II OZ 416/16

II OZ 416/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Po 1049/15 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2016-07-27
II OSK 2836/16 - Wyrok NSA z 2017-06-07
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Po 1049/15, o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w Warszawie na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r., Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Po 1049/15, po rozpoznaniu złożonego w skardze wniosku [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w Warszawie, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r., w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] czerwca 2015 r., którą nakazano Spółce doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku, poprzez demontaż urządzenia reklamowego, zainstalowanego na elewacji budynku.
Skarżąca Spółka swój wniosek uzasadniła tym, że siatka wraz z konstrukcją zamontowaną na elewacji budynku, których demontażu domaga się organ, stanowią zabezpieczenie remontu elewacji budynku. Konieczność demontażu siatki spowoduje kolejne opóźnienia w prowadzeniu prac remontowych, co powoduje z kolei powstanie następnych uszkodzeń elewacji. Zdaniem strony skarżącej, narażenie budynku na uszkodzenia z pewnością można uznać za niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zdaniem Sądu skarżąca spółka nie wykazała konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla niej istotną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Do wykazania realnej możliwości ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest wystarczający sam gołosłowny wywód strony. Wnioskodawczyni winna poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, czego nie uczyniła. Spółka stwierdziła jedynie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ją na szkodę i doprowadzi do nieodwracalnych skutków, ponieważ siatka wraz z konstrukcją stanowią zabezpieczenie remontu elewacji budynku. Takie stwierdzenie strony nie jest wystarczające dla uprawdopodobnienia wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Spółka w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła o jego zmianę i orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Zarzuciła błędną wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. i niezasadne uznanie, że skarżąca Spółka winna udowodnić wysokość szkody, którą może ponieść na skutek wykonania zaskarżonej decyzji oraz niezasadne uznanie, iż podniesione we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i w konsekwencji niezasadne wydanie postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zarzucono ponadto naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z przepisem art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 K.p.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mimo iż Skarżący uprawdopodobnił przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż wnioskujący winien uprawdopodobnić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wbrew stanowisku Sądu na wnioskodawcy nie spoczywa obowiązek udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem strony skarżacej, w świetle okoliczności podniesionych we wniosku, uprawdopodobnione zostało zaistnienie jednej z przesłanek wskazanych w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Uzasadnienie wniosku odnosiło się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w stosunku do Wnioskodawcy zasadne. Sąd, tymczasem nie wzywał Strony do złożenia dodatkowych wyjaśnień czy informacji. Tym samym uchybił swemu obowiązkowi, co spowodowało nieprawidłowe rozstrzygnięcie.
Sąd w żaden sposób nie odniósł się do okoliczności przedstawionych przez skarżącą Spółkę tj. niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na spowodowanie zagrożenia w związku z prowadzonym remontem, w przypadku demontażu siatki zabezpieczającej te prace. Prowadzone prace na elewacji wymagają zabezpieczenia siatką, gdyż w innym przypadku będą rodzić zagrożenie ciągu pieszych przed spadającymi odłamkami elewacji, narzędzi. Demontaż siatki zabezpieczającej wraz z konstrukcją rodzi zagrożenie dla przechodniów i ich mienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, a wymagając ich uprawdopodobnienia, przy czym nie może z reguły ono opierać się na samych twierdzeniach strony. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności, a wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, który rozważa czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.). Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki Sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego to, że art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia przesłanek tam wskazanych, nie oznacza, że strona może poprzestać na ogólnych stwierdzeniach. Skarżąca Spółka we wniosku podnosi, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji doprowadzi do uszkodzenia budynku wskutek opóźnień w prowadzonych pracach remontowych. Tymczasem z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy (protokół kontroli) wynika, że żadne prace związane z remontem elewacji nie są prowadzone na wskazanej nieruchomości stąd trudno mówić o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody.
W tym stanie faktycznym sprawy również podnoszone w zażaleniu argumenty związane z możliwością powstania uszczerbku dla zdrowia i życia przechodniów wskutek uderzenia odłamkiem elewacji nie mogły uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Prezentowany przez Spółkę pogląd o funkcji zabezpieczającej reklamy wielkopowierzchniowej nie znajduje potwierdzenia w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Z ustaleń pracowników organu nadzoru budowlanego wynika, że sporny nośnik reklamowy zainstalowany jest od linii okien pierwszego piętra na stalowej konstrukcji, która w żaden sposób nie zabezpieczała i nie zabezpiecza "robót budowlanych" oraz osób idących chodnikiem. W związku z tym należało uznać, że wskazane przez Spółkę zagrożenie życia, zdrowia i mienia związane z demontażem siatki osłaniającej (reklamy) w istocie nie występuje.
Podkreślić należy, że strona skarżąca mając wiedzę o obowiązku wykazania przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji również w zażaleniu nie podała okoliczności mających świadczyć o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji tj.: możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności takie nie wynikają również z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.
W tej sytuacji, wobec braku zaistnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.