II OZ 404/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
obywatelstwo polskiekoszty postępowaniazwrot kosztówwynagrodzenie pełnomocnikamiarkowanie kosztówP.p.s.a.zażaleniesąd administracyjnyWSANSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie dotyczące zwrotu kosztów postępowania, uznając miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika za uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego M. L. kwotę 217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym 100 zł za zastępstwo procesowe. Sąd pierwszej instancji obniżył wynagrodzenie pełnomocnika ze względu na powielanie argumentacji w wielu podobnych sprawach. Skarżący wniósł zażalenie, domagając się wyższej kwoty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając miarkowanie kosztów za uzasadnione i zgodne z przepisami P.p.s.a.

Sprawa dotyczyła zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie zwrotu kosztów postępowania. WSA, orzekając w sprawie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie uznania za obywatela polskiego, zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego 217 zł tytułem zwrotu kosztów. Kwota ta obejmowała wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika i opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Sąd pierwszej instancji obniżył wynagrodzenie pełnomocnika do 100 zł, uzasadniając to tym, że pełnomocnik składał liczne skargi o bardzo zbliżonej treści i argumentacji w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym, co pozwalało na zmniejszenie kosztów pracy. Skarżący wniósł zażalenie, kwestionując obniżenie wynagrodzenia i domagając się zasądzenia wyższej kwoty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że art. 206 P.p.s.a. pozwala sądowi na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów lub ich miarkowanie w uzasadnionych przypadkach, a zastosowanie tego przepisu ma charakter uznaniowy. NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji wystarczająco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, wskazując na powtarzalność argumentacji pełnomocnika w wielu sprawach. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów P.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny ma prawo do miarkowania kosztów zastępstwa procesowego w uzasadnionych przypadkach, zgodnie z art. 206 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji obniżył wynagrodzenie pełnomocnika ze względu na powtarzalność argumentacji w wielu podobnych sprawach, co uznał za uzasadniony przypadek miarkowania kosztów. NSA potwierdził, że zastosowanie art. 206 P.p.s.a. ma charakter uznaniowy, a sąd musi jedynie precyzyjnie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 206

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § § 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego jest dopuszczalne w uzasadnionych przypadkach, a powtarzalność argumentacji pełnomocnika w wielu sprawach stanowi taki przypadek. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował i uzasadnił przepis art. 206 P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Obniżenie wynagrodzenia pełnomocnika było nieuzasadnione i naruszało przepisy P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

aktywność radcy prawnego w niniejszej sprawie sprowadzała się bowiem w istocie tylko do powielenia treści skarg złożonych przez niego w tożsamych sprawach. zastosowanie w konkretnej sprawie miarkowania kosztów ma charakter uznaniowy. obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie miarkowania kosztów zastępstwa procesowego przez sąd administracyjny w sytuacji powtarzalności argumentacji pełnomocnika w wielu sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powtarzalności skarg i argumentacji przez tego samego pełnomocnika. Ocena 'uzasadnionego przypadku' pozostaje w gestii sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kosztów postępowania sądowego, jakim jest miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika. Choć nie jest to sprawa o przełomowym znaczeniu prawnym, stanowi praktyczny przykład stosowania przepisów P.p.s.a. w kontekście masowego składania podobnych skarg.

Czy sąd może obniżyć koszty zastępstwa procesowego, gdy pełnomocnik składa dziesiątki identycznych skarg?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 404/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6053 Obywatelstwo
658
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. L. na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania zawarte w punkcie IV wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SAB/Wa 300/24 w sprawie ze skargi M. L. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie uznania za obywatela polskiego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SAB/Wa 300/24, po rozpoznaniu skargi M. L. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie uznania za obywatela polskiego – w punkcie I. stwierdził, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie uznania za obywatela polskiego, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie II. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; w punkcie III. oddalił skargę w pozostałym zakresie; w punkcie IV. zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz M. L. kwotę 217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku, w części odnoszącej się do punktu IV, Sąd Wojewódzki wskazał, że w przedmiocie kosztów (na które składają się: 100 zł wpisu od skargi, 100 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa) orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 i art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "P.p.s.a.", w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Sąd meriti za właściwe uznał miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego skarżącego. Spowodowało to ustalenie wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej na kwotę 100 (sto) złotych. Kwota ta, w ocenie Sądu rozpoznającego skargę, jest adekwatna do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika strony skarżącej w niniejszej sprawie i wpisuje się w "uzasadniony przypadek" miarkowania kosztów postępowania, o jakim mowa w art. 206 P.p.s.a. Z uwagi bowiem na złożenie przez tego samego pełnomocnika do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie kilkudziesięciu skarg o bardzo zbliżonej treści, tożsamych zarzutach i argumentacji, w sprawach o bliźniaczo podobnym stanie faktycznym i prawnym, różniącym się w aspektach nieznaczących okoliczność ta pozwalała zmniejszyć koszt pracy tego pełnomocnika uwzględniając konieczny nakład pracy dla wywiedzenia skarg opartych o jednobrzmiącą argumentację w powiązaniu ze stopniem zindywidualizowania sprawy. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, Sąd pierwszej instancji zauważył, że żądanie to nie zostało w żaden sposób uzasadnione i nie znajduje oparcia w stanie niniejszej sprawy.
Zażalenie na powyższe postanowienie zawarte w punkcie IV wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, postulując jego zmianę i zasądzenie od Wojewody kwoty 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym również kosztów zastępstwa radcowskiego. Zdaniem autora zażalenia w sprawie nie było podstaw do obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika w przedmiotowej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 206 P.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Z powołanego przepisu wynika, że katalog sytuacji, w których sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania lub je miarkować, jest otwarty. Uwzględnienie skargi w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu jest tylko jednym uzasadnionym przypadkiem uzasadniającym takie rozstrzygnięcie, wskazanym przez ustawodawcę. Świadczy o tym użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności". Z powyższego wynika, że zastosowanie w konkretnej sprawie miarkowania kosztów ma charakter uznaniowy.
Należy zaznaczyć, że choć treść art. 206 P.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, to w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (por. NSA z dnia 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11, LEX nr 783855).
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uzasadnił to rozstrzygnięcie i należy uznać, że dokonał tego w sposób wystarczający. Aktywność radcy prawnego w niniejszej sprawie sprowadzała się bowiem w istocie tylko do powielenia treści skarg złożonych przez niego w tożsamych sprawach. Dodatkowo skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym co sugeruje jej nieskomplikowany charakter.
Sąd rozpoznając niniejsze zażalenie nie oceniał ile wysiłku pełnomocnik strony włożył w opracowanie sprawy, a jedynie rozważa, czy Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie zawarte w punkcie IV wyroku z dnia 30 grudnia 2024 r. zgodnie z obowiązującymi przepisami. Oceniając sprawę w tym zakresie NSA nie dopatrzył się naruszenia tych przepisów.
W oparciu o przedstawione argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI