB w przedmiocie przekazania do ponownego rozpoznania sprawy podania dotyczącego wykonania robót na nieruchomości postanawia: odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 9 maja 2024 r. P.N. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 115/21 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 18 stycznia 2024 r. o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2022 r.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 429/24 oddalił zażalenie skarżącego, przewodniczącym składu był sędzia NSA Tomasz Bąkowski.
W dniu 10 września 2024 r. skarżący skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo procesowe, w którym wniósł m.in. o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego NSA Tomasza Bąkowskiego z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Złożony w niniejszej sprawie wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności (zwany dalej w skrócie: test niezawisłości i bezstronności) podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm., dalej: p.u.s.a.) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Natomiast z § 2 tego przepisu wynika, że wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 1, może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną. Z kolei z § 4 wynika, że wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie. Do wniosku rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny przepis art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) stosuje się.
Stosownie zaś do art. 5a § 6 p.u.s.a. wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 5 podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po terminie albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
Odnosząc powyżej zacytowane przepisy do niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że z przepisów tych wprost wynika, że przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności sędziego możliwe jest w sytuacji rozpoznawania sprawy co do istoty (w zakresie w jakim orzekają wojewódzkie sądy administracyjne) lub rozpoznawania skargi kasacyjnej (w zakresie w jakim orzeka Naczelny Sąd Administracyjny). Natomiast w niniejszej sprawie wniosek o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności został złożony w związku z przeprowadzonym przez Naczelny Sąd Administracyjny postępowaniem zażaleniowym na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, zakończonym postanowieniem NSA z 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 429/24, a zatem nie w postępowaniu zmierzającym do rozpoznania sprawy co do istoty, lecz w postępowaniu wpadkowym. Już z tego powodu należy uznać ten wniosek za niedopuszczalny, podlegający odrzuceniu na podstawie art. 5a § 6 p.u.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2023 r., II GZ 302/23).
Nadto wskazać należy, że złożony w tej sprawie wniosek sporządzony został osobiście przez wnioskodawcę, nie spełniał zatem przewidzianego w art. 5a § 4 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o odrzuceniu wniosku, działając na podstawie art. 5a § 6 w zw. z art. 5a § 2 i § 4 p.u.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI