II OZ 137/25

II OZ 137/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Łd 697/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2025-08-22
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 października 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 697/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty inwentarskiej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 25 października 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 697/24 odmówił M. S. (dalej: "skarżący") wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty inwentarskiej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w skardze na powyższą decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. We wniosku podał, że odmowa wstrzymania wykonania decyzji wiązać będzie się z nieodwracalną szkodą na jego majątku. Wyjaśnił, że przedmiotowa wiata wykorzystywana jest do przechowywania maszyn rolniczych, środków produkcji oraz płodów rolnych. Maszyny rolnicze pozostawione poza budynkiem gospodarczym będą narażone na oddziaływanie warunków atmosferycznych, które doprowadzić mogą do ich korozji. To z kolei wiązać będzie się z kolejnymi kosztami, którymi zostanie obarczony - kosztami naprawy maszyn rolniczych oraz ewentualnymi kosztami związanymi z kupnem nowych maszyn, gdyby z tych nie można było korzystać na skutek zniszczeń.
Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący jedynie bowiem w sposób ogólny wskazał, że rozbiórka wiaty będzie wiązała się z bliżej nieokreślonymi "znacznymi szkodami", bowiem straci on możliwość przechowywania płodów rolniczych, maszyn rolnych czy środków produkcji, co doprowadzi do ich zepsucia i zniszczenia – w konsekwencji zaś spowoduje "znaczne straty finansowe", jak i "znaczny uszczerbek" na majątku skarżącego i jego rodziny. Skarżący nie wyjaśnił o jaką konkretną szkodę oraz o jakie konkretne straty finansowe chodzi oraz czy wypełniają one znamiona przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie przedstawił szacowanych kosztów rozbiórki spornej wiaty, jak i nie odniósł tych kosztów do swojej sytuacji finansowej. Nie wskazał także, że ze względu na sposób wykonania obiektu, jego konstrukcję, nie będzie możliwe dokonanie rozbiórki bez uszkodzenia materiałów użytych do jego realizacji. Ponadto nie wykazał, że nie ma możliwości zapewnienia innego miejsca do przechowywania maszyn rolniczych, pozyskanych płodów rolnych oraz, że niemożliwe jest ich zabezpieczenie przez szkodliwymi warunkami atmosferycznymi w inny sposób niż tylko obecny. W ocenie Sądu w oparciu o ww. argumentację brak jest możliwości oceny czy wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżący na powyższe postanowienie złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o jego uchylenie w całości jak również zasądzenie kosztów postępowania procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., przez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że budynek przeznaczony jest przede wszystkim do przechowywania bydła (co wynika także z akt sprawy). Tym samym jego rozbiórka będzie stanowić utratę dla nich schronienia – pozbawione zostaną ochrony przed zimnem oraz gorącem, jak również będą narażone na ataki dzikich zwierząt. Pozbawienie ich schronienia spowoduje, że zaczną chorować, a to z kolei będzie skutkowało koniecznością ponoszenia kosztów ich leczenia jak i stratami finansowymi związanymi ze śmiercią zwierząt, które stanowią dla skarżącego inwestycję oraz filar prowadzonej przez niego rolniczej działalności gospodarczej. Skarżący stwierdził ponadto, że rozbiórka wiaty spowoduje znaczne pogorszenie jego warunków bytowych, co wypełnia przesłankę z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Podkreślenia przy tym wymaga, że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Twierdzenia skarżącego powinny być natomiast poparte dokumentami źródłowymi, które pozwalają na weryfikację twierdzeń faktycznych podnoszonych przez wnioskodawcę (por. postanowienie NSA z 26 stycznia 2012 r., II FSK 2910/11).
W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, iż decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienia NSA z: II OSK 2563/16; 1 marca 2011 r., II OZ 118/11; 27 listopada 2009 r., II OZ 1040/09; 10 marca 2008 r., II OZ 202/08). Powyższe jednakże nie oznacza, że w każdym przypadku decyzja nakazująca rozbiórkę podlega, niejako "automatycznie", wstrzymaniu w postępowaniu sądowym. Dlatego też w każdym przypadku, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, zobowiązany jest ocenić skutki wykonania rozbiórki zarówno z punktu widzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 22 kwietnia 2022 r., II OZ 237/22). Przy czym szkoda wynikająca z wykonania rozbiórki, aby mogła stanowić usprawiedliwioną podstawę do uwzględnienia wniosku w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi mieć charakter "znaczny". Przewidziana w ww. przepisie ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z 26 kwietnia 2022 r., II OZ 237/22).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo w niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Wniosek ten zawierał bowiem jedynie ogólnikowe twierdzenia, iż utrata możliwości przechowywania płodów rolnych, maszyn rolniczych czy środków produkcji, doprowadzi do ich zepsucia i zniszczenia, a tym samym spowoduje "znaczne straty finansowe", powodując "znaczny uszczerbek" na majątku skarżącego i jego rodziny. Skarżący nie wyjaśnił o jaką konkretną szkodę chodzi oraz jakie konkretne straty finansowe może w tym zakresie ponieść. Sąd zasadnie także zwrócił uwagę, że skarżący nie wykazał, czy nie będzie możliwe dokonanie rozbiórki bez uszkodzenia materiałów użytych do jego realizacji. W tych okolicznościach Sąd nie miał podstaw do uznania, iż skarżący uprawdopodobnił, że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na prawidłowość powyższego stanowiska nie mogła mieć przy tym wpływu podnoszona w zażaleniu okoliczność, iż wiata (na co wskazuje także zaskarżone decyzja oraz akta administracyjne) jest przeznaczona do przechowywania bydła. Powołując się bowiem w tym zakresie na oczywiste konsekwencje pozostawania zwierząt bez schronienia, nie wykazał, że w jego sytuacji może to powodować powstanie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedstawił żadnych informacji obrazujących swojej sytuacji majątkowej, w tym jakie budynki wchodzą w skład jego gospodarstwa rolnego, aby można było ustalić, czy nie ma on możliwości przetrzymywania bydła w innym miejscu (jedynie na marginesie należy zwrócić uwagę, że z ekspertyzy legalizacyjnej wynika, że sporna wiata nie spełnia wymogów w zakresie chowu zwierząt). Pomimo także wskazania, że przetrzymywane w spornej wiacie bydło stanowi filar prowadzonej przez niego rolniczej działalności gospodarczej, nie wykazał jaki jest jej rozmiar jak również jaki konkretnie jest jej zakres. Podnieść przy tym należy, że w tym zakresie brak jest tak podstawowych danych jak chociażby ile konkretnie sztuk bydła przechowywana jest w przedmiotowej wiacie, oraz jaka jest ich wartość (lakonicznie wskazując, że od 5 000 zł – 18 000 zł za zwierzę). Skarżący nie przedstawił również swojej sytuacji finansowej, co także nie pozwala na dokonanie oceny, czy może dojść do pogorszenia się jego sytuacji "bytowej".
W związku z powyższym uznać trzeba, że skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też trafnie wskazał Sąd I instancji, że brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego wnioskiem. Sąd aby móc uwzględnić wniosek musi posiadać wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie NSA z 6 stycznia 2012 r., II FSK 2910/11).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu