II OZ 40/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-05
NSAAdministracyjneWysokansa
wpis sądowykoszty postępowaniasądy administracyjnewspółwłasnośćnieruchomościwarunki zabudowyzażalenieNSA

Podsumowanie

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że współwłaściciele odrębnych lokali mieszkalnych powinni uiścić wpis oddzielnie, a nie solidarnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał współwłaścicieli lokali mieszkalnych do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję o warunkach zabudowy. Część skarżących wniosła zażalenie, argumentując, że skoro dotyczą jednej nieruchomości, powinni uiścić jedną opłatę. NSA oddalił zażalenie, wyjaśniając, że zasada jednej opłaty dotyczy współuczestnictwa materialnego (wspólność tego samego prawa), a nie formalnego (wspólność celu lub podobieństwo sytuacji). Właściciele odrębnych lokali mieszkalnych, nawet sąsiadujących, podlegają odrębnym opłatom.

Sprawa dotyczyła zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Gdańsku, który wezwał skarżących do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję o warunkach zabudowy. Skarżący, będący współwłaścicielami odrębnych lokali mieszkalnych w budynku wielorodzinnym, argumentowali, że skoro ich uprawnienia związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne (dotyczą jednej nieruchomości), powinni uiścić jedną opłatę od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, opierając się na art. 214 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wyjaśnił, że zasada jednej opłaty ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, czyli gdy uprawnienia lub obowiązki są wspólne dla kilku osób. W sytuacji, gdy skarżący posiadają prawa do odrębnych nieruchomości (lokali mieszkalnych), nawet jeśli są one częścią tej samej inwestycji lub sąsiadują ze sobą, występuje współuczestnictwo formalne, a każda z tych osób powinna uiścić opłatę oddzielnie. Sąd podkreślił, że wspólność celów lub podobieństwo sytuacji faktycznej i prawnej nie jest tożsame ze wspólnością prawa, która uzasadniałaby jedną opłatę. Wobec tego, skarżący, którzy posiadają odrębne prawa własności do lokali mieszkalnych, zostali prawidłowo wezwani do uiszczenia wpisu sądowego odrębnie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Każda z tych osób powinna uiścić opłatę oddzielnie, ponieważ występuje współuczestnictwo formalne, a nie materialne.

Uzasadnienie

Zasada jednej opłaty od pisma wnoszonego przez kilka osób ma zastosowanie tylko w przypadku współuczestnictwa materialnego, gdy uprawnienia lub obowiązki są wspólne. Posiadanie odrębnych praw własności do lokali mieszkalnych, nawet sąsiadujących, stanowi współuczestnictwo formalne, gdzie każda osoba reprezentuje swój własny interes prawny i powinna uiścić opłatę oddzielnie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 214 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 214 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 230 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 230 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi § § 2 ust. 3 pkt 2

Argumenty

Odrzucone argumenty

Uprawnienia wszystkich skarżących są wspólne, ponieważ dotyczą jednej nieruchomości, której są współwłaścicielami, dlatego powinni uiścić jedną opłatę od skargi.

Godne uwagi sformułowania

Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przypadku tzw. współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie. Wspólność celów nie jest tożsama ze wspólnością praw lub obowiązków w rozumieniu art. 214 § 2 p.p.s.a. Jedną opłatę wnosi się wówczas, gdy współuczestnictwo oparte jest na tym samym, a nie takim samym prawie.

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 214 § 2 p.p.s.a. w kontekście opłat od skargi wnoszonej przez współwłaścicieli odrębnych lokali."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarżący posiadają odrębne prawa własności do lokali, a nie wspólne prawo do jednej nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu kosztów postępowania sądowego, który może być niejasny dla wielu stron wnoszących skargi, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości.

Wspólna skarga, osobne opłaty? NSA wyjaśnia zasady naliczania wpisu sądowego dla współwłaścicieli.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II OZ 40/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 936/25 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A.R., T.B., D.L., R.B., A.M., E.M., K.M., M.W., E.B., A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 23 września 2025 r. nr SKO Gd/6058/24 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
A.R., T.B., D.L., R.B., A.M., E.M., K.M., M.W., E.B. i A.Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 23 września 2025 r., sygn. akt SKO Gd/6058/24 utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni nr RAA.6730.2.13.2004.KR-893/13-15 w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejącej zabudowy oraz budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną i komunikacyjną na terenie działek nr [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] i [...] w G.
Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządzeniami z 21 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 936/25 wezwał ww. osoby do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535) w ten sposób, że oddzielnymi zarządzeniami wezwano do uiszczenia ww. wpisu: 1) A.R., 2) D.L. i T.B. – solidarnie, 3) R.B., 4) A.M., E.M. oraz K.M. – solidarnie, 5) M.W., 6) E.B. oraz A.Z. – solidarnie.
A.R., T.B., D.L., R.B., A.M., K.M., E.M. i M.W. zastępowani przez pełnomocnika, wnieśli zażalenie na zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący zarzucili naruszenie art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a." polegające na tym, że każdy ze skarżących, który jest współwłaścicielem lokalu został wezwany do uiszczenia wpisu odrębnie, podczas gdy skarga została wniesiona przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, dlatego powinna podlegać jednej opłacie. Skarżący podnieśli, że są współwłaścicielami jednej nieruchomości wspólnej, położonej przy ulicy [...], objętej księgą wieczystą nr [...]. Nieruchomość zabudowana jest jednym budynkiem wielorodzinnym i skarżący jako tacy wcześniej występowali w sprawie zakończonej decyzją o warunkach zabudowy nieruchomości sąsiedniej. Ich uprawnienia dotyczące skargi na zaskarżoną decyzję są zatem wspólne, gdyż dotyczą jednej nieruchomości, której są współwłaścicielami (przysługują im udziały we współwłasności nieruchomości wspólnej). Tym samym skarga wniesiona przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, powinna podlegać jednej opłacie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym, w tym skargi pobiera się wpis. Z kolei w myśl art. 214 p.p.s.a. do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, o ile ustawa nie stanowi inaczej (§ 1). Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie (§ 2 zdanie pierwsze), w przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (§ 2 zdanie drugie).
Wynikająca z art. 214 § 2 p.p.s.a. zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Opłata ta obciąża wówczas te osoby solidarnie, co oznacza, że uiszczenie jej przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe z obowiązku uiszczenia opłaty (por. postanowienie NSA z 24 września 2014 r., sygn. akt II GZ 292/14, LEX nr 1530512). W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce w odniesieniu do współwłaścicieli tych samych lokali, którzy zostali wezwani solidarnie do uiszczenia wpisu od skargi (T.B. i D.L. – współwłaściciele lok. [...] przy ul. [...] oraz A.M., K.M. i E.M. – współwłaściciele lok. [...] przy ul. [...].).
Natomiast w przypadku tzw. współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
Nie ma racji wnosząca zażalenie twierdząc, że uprawnienia wszystkich skarżących są wspólne, gdyż dotyczą jednej nieruchomości, której są współwłaścicielami (przysługują im udziały we współwłasności nieruchomości wspólnej).
Na podstawie akt sprawy stwierdzić należy, że każdy ze skarżących kwestionuje zaskarżoną decyzję z uwagi na fakt, że ma swoją odrębną nieruchomość (lokal mieszkalny) stanowiącą część budynku wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w G. na działce nr [...], z którą sąsiaduje działka, na której planowana jest inwestycja. Wobec tego skarżący powołują się na odrębne interesy wynikające z własności odrębnych lokali mieszkalnych, a nie ze współwłasności tych lokali. Posiadanie wspólnych praw do części wspólnej tej nieruchomości nie stanowi o posiadaniu współwłasności. Tylko wspólne prawo do nieruchomości czyli w tym przypadku współwłasność danego lokalu mieszkalnego stanowiłoby o istnieniu współuczestnictwa materialnego, o którym mowa w art. 214 § 2 p.p.s.a. (jak już wskazano powyżej taka sytuacja ma miejsce w odniesieniu do T.B. i D.L. oraz A.M., K.M. i E.M.).
Ci ze skarżących, którzy posiadają prawa do odrębnych nieruchomości, a nie jednej wspólnej nieruchomości, ponoszą oddzielne koszty postępowania i te osoby powinny uiścić wpis odrębnie (postanowienie NSA z 18 stycznia 2019 r. , sygn. II OZ 1389/18).
Wobec powyższego M.W. składając skargę wraz z innymi skarżącymi prawidłowo została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Skarżący występowali ze skargą dysponując odrębnym prawem własności do lokali mieszkalnych zlokalizowanych na działce nr [...]. Tym samym nie jest zasadne twierdzenie zażalenia, że uprawnienia wszystkich skarżących są wspólne ponieważ dotyczą nieruchomości wspólnej.
Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący wnieśli skargę w jednym piśmie. Skarga ta powinna być traktowana jako odrębna skarga skarżących pomimo tego, iż służy ich wspólnym celom i odnosi się do tej samej decyzji. Wspólność celów nie jest tożsama ze wspólnością praw lub obowiązków w rozumieniu art. 214 § 2 p.p.s.a. Każdy z właścicieli reprezentuje bowiem, swój własny interes prawny chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r. II OZ 370/08 nr LEX 479096).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, czym innym jest bowiem podobieństwo sytuacji faktycznej i prawnej skarżących, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie. Jedną opłatę wnosi się wówczas, gdy współuczestnictwo oparte jest na tym samym, a nie takim samym prawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 w związku z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę