II OZ 425/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego, uznając, że subiektywne przekonanie strony o wadliwym orzekaniu nie stanowi podstawy do wyłączenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wyłączenie sędziego Jacka Pruszyńskiego, uznając, że fakt orzekania w innej sprawie nie uzasadnia wątpliwości co do jego bezstronności. Strona skarżąca zarzucała sędziemu błędy w zastosowaniu przepisów prawa i brak interesu prawnego. NSA utrzymał w mocy postanowienie WSA, podkreślając, że subiektywne przekonanie o wadliwym orzekaniu nie jest podstawą do wyłączenia sędziego, a wszelkie wątpliwości co do jego bezstronności muszą mieć charakter obiektywny.
Sprawa dotyczyła zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziego Jacka Pruszyńskiego od orzekania. Wniosek o wyłączenie oparty był na zarzucie, że sędzia ten orzekał w innej sprawie (sygn. akt II SA/Bk 32/12), w której oddalono skargę na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie rozbiórki zbiornika na gnojowicę, błędnie twierdząc o braku interesu prawnego skarżącej. Sędzia Jacek Pruszyński złożył oświadczenie o braku okoliczności mogących wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. WSA oddalając wniosek stwierdził, że okoliczność orzekania w innej sprawie nie uprawnia do wniosku o wystąpieniu obiektywnych wątpliwości co do bezstronności. Sąd wskazał, że strona subiektywnie odbiera sędziego jako nieprzychylnego, ale nie uzasadnia to obiektywnych przesłanek do wyłączenia, a zarzuty dotyczące sposobu zastosowania przepisów mogą być przedmiotem środków zaskarżenia. NSA podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że obowiązek wyłączenia sędziego istnieje tylko wtedy, gdy powstają obiektywne wątpliwości co do jego bezstronności. Sam fakt podnoszenia zarzutów dotyczących nieprawidłowości w orzekaniu w innej sprawie nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego. NSA przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego i własne, zgodnie z którym subiektywne przekonanie strony o wadliwym orzekaniu nie jest podstawą do wyłączenia, a oświadczenie sędziego o braku przesłanek do wyłączenia, jeśli nie zostanie obalone, korzysta z domniemania prawdziwości. Wobec braku obiektywnych podstaw do wyłączenia sędziego, NSA oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, subiektywne przekonanie strony o wadliwym orzekaniu przez sędziego, bez obiektywnych dowodów wskazujących na brak jego bezstronności, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą mieć charakter obiektywny. Zarzuty dotyczące sposobu zastosowania przepisów prawa w innej sprawie mogą być przedmiotem środków zaskarżenia, ale same w sobie nie uzasadniają wyłączenia sędziego. Oświadczenie sędziego o braku przesłanek do wyłączenia, jeśli nie zostanie obalone, korzysta z domniemania prawdziwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis regulujący wyłączenie sędziego na wniosek strony.
p.p.s.a. art. 18 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis regulujący wyłączenie sędziego z urzędu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Subiektywne przekonanie strony o wadliwym orzekaniu nie stanowi obiektywnej przesłanki do wyłączenia sędziego. Zarzuty dotyczące sposobu zastosowania przepisów prawa mogą być przedmiotem środków zaskarżenia, a nie podstawą do wyłączenia sędziego. Oświadczenie sędziego o braku przesłanek do wyłączenia, jeśli nie zostanie obalone, korzysta z domniemania prawdziwości.
Odrzucone argumenty
Sędzia powinien zostać wyłączony z uwagi na fakt orzekania w innej sprawie, w której strona uważała, że jej interes prawny nie został uwzględniony.
Godne uwagi sformułowania
Strona subiektywnie odbiera sędziego jako 'nieprzychylnie do niej nastawionego', czego jednak nie uzasadnia odwołaniem się do przesłanek obiektywnych Sam fakt, iż strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w orzekaniu w innej sprawie, nie stanowi wystarczającej przesłanki, uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego subiektywne odczucia strony co do bezstronności sędziego nie są wystarczającą podstawą do jego wyłączenia, a wątpliwości muszą mieć charakter obiektywny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu administracyjnosądowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące wyłączania sędziów, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, że emocjonalne przekonanie strony nie wystarczy do podważenia bezstronności.
“Czy Twoje przekonanie o stronniczości sędziego wystarczy do jego wyłączenia? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 425/13 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2013-06-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-05-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 659 Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane II SAB/Bk 4/12 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2014-02-11 II OSK 1319/14 - Wyrok NSA z 2014-10-21 II OZ 345/12 - Postanowienie NSA z 2012-05-08 II OZ 704/12 - Postanowienie NSA z 2012-09-11 II OZ 868/13 - Postanowienie NSA z 2013-10-10 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 19 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 4/12 oddalające wniosek J. W. o wyłączenie sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie nakazania rozbiórki zbiornika na gnojowicę postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 4/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek J. W. o wyłączenie sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie nakazania rozbiórki zbiornika na gnojowicę. Sąd wskazał, że we wniosku podniesiono, iż w/w sędzia uczestniczył w orzekaniu w sprawie sygn. akt II SA/Bk 32/12, w której oddalona została skarga na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie rozbiórki zbiornika na gnojowicę, bezpodstawnie twierdząc o braku interesu prawnego skarżącej. Wnioskowany do wyłączenia sędzia złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wniosek stwierdził, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie sędziego Jacka Pruszyńskiego od orzekania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu okoliczność, że w/w sędzia orzekał w sprawie sygn. akt II SA/Bk 32/12, nie uprawnia do wniosku o wystąpieniu obiektywnych wątpliwości, co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Strona subiektywnie odbiera sędziego jako "nieprzychylnie do niej nastawionego", czego jednak nie uzasadnia odwołaniem się do przesłanek obiektywnych, a jedynie do zarzutów dotyczących sposobu zastosowania przepisów procesowych i materialnych. Te natomiast mogą być przedmiotem stosownych środków zaskarżenia, ale same w sobie nie uzasadniają jeszcze wyłączenia. Sąd stwierdził, że obowiązek wyłączenia sędziego istnieje zawsze wówczas, gdy powstają wątpliwości, co do jego bezstronności, a charakter wątpliwości musi być obiektywny. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej, bowiem okoliczności przemawiające, zdaniem strony, za wyłączeniem sędziego, mają walor subiektywny, opierający się na braku zaufania strony do sędziego, przy czym – w ocenie sądu – nieznajdującego potwierdzenia we wskazanej przez skarżącą sprawie. Sam fakt, iż strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w orzekaniu w innej sprawie, nie stanowi wystarczającej przesłanki, uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że zachodzą między nią a sędzią takie stosunki, które powodują wyłączenie od orzekania. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącej, co do wadliwego i jej zdaniem niewłaściwego sposobu orzekania we wcześniejszej sprawie z udziałem skarżącej. Poza tym istotne znaczenie ma fakt wyraźnego oświadczenia przez sędziego o nieistnieniu przesłanek wykluczających go od udziału w składzie orzekającym sprawy, które to oświadczenie nie zostało obalone przekonującym kontrdowodem, a które to oświadczenie korzysta z domniemania prawdziwości ze względu na autorytet sprawowanego urzędu. Ze wskazanych powyżej względów, na podstawie art. 18 § 1 i art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.), orzeczono jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zasadnie ocenił, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego Jacka Pruszyńskiego od orzekania. Za taką okoliczność nie może być uznane subiektywne przekonanie dotyczące nieprawidłowości w orzekaniu w innej sprawie z udziałem skarżącej. Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, z naruszeniem przepisów prawa, nie stanowi przesłanki, uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego, albowiem merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków zaskarżenia. Podkreślenia także wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sędzia Jacek Pruszyński złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w sprawie niniejszej (k-221), a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość tego oświadczenia, stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanego wyżej sędziego było zgodne z prawem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 sygn. akt II OZ 1474/06, postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI