II OZ 40/17

II OZ 40/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Łd 867/16 - Wyrok WSA w Łodzi z 2017-03-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 867/16 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty[...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono P. P. i pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego wraz z wiatą gospodarczo-przejazdową i elektryczną wewnętrzną linią zasilającą, na działkach o nr ewid. [...] obręb[...] .
Nie godząc się z zapadłą w sprawie decyzją, J. K. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazano, że rozpoczęcie procesu budowlanego spowoduje trudne do odwrócenia skutki faktyczne i prawne. Realizacja pozwolenia na budowę przez inwestora spowoduje istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego w razie uwzględniania skargi może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie oraz przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek J. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przywołując treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 z późn. zm.- zwanej dalej "P.p.s.a."). Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, iż realizacja przedmiotowej inwestycji może narazić go na niebezpieczeństwo, o którym mowa w tym przepisie. W okolicznościach niniejszej sprawy konieczność wyważenia racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącego oraz interesów inwestora powoduje, że składający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji był obowiązany do szczegółowego uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za jego zasadnością. W ocenie Sądu pozbawione szerszego uzasadnienia ogólnikowe twierdzenia strony, że w następstwie wykonania decyzji powstaną trudne do odwrócenia skutki, nie mogą stanowić podstawy do udzielenia przez Sąd ochrony tymczasowej. Przywołana przez stronę argumentacja nie pozwala wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest na tyle zasadne, iż przemawia za wstrzymaniem inwestora w przysługujących mu prawach związanych z zabudową terenu, do którego posiada tytuł prawny. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, ponieważ kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi zaskarżona decyzja zostanie uchylona, będzie obciążać właśnie jego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. K., domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że projektowane budynki znajdują się w nieprzepisowych odległościach od granicy działki. Rodzaj deklarowanej działalności może w sposób nieodwracalny wpływać na nieruchomość skarżącego poprzez ruch samochodów ciężarowych, który może doprowadzić do pękania budynku stanowiącego jego własność. Ponadto wielce prawdopodobne jest zanieczyszczenie ziemi smarami czy też olejami samochodowymi. Brak jest rzetelnych i wiarygodnych badań wpływu deklarowanej działalności na okoliczne środowisko. Podniesiono, że ewentualny wylew rzeki przy prowadzeniu planowanej działalności może doprowadzić do nieodwracalnej dewastacji środowiska naturalnego i zanieczyścić grunty a nawet wody gruntowe. Brak jest także badań potwierdzających zgodność projektu z przepisami przeciwpożarowym, sanitarnymi, przepisami o składowaniu odpadów czy też przepisami geotermalnymi. Powyższe argumenty niezbicie dowodzą, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować wyrządzenie skarżącemu, jak i całej lokalnej społeczności, znacznej szkody lub niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków.
W odpowiedzi na zażalenie P. P. wniósł o jego oddalenie, wskazując na bezzasadność wniosku skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Wydając orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, sąd administracyjny powinien w równym stopniu uwzględnić materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione powyżej przesłanki, od spełnienia których uzależnione zostało udzielenie ochrony tymczasowej. Ocena ta, nie może przy tym pomijać potrzeby (nakazu) uwzględnienia poszanowania praw wszystkich uczestników postępowania, albowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę (wnioskodawcy), ale również po stronie innych uczestników postępowania (por. post. NSA z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 102/06; M. Szubiakowski, Glosa do ww. post., "OSP" 206, z. 10, s. 555-557).
Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia P. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego wraz z wiatą gospodarczo-przejazdową i elektryczną wewnętrzną linią zasilającą, na działkach o nr ewid. [...] obręb [...] potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący nie uprawdopodobnił w nim przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zawarty w skardze wniosek, jak również wniesione zażalenie, nie zawierają argumentów, które przemawiałyby za koniecznością udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej, a tym samym uznaniem, że osoba uprawniona do prowadzenia budowy na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to ona ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na niej spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona. Niewątpliwie nie można wykluczyć, że zmiany, które zostaną dokonane w obrębie nieruchomości inwestora nie będą oddziaływać na sferę uprawnień skarżącego, nie będą dla niego niekorzystne, czy też niepożądane. Jednak w ramach oceny wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ocenie podlega to, czy we wniosku uprawdopodobniono, że jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym skontrolowaniem w aspekcie zgodności z prawem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. W niniejszej sprawie skarżący takich okoliczności nie wykazał. Żądana przez stronę kontrola legalności zaskarżonego przez stronę rozstrzygnięcia w zakresie jego zgodności z przepisami ustawy Prawo budowlane oraz przepisami wykonawczymi do tego aktu, przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, sanitarnej czy związanej ze składowaniem odpadów, będzie mogła się odbyć dopiero na etapie merytorycznego rozpoznawania sprawy przez Sąd. Podnoszona bowiem przez skarżącego niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem i ochrona tymczasowa wynikająca z przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a., to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności rozstrzygnięcia z prawem, a zwłaszcza orzeczenie Sądu w tym zakresie, niweczyłoby sądową kontrolę legalności aktu administracyjnego, jakim jest zaskarżona w sprawie decyzja (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 184/05, niepubl.). Z tych też względów przedwczesnym jest domaganie się, aby Naczelny Sąd Administracyjny na tym etapie odniósł się w zaskarżonym postanowieniu do podnoszonych przez skarżącego kwestii merytorycznych związanych z kontrolą legalności zaskarżonej decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.