II OZ 418/13

Naczelny Sąd Administracyjny2013-05-29
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowęwstrzymanie wykonaniapostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażalenieuzasadnienie wnioskuprawo budowlaneskarżącyNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu braku uzasadnienia wniosku przez stronę.

Skarżąca E.R. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jej wniosek, wskazując na brak uzasadnienia. NSA w swoim postanowieniu utrzymał w mocy decyzję WSA, podkreślając, że ciężar wykazania przesłanek wstrzymania wykonania (znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki) spoczywa na stronie składającej wniosek, a sąd nie ma obowiązku wyręczania jej w tym zakresie.

Sprawa dotyczy zażalenia E.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło jej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. WSA uzasadnił swoją decyzję brakiem jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku przez skarżącą, stwierdzając, że sąd nie może przejmować na siebie obowiązku poszukiwania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania. Podkreślono, że sam fakt wydania pozwolenia na budowę nie jest wystarczającą przesłanką, a wszelkie potencjalne skutki muszą być szczegółowo wykazane przez wnioskodawcę. E.R. w zażaleniu zarzuciła naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że treść skargi i materiał dowodowy wskazywały na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w tym pozbawienia dostępu do drogi publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek wstrzymania wykonania. NSA zaznaczył, że sąd nie ma obowiązku wyręczania strony w tym zakresie i nie podzielił poglądu, że sąd powinien z urzędu uwzględniać okoliczności decydujące o wstrzymaniu wykonania. Podkreślono, że określenie przesłanki wstrzymania wykonania dopiero w zażaleniu nie może prowadzić do jego uwzględnienia. W konsekwencji, NSA uznał, że WSA zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Ciężar wykazania przesłanek wstrzymania wykonania (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków) spoczywa na stronie składającej wniosek. Sąd nie ma obowiązku wyręczania strony w poszukiwaniu tych okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia sądowi jego merytoryczną analizę. Sąd nie może zastępować strony w poszukiwaniu racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na skarżącym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania przez stronę skarżącą. Ciężar wykazania przesłanek wstrzymania wykonania spoczywa na stronie składającej wniosek.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skarżącej, że to sąd ma obowiązek wykazać okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania. Określenie przesłanki wstrzymania wykonania dopiero w zażaleniu.

Godne uwagi sformułowania

nie można bowiem w sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku jakichkolwiek okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. nie można jednak zastępować strony w poszukiwaniu racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu.

Skład orzekający

Małgorzata Dałkowska - Szary

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej i obowiązki strony w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy głównie procedury wnioskowania o wstrzymanie wykonania, a nie meritum sprawy budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu administracyjnym – obowiązku uzasadniania wniosków przez strony. Jest to istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 418/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Dałkowska - Szary /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 158/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-08-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 61 par. 3, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 158/13 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
W skardze na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia [...] października 2012 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego – dobudowa schodów wejściowych z zadaszeniem, zlokalizowanego na działce położonej w N. H. [...] gm. S. na działce oznaczonej nr [...], E.R. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 158/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. wniosek skarżącej.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że skoro wniosek nie został w żaden sposób uzasadniony, to brak jest podstaw do jego pozytywnego załatwienia. Wniosek zawiera jedynie żądanie wstrzymania wykonania, nie wskazuje natomiast na okoliczności, które czyniłyby ten wniosek zasadnym. Nie można bowiem w sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku jakichkolwiek okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
Sąd dodał ponadto, że sam fakt wydania pozwolenia na budowę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Nawet w wyniku wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku gdy inwestycja jest poważnie zaawansowana lub ukończona, organ nadzoru budowlanego uprawniony będzie do wydawania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, a wówczas to inwestora, a nie skarżącego obciążać będą dodatkowe koszty przy ewentualnym rozebraniu przedmiotowej inwestycji.
Zażaleniem E. R. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) polegającą na mylnym przyjęciu, że treść skargi złożonej przez E. R. nie wskazuje okoliczności uzasadniających natychmiastowe wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy z treści uzasadnienia skargi, jak też z zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób bezsporny wynika, że przystąpienie do wykonywania zaskarżonej decyzji prowadzić może do powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norma przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżąca w skardze wykazała, że przystąpienie do realizacji zaskarżonej decyzji skutkować może powstaniem stanu bezpośredniego niebezpieczeństwa znacznej szkody po stronie skarżącej. Przystąpienie do wykonywania projektowanej inwestycji skutkować będzie bowiem pozbawieniem nieruchomości skarżącej jakiegokolwiek dostępu do drogi publicznej. W związku z tym, że na tej nieruchomości znajdują się budynki mieszkalne, taki stan rzeczy prowadzić będzie nie tylko do pozbawienia skarżącej możliwości dojazdu, ale również wyłączy możliwość dojazdu karetki pogotowia czy straży pożarnej. Stan taki jako stwarzający bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania po stronie skarżącej szkody winien zostać przez Sąd uwzględniony. Skarżąca przytoczyła na poparcie swoich argumentów treść postanowienia NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli uzna, że spełniona jest ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostaną wykonane. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06).
Podzielając powyższe poglądy należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Trafnie bowiem zauważył Sąd I instancji, że wniosek skarżącej nie został w żaden sposób uzasadniony. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwił natomiast Sądowi jego merytoryczną analizę pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można podzielić poglądu skarżącej, iż to na sądzie ciąży obowiązek wykazania okoliczności, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela tym samym poglądu wyrażonego w przywołanym w zażaleniu postanowieniu NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, zgodnie z którym sąd ma obowiązek z urzędu uwzględniać okoliczności decydujące o wstrzymaniu wykonania decyzji, bowiem zasada skargowości ogranicza się w takim przypadku wyłącznie do złożenia wniosku przez stronę. Zdaniem Sądu, na aprobatę zasługuje prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące, że skarżący jest zobligowany do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09). I choć sąd może wówczas sięgać do informacji wynikających z akt sprawy, to nie może jednak zastępować strony w poszukiwaniu racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu.
Wskazać należy także, że mając na uwadze wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania decyzji i ustawowe wymogi z tym związane, określenie dopiero w zażaleniu przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może prowadzić do uznania zażalenia za zasadne (zob. postanowienie NSA z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1074/11).
W powyższej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2012 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI