II OZ 42/13

II OZ 42/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-01-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Sz 614/12 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2013-11-27
II OSK 1343/14 - Wyrok NSA z 2014-07-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
II OZ 42 / 13 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 614/12 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
II OZ 42 / 13
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] grudnia 2011 r., którą zezwolono temu Prezydentowi na realizację inwestycji drogowej "budowa Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju na odcinku od Basenu Górniczego do Osiedla Kijewo- Etap I- przebudowa ulicy Batalionów Chłopskich dla potrzeb budowy Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju wraz z niezbędną przebudową uzbrojenia podziemnego". Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w skardze T. J. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] grudnia 2011 r., zamieszczono wniosek o wstrzymanie wykonania tej ostatniej z uwagi na to, iż nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy i naruszono prawa współwłaścicieli, poprzez wywłaszczenie budynku przy ul. [...] nr [...] w S., co może spowodować dla skarżących niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej oraz spowodować nieodwracalne skutki. W dniu 12 października 2012 r., skarżąca ponowiła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, a w szczególności zwróciła się o wstrzymanie wykonania egzekucji w zakresie odebrania nieruchomości. Skarżąca podała, iż nie wskazano jej lokalu mieszkalnego zamiennego i naruszono art. 17 ust. 4 i art. 16 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Nadto wskazała na nie wydanie decyzji odszkodowawczej oraz niezgodność z prawem obu decyzji wydanych w sprawie. W konkluzji skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., a także o wstrzymanie zastosowanego środka egzekucyjnego.
Wydając zaskarżone postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny zacytował treść art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270- zwanej dalej P.p.s.a.) i wskazał, że ocenie wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania można poddać decyzje organów obu instancji. Nie jest natomiast możliwe zastosowanie tymczasowej ochrony sądowej w stosunku do postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny w przedmiocie wydania nieruchomości. Postanowienie to jest wynikiem odrębnego postępowania, którego przedmiot rozpatrywany jest w innym trybie i z zastosowaniem odrębnej regulacji, tj. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji z treści rozpoznawanego wniosku nie wynikają okoliczności wskazujące na zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Niezależnie od powyższego w niniejszej sprawie ma miejsce sytuacja również przewidziana w cyt. przepisie, a mianowicie ta, że ustawodawca zastrzegł niedopuszczalność wstrzymania wykonania aktu lub czynności, jeżeli ustawa szczególna wyłącza tego rodzaju możliwość ochrony tymczasowej dla strony. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 193, poz. 1194 ze zm.). Wstrzymanie wykonania decyzji byłoby istotnym zaburzeniem procesu inwestycyjnego i jednocześnie w sposób rażący naruszałoby interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięć przewidzianych specustawą drogową.
Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł, jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła T. J., wnosząc o jego zmianę poprzez wydanie orzeczenia o wstrzymaniu wykonania decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu wniesionego zażalenia wskazano, iż wykonanie decyzji może spowodować: znaczną szkodę w postaci utraty zabytkowych walorów budynku przy ul. [...] w S. ([...]), wpisanego do rejestru zabytków lub trudnych do odwrócenia skutków w postaci obniżenia jej walorów zabytkowych, a także znaczną szkodę w postaci rozbiórki budynku gospodarczego przy ul. [...] w S. - dawnego warsztatu [...], co do którego toczy się postępowanie o wpisanie go do rejestru zabytków w ramach zespołu rezydencjonalno- fabrycznego (w skład zespołu oprócz tego budynku wchodzi również willa, o której mowa wyżej).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie jest wolne od wad.
Na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Zauważyć należy, iż z konstrukcji powyższego przepisu wynika, iż postępowanie w sprawie udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej dotyczy, co do zasady, możliwości wstrzymania zaskarżonej decyzji do sądu, co nie wyklucza jednak możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. W pierwszej kolejności zatem przedmiotem oceny Sądu winny być zaskarżone decyzje ostateczne. Dopiero, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie P.p.s.a. wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy, co prawda skarżąca w treści samej skargi wnosiła o "wstrzymanie wykonania decyzji w całości", jednakże w piśmie z dnia 11 października 2012 r. wniosła o "wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...].12.2011 (...)". Sytuacja ta jest przy tym o tyle specyficzna, iż skutki prawne wobec nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności wywołał przede wszystkim ten akt. Z tego też względu koniecznym było rozpoznanie sprawy wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w stosunku do obu tych decyzji, z wyraźnym omówieniem zaistniałej sytuacji procesowej przez Sąd. Ograniczenie się przez Sąd pierwszej instancji jedynie do omówienia decyzji organu I instancji, stanowiło wprawdzie uchybienie Sądu pierwszej instancji, jednak nie miało ono na tyle istotnego wpływu na wynik sprawy, aby koniecznym było ponowne rozpoznanie sprawy przez ten Sąd. Zachowany został, bowiem cel wniosku o udzielenie stronie skarżącej ochrony tymczasowej na czas prowadzonego postępowania sądowego poprzez ocenę przytoczonej przez skarżącą argumentacji w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. i możliwości wystąpienia zagrożeń, o których mowa w tym przepisie w świetle decyzji wywołującej w pierwszej kolejności najdalej idące skutki, jak przejęcie prawa własności nieruchomości skarżącej.
Zakwestionować trzeba pogląd wyrażony przez Sąd pierwszej instancji, iż w okolicznościach niniejszej sprawy ustawa szczególna wyłącza możliwość udzielenia stronie ochrony tymczasowej. Brak jest, bowiem w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wyraźnego przepisu, który wyłączałby możliwość zastosowania instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Oczywiście, zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, iż mechanizmy przewidziane w tej ustawie, mające zapewnić szybkość i skuteczność realizacji inwestycji, w sposób istotny ograniczają możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony skarżącej w świetle regulacji zawartych w specustawie, jednakże nie można z góry założyć, iż ochrona ta jest wyłączona. Podobnie jednak i w tym przypadku nie można dopatrzeć się w ocenie Sądu pierwszej instancji takiego naruszenia przepisów prawa, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, a które stanowiłoby o konieczności dokonania ponownej analizy sprawy. Sąd ten, bowiem odniósł się do argumentacji strony dotyczącej braku wydania decyzji odszkodowawczej, do zarzutów dotyczących samej skargi, oceniając je przez pryzmat przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. i celów, jakim służy realizowanie inwestycji na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Ocena ta jest w pełni prawidłowa i nie została skutecznie podważona w rozpoznawanym zażaleniu.
Nawiązując do argumentacji przedstawionej we wniesionym zażaleniu, wskazać należało, iż kwestionowanie prawidłowości przyjętych rozwiązań odnośnie konieczności uzyskania stosownego pozwolenia Konserwatora Zabytków, jak również odnoszące się do toczącego postępowania w sprawie objęcia ochroną konserwatorską budynków, których współwłaścicielką jest skarżącą odnosiło się do legalności samej decyzji, która nie jest kontrolowana na tym etapie postępowania, a na co trafnie wskazywał Sąd pierwszej instancji.
Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.