II OZ 385/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, wskazując na potrzebę uwzględnienia stanu zdrowia strony przy ocenie jej sytuacji materialnej.
NSA rozpoznał zażalenie A. K. na postanowienie WSA w Bydgoszczy, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Sąd pierwszej instancji uznał, że dokumentacja nie pozwala na ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. NSA uchylił to postanowienie, podkreślając, że przy ocenie wniosku o prawo pomocy należy uwzględnić nie tylko dochody i majątek, ale także stan zdrowia strony, zwłaszcza gdy stwierdzono trwały, znaczny stopień niepełnosprawności.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Bydgoszczy z dnia 4 stycznia 2006 r., które odmówiło przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika (adwokata). Sąd pierwszej instancji argumentował, że złożona dokumentacja, dotycząca dochodów (renta wypadkowa 1036 zł brutto) i posiadanej działki budowlanej, nie pozwala na ustalenie aktualnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych. NSA uznał jednak zarzuty zażalenia za słuszne. Podkreślił, że choć WSA prawidłowo zauważył brak aktualnej dokumentacji wydatków, to pominął istotny aspekt sprawy – stan zdrowia wnioskodawcy. W aktach znajdowało się orzeczenie o trwałym, znacznym stopniu niepełnosprawności A. K. NSA stwierdził, że ocena wniosku o prawo pomocy wymaga uwzględnienia nie tylko dochodów i majątku, ale także wpływu stanu zdrowia na zwiększone wydatki. Dopiero taka kompleksowa analiza pozwala ocenić, czy poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla wnioskodawcy. Brak takich ustaleń uzasadniał wniosek o naruszeniu art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sąd wskazał również na możliwość zobowiązania strony do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów na podstawie art. 255 p.p.s.a. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie, nakazując ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien uwzględnić stan zdrowia strony, ponieważ wpływa on na zwiększenie wydatków i może stanowić przesłankę do przyznania prawa pomocy, nawet jeśli dochody i majątek strony nie są jednoznacznie niskie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że odmowa przyznania prawa pomocy przez WSA była przedwczesna, ponieważ sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w pełni stanu zdrowia strony (trwałego, znacznego stopnia niepełnosprawności), który wpływa na jej sytuację materialną i zwiększone wydatki. Sama analiza dochodów i posiadanej nieruchomości nie jest wystarczająca.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 197 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 243 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 245 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 246 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przez sąd pierwszej instancji, który nie uwzględnił wpływu stanu zdrowia na zwiększone wydatki.
Godne uwagi sformułowania
brak jest w aktach takiej dokumentacji, która pozwoliłaby na stwierdzenie, że wykazany przez skarżącego dochód, przy uwzględnieniu jego stanu zdrowia pozwala na poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie przez samego skarżącego. nie wystarczy ograniczyć się do analizy wysokości dochodów strony, czy też poprzestać na ocenie rzeczywiście trudnej sytuacji materialnej, lecz wymaga rozważenia i stan zdrowia strony wpływający niewątpliwie na podwyższenie wydatków. brak tych ustaleń uzasadnia wniosek, że zaskarżone postanowienie podjęte zostało przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku
Skład orzekający
Maria Czapska - Górnikiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, zwłaszcza konieczność uwzględniania stanu zdrowia strony przy ocenie jej sytuacji materialnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy, ale stanowi ogólną wytyczną dla sądów w ocenie wniosków o prawo pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest kompleksowe podejście do oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy o prawo pomocy, uwzględniające nie tylko dochody, ale i stan zdrowia.
“Czy stan zdrowia wpływa na prawo do darmowego prawnika? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 385/06 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2006-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-03-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Prawo pomocy Sygn. powiązane II SA/Bd 268/04 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2005-05-18 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 197 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja II OZ 385/ 06 P O S T A N O W I E N I E Dnia 20 kwietnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Bd 268/04 o odmowie przyznania A. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 1 marca 2004 r. znak : [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie U z a s a d n i e n i e. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił przyznania A. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika - adwokata. W treści uzasadnienia swego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z kwestionariusza wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącego wynika, że jest on inwalidą o dochodach miesięcznych w wysokości 1036 zł brutto (renta wypadkowa). Ponadto jest on właścicielem działki budowlanej. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości ustalenia przez Sąd rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, a tym samym ustalenia czy zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika. Z tych powodów, na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd odmówił przyznania prawa pomocy wnioskodawcy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. K.. Strona skarżąca wskazując na swą złą sytuację materialną i koszty ponoszone w związku ze stanem zdrowia wniosła o uwzględnienie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzutom zażalenia nie można odmówić słuszności. Wnioskodawca A. K. wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. o ustanowienie adwokata wskazał wysokość swoich dochodów i stwierdził, że jest właścicielem działki budowlanej. Trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że złożona przez skarżącego dokumentacja dotyczy wydatków ponoszonych w 2003 r., w 2004 r. i 2005 roku i że ta dokumentacja nie pozwala na ustalenie, ani aktualnej sytuacji materialnej skarżącego, ani też na wysokość ponoszonych przez niego wydatków. Jednakże istotne jest dla rozpoznania przedmiotowego wniosku to, iż brak jest w aktach takiej dokumentacji, która pozwoliłaby na stwierdzenie, że wykazany przez skarżącego dochód, przy uwzględnieniu jego stanu zdrowia pozwala na poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie przez samego skarżącego. Należy dodać, co uszło uwadze Sądu, że w aktach sprawy złożone jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 18. 04. 2005 r., w którym stwierdza się, iż ustalony u A. K. znaczny stopień niepełnosprawności ma charakter trwały. W takiej sytuacji nie wystarczy ograniczyć się do analizy wysokości dochodów strony, czy też poprzestać na ocenie rzeczywiście trudnej sytuacji materialnej, lecz wymaga rozważenia i stan zdrowia strony wpływający niewątpliwie na podwyższenie wydatków. Dopiero taka analiza pozwoli na ocenę czy poniesienie kosztów sądowych nie spowoduje uszczerbku utrzymanie koniecznego wnioskodawcy. Brak tych ustaleń uzasadnia wniosek, że zaskarżone postanowienie podjęte zostało przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku, co stanowi o naruszeniu dyspozycji przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że w świetle art. 255 p.p.s.a. Sąd może zobowiązać stronę do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie strony jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 197 § 1 i 2 w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.