II OZ 394/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-05-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
inwestycja celu publicznegostacja bazowaudział w postępowaniuinteres prawnyprawo sądowoadministracyjnenieruchomościład przestrzennyKodeks cywilnyPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił zażalenie na odmowę dopuszczenia do udziału w sprawie jako uczestnik, uznając brak interesu prawnego wnioskodawczyni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił J.M. dopuszczenia do udziału w sprawie jako uczestnik postępowania dotyczącego lokalizacji inwestycji celu publicznego. J.M. twierdziła, że jest właścicielką działki w pobliżu planowanej inwestycji i że wpłynie ona na jej sferę własności. NSA, podobnie jak WSA, uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego, ponieważ jej działka nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie ani w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym nie wykazała podstawy prawnej do udziału w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odmówiło jej dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego – stacji bazowej telefonii komórkowej. J.M. wniosła o dopuszczenie do udziału, twierdząc, że jest właścicielką działki w pobliżu planowanej inwestycji i że wpłynie ona na jej zdrowie oraz ład przestrzenny. Sąd I instancji odmówił, wskazując, że J.M. nie wykazała interesu prawnego, gdyż jej działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji i nie wskazała normy prawa materialnego uzasadniającej jej udział. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że interes prawny musi mieć podstawę w przepisach prawa materialnego, a nie tylko w interesie faktycznym. Stwierdzono, że choć J.M. jest właścicielką działki, to jej położenie względem planowanej inwestycji nie uzasadnia dopuszczenia jej do udziału w sprawie jako uczestnika na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., mimo powoływania się na art. 140 i 144 k.c. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wykaże swój interes prawny.

Uzasadnienie

Dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego przez osobę niebiorącą udziału w postępowaniu administracyjnym jest uzależnione od wykazania przez nią interesu prawnego, który musi mieć podstawę w przepisach prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 32

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 33 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez J.M. interesu prawnego uzasadniającego jej dopuszczenie do udziału w sprawie jako uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Działka J.M. nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie ani w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. J.M. nie wskazała normy prawa materialnego, z której wywodzi swój interes prawny.

Odrzucone argumenty

Argumentacja J.M. oparta na potencjalnym wpływie inwestycji na zdrowie i ład przestrzenny, bez wykazania podstawy prawnej. Twierdzenie o bezpośrednim sąsiedztwie działki z inwestycją.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny musi mieć podstawę w przepisach prawa materialnego od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny interes prawny jest kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania

Skład orzekający

Małgorzata Dałkowska - Szary

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnika, rozróżnienie interesu prawnego od faktycznego, wpływ inwestycji na nieruchomości sąsiednie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania interesu prawnego przez osobę trzecią w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące udziału stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym i rozróżnienia między interesem prawnym a faktycznym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy sąsiad może, a kiedy nie może wtrącić się do Twojej inwestycji? Kluczowe rozróżnienie interesu prawnego od faktycznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 394/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-04-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Dałkowska - Szary /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Lu 725/10 - Wyrok WSA w Lublinie z 2011-06-30
II OSK 23/12 - Wyrok NSA z 2013-05-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 32, art. 33 par. 1 i 2, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 140, art. 144
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 725/10 w przedmiocie odmowy dopuszczenia J. M. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) sierpnia 2010 r. Nr (...) w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, postanowieniem z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 725/10, odmówił dopuszczenia J. M. do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) sierpnia 2010 r. Nr (...) w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano, że na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. J. M. złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania oświadczając, iż jest właścicielką działki nr ewid. (...), przy ul. G. (...) w L., położonej w odległości ok. 100 m od planowanej inwestycji. Ponadto wyjaśniła, iż nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, gdyż satysfakcjonowały ją rozstrzygnięcia organów administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że dopuszczenie w charakterze uczestnika postępowania uzależnione jest nie tylko od zgłoszenia zamiaru uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony, ale także wykazania, że wynik postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy. J. M. w ocenie Sądu tego nie wykazała. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia (...) czerwca 2010 r. odmawiającą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na działce nr ewid. (...) przy ul. S. (...) w L. Na rozprawie J. M. nie poparła jakimkolwiek dowodem, że jest właścicielką działki nr ewid. (...) przy ul. G. (...) w L., w pobliżu planowanej stacji bazowej. Sąd stwierdził jednak, że nawet jeśli faktycznie przysługuje jej tytuł prawny do tej nieruchomości, to nie znajduje się ona w obszarze, na który oddziaływać będzie przedmiotowe przedsięwzięcie. Sąd podkreślił ponadto, że wnioskodawczyni nie podniosła żadnych argumentów wskazujących, iż obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji wyznaczony został przez organy z naruszeniem przepisów prawa. Nie wskazała ona także normy prawa materialnego, z której wywodzi swój interes prawny do brania udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. M. wskazała, iż jej nieruchomość położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji. Inwestycja ta ma znaczący wpływ na jej sferę własności – emitowane fale magnetyczne mogą stanowić zagrożenie dla jej zdrowia a przewidywane rozmiary przedmiotowej stacji bazowej mogą burzyć ład przestrzenny jej bezpośredniego sąsiedztwa a tym samym wpływać na sferę jej uprawnień właścicielskich. Skarżąca podkreśliła, że taką argumentację przedstawiła przed Sądem nie wskazując wszakże konkretnych przepisów prawa, jednak przytaczane przez nią podstawy faktyczne żądania mogły i powinny być wzięte pod uwagę przez Sąd w kontekście obowiązujących i znanych mu przepisów prawa materialnego, w tym zwłaszcza art. 140 i 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: k.c.) jak również norm z zakresu kształtowania ładu przestrzennego.
Wskazując na powyższe w zażaleniu podniesiono, że Sąd I instancji naruszył dyspozycję art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z czym wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez orzeczenie o dopuszczeniu wnoszącej zażalenie do udziału w toczącym się postępowaniu przed Sądem, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym co do zasady są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Z art. 33 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, iż uczestnikiem postępowania na prawach strony jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, o ile wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Stosownie zaś do § 2 tego artykułu udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Z przywołanych przepisów wynika w sposób niewątpliwy, iż czynnikiem decydującym o tym, czy dana osoba może być uznana za uczestnika postępowania jest fakt posiadania przez tą osobę interesu prawnego w sprawie.
O istnieniu interesu prawnego przesądza norma prawa materialnego, natomiast od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji.
Interes prawny, aby mógł być zaspokojony przez administrację, musi być osobisty, własny, indywidualny, znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Podkreślenia wymaga także, że jest on zarazem kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania ze względu na fakt, że dotyczy sfery normatywnej, mające swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, wyd. 2, Warszawa 2009, s. 80).
W niniejszej sprawie J. M. pomimo iż wykazała, że jest właścicielką nieruchomości o nr ewid. (...), położonej przy ul. G. (...) w L., to Naczelny Sąd Administracyjny, podobnie jak Sąd I instancji, nie dopatrzył się interesu prawnego po jej stronie, który uzasadniałby dopuszczenie jej do udziału w przedmiotowej sprawie jako uczestniczki postępowania. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, działka J. M. nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie z działką, na której planowana jest przedmiotowa inwestycja. Z akt sprawy wynika ponadto, że nie znajduje się ona nawet w obszarze, na który, zgodnie z ustaleniami organów administracji, będzie oddziaływać przedmiotowe przedsięwzięcie (k. 22 akt administracyjnych). Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, J. M. nie podnosiła, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji został wyznaczony przez ww. organy z naruszeniem przepisów prawa.
Należy się zgodzić twierdzeniem, że osoba trzecia ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. i 144 k.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego zapaść może lub zapadła decyzja tak kształtująca stosunki na nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na sposób wykonywania przez nią prawa własności. Wywodzenie natomiast w przedmiotowej sprawie przez J. M. na podstawie art. 140 k.c. i 144 k.c. w ww. kontekście interesu prawnego, który uzasadniałby jej dopuszczenie do udziału w niniejszej sprawie jest niezrozumiałe z uwagi na usytuowanie jej działki względem działki, na której planowana jest przedmiotowa inwestycja.
Słusznie zatem Sąd I instancji odmówił J. M. dopuszczenia jej do udziału w przedmiotowej sprawie w charakterze uczestnika, nie dopatrując się istnienia po jej stronie przesłanek z art. 33 § 2 p.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI