I OSK 1266/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-09-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
wspólnota mieszkaniowareprezentacjaumocowaniezarządprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o własności lokaliskarga kasacyjnaodrzucenie skargiwezwanie sąduuzupełnienie braków formalnych

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej, uznając wezwania sądu pierwszej instancji do wykazania umocowania do reprezentacji za niejasne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej, ponieważ przewodnicząca nie wykazała umocowania do jej reprezentowania. Po dwukrotnych wezwaniach do uzupełnienia braków, sąd uznał, że przedstawione dokumenty nie potwierdzają prawa do jednoosobowego składania oświadczeń woli. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że wezwania WSA były niejasne i nieprawidłowo sformułowane, co naruszyło obowiązek udzielania stronom potrzebnych wskazówek.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej P od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę Wspólnoty na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, ponieważ przewodnicząca Wspólnoty, J. G., nie wykazała swojego umocowania do reprezentowania Wspólnoty. Po wezwaniach do uzupełnienia braków formalnych, które nie zostały skutecznie uzupełnione, Sąd I instancji uznał, że J. G. nie udowodniła prawa do jednoosobowego reprezentowania Wspólnoty, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej Wspólnota zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 6 P.p.s.a. poprzez niezamieszczenie w wezwaniach precyzyjnych wymogów dotyczących umocowania do reprezentacji oraz naruszenie art. 209 k.c. przez nierozważenie możliwości działania w trybie czynności zachowawczej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd drugiej instancji stwierdził, że wezwania WSA były niejasne i nieprawidłowo sformułowane, naruszając art. 6 P.p.s.a., który nakazuje udzielanie stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek. NSA podkreślił, że skarżącym była Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd, a przedłożona uchwała o powołaniu zarządu była zgodna z wezwaniem. Sąd I instancji nie wezwał jednak do wykazania umocowania do jednoosobowego działania w ramach zarządu, co czyniło odrzucenie skargi przedwczesnym. NSA nie podzielił natomiast argumentu o możliwości działania w trybie czynności zachowawczej na podstawie art. 209 k.c., wskazując, że wspólnota z zarządem jest reprezentowana przez ten organ.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wezwanie musi być precyzyjne i zgodne z prawem, a jego niejasność stanowi naruszenie art. 6 P.p.s.a., który nakazuje sądowi udzielanie stronom występującym bez profesjonalnego pełnomocnika potrzebnych wskazówek.

Uzasadnienie

Sąd I instancji nie sformułował wezwań w sposób jasny i precyzyjny, co naruszyło obowiązek udzielania wskazówek stronom nieposiadającym profesjonalnego pełnomocnika. Przedłożenie uchwały o powołaniu zarządu było zgodne z wezwaniem, ale sąd nie wezwał do wykazania umocowania do jednoosobowego działania w ramach zarządu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu w przypadkach określonych w tym przepisie, m.in. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.

P.p.s.a. art. 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie uwzględnienia skargi kasacyjnej.

u.w.l. art. 21 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

Zarząd reprezentuje wspólnotę mieszkaniową na zewnątrz.

u.w.l. art. 21 § ust. 2

Ustawa o własności lokali

Gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli składają przynajmniej dwaj członkowie, chyba że umowa wspólnoty stanowi inaczej.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 28 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Osoby prawne i jednostki organizacyjne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu.

P.p.s.a. art. 29

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przedstawiciel ustawowy lub organ ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

P.p.s.a. art. 49 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Brak wykazania umocowania stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu na wezwanie Sądu.

k.c. art. 209

Kodeks cywilny

Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niejasne i nieprecyzyjne sformułowanie wezwań Sądu I instancji do uzupełnienia braków formalnych dotyczących umocowania do reprezentacji. Naruszenie przez Sąd I instancji obowiązku udzielania stronom występującym bez profesjonalnego pełnomocnika potrzebnych wskazówek (art. 6 P.p.s.a.).

Odrzucone argumenty

Argument o możliwości reprezentowania wspólnoty przez J. G. w trybie czynności zachowawczej na podstawie art. 209 k.c., gdy wspólnota posiada zarząd.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Przedłożając uchwałę w sprawie powołania trzyosobowego Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej P, J. G. zastosowała się do wezwania o przedłożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, którą w niniejszej sprawie jest Wspólnota Mieszkaniowa. Odrzucenie skargi na tym etapie sprawy było zatem przedwczesne.

Skład orzekający

Jolanta Rajewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków sądu w zakresie wzywania do uzupełnienia braków formalnych dotyczących umocowania do reprezentacji, zwłaszcza w sprawach dotyczących wspólnot mieszkaniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku jasności wezwań sądu i nie dotyczy sytuacji, gdy umocowanie jest jednoznacznie niewykazane mimo prawidłowych wezwań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie wezwań przez sądy, szczególnie wobec stron nieprofesjonalnych, oraz jak skomplikowane mogą być kwestie reprezentacji wspólnot mieszkaniowych.

Czy niejasne wezwanie sądu może zniweczyć szanse na obronę praw wspólnoty mieszkaniowej?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1266/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-08-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 429/07 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2007-04-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej P od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 429/07 o odrzuceniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2007 r. odrzucił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej P w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 [...]. w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego. W uzasadnieniu podał, że złożona w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej skarga podpisana została przez Przewodniczącą Wspólnoty J. G.. W dniu 16 marca 2007 r. WSA w Warszawie wezwał J. G. do nadesłania dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania Wspólnoty, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odrzucenia skargi. Dnia 26 marca 2007 r. J. G.przedłożyła w Sądzie podpisane przez siebie pełnomocnictwo procesowe dla K. G. Ponieważ z nadesłanego dokumentu nie wynikało, iż J. G.jest uprawniona do reprezentacji Wspólnoty, dnia 4 kwietnia 2007 r. Sąd I instancji ponownie wezwał ją do nadesłania dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, zgodnego z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, ze zm.), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie K. G. złożył uchwałę właścicieli lokali przy ulicy [...] w Warszawie nr 1103/10/01 z dnia 23 października 2001 r. o powołaniu z dniem 23 października 2001 r. Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej w składzie: J. G., J. G., M. M.. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali, zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz. W myśl art. 21 ust. 2 cyt. ustawy, gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli składają przynajmniej dwaj członkowie. Przedłożone dokumenty wskazują na istnienie trzyosobowego Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej P, nie stwierdzają natomiast odmiennego od określonego w ustawie sposobu reprezentacji. W tej sytuacji Sąd uznał, że J. G.nie wykazała, że jest uprawniona do jednoosobowego składania oświadczeń woli w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, a zatem nie uzupełniła w terminie braków formalnych skargi, w związku z czym skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ustawa P.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła Wspólnota Mieszkaniowa P w [...], reprezentowana przez adwokata, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
1) naruszenie przepisu postępowania: art. 6 ustawy P.p.s.a., poprzez niezamieszczenie w wezwaniach z dnia 16 marca 2007 r. oraz 4 kwietnia 2007 r. w sposób precyzyjny wymogów, które winny być spełnione stosownie do art. 21 ust. 2 ustawy o własności lokali, aby skarga mogła być uznana za wniesioną przez osobę mającą umocowanie do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej,
2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 209 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm. – dalej kc), poprzez nierozważenie, że w związku z zaistnieniem okoliczności upoważniających J. G.do podjęcia działań procesowych w trybie czynności zachowawczej, skarga wniesiona przez nią winna zostać potraktowana jako skarga jednego z właścicieli lokali wniesiona w imieniu własnym i Wspólnoty Mieszkaniowej.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podkreślił, że wezwania do nadesłania dokumentów określających umocowanie do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej nie wskazywały precyzyjnie jakiego rodzaju mają to być dokumenty. Takie wskazanie było natomiast obowiązkiem Sądu, stosownie do art. 6 ustawy P.p.s.a., gdyż dla J. G.nie było oczywiste, jakie dokumenty stanowiłyby wykonanie wezwania Sądu. Ponadto, w czasie otrzymania wezwań Przewodnicząca Wspólnoty musiała działać samodzielnie, gdyż pozostali dwaj członkowie Zarządu byli nieobecni i nie było możliwości skontaktowania się z nimi. Na potwierdzenie powyższego przedłożone zostały oświadczenia J. G. oraz M. M., w których zawarte zostało także potwierdzenie czynności procesowych dokonanych przez J. G.. J. G. oświadczył ponadto, że upoważnił J. G.do działania w jego imieniu w sprawach Wspólnoty. Pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej stwierdził ponadto, że prawo J. G.do samodzielnego działania wynika wprost z art. 209 kc, który przyznaje współwłaścicielowi prawo do dokonywania wszelkich czynności zachowawczych, mających na celu ochronę wspólnego prawa do przedmiotu współwłasności. Fakt istnienia Zarządu Wspólnoty nie wyklucza prawa właściciela lokalu do podjęcia działań w powyższym trybie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy P.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W myśl art. 29 cyt. ustawy, przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Brak wykazania umocowania stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu na wezwanie Sądu, stosownie do art. 49 § 1 ustawy P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie J. G., występując jako Przewodnicząca Wspólnoty Mieszkaniowej, nie wykazała, iż posiada umocowanie do jednoosobowego reprezentowania Wspólnoty. Pismem z dnia 16 marca 2007 r. Sąd I instancji wezwał ją zatem do "złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej P w [...]. Ponieważ J. G.nie zastosowała się do wezwania, pismem z dnia 4 kwietnia 2007 r. Sąd kolejny raz wezwał ją "do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej P w [...], zgodnego z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali". Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powyższe wezwania sformułowane zostały w sposób niejasny, a ponadto nieprawidłowy w świetle treści skargi, co stanowiło naruszenie art. 6 ustawy P.p.s.a., stanowiącego, iż sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Przede wszystkim należy wskazać, że skarżącym w niniejszej sprawie jest Wspólnota Mieszkaniowa P w [...], co jasno wynika ze sformułowania wniesionej skargi: "tutejsza Wspólnota Mieszkaniowa zaskarża ...". Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali, wspólnotę mieszkaniową reprezentuje jej zarząd. Należy zatem uznać, że przedkładając, po otrzymaniu drugiego wezwania, uchwałę w sprawie powołania trzyosobowego Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej P w [...], J. G. zastosowała się do wezwania o przedłożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, którą w niniejszej sprawie jest Wspólnota Mieszkaniowa. Odrębną kwestią jest wykazanie przez J. G., iż jest ona uprawniona do jednoosobowego składania oświadczeń woli w imieniu Zarządu skarżącej Wspólnoty. Sąd I instancji nie wezwał jednak J. G.do wykazania takiego umocowania, wadliwie formułując treść wcześniejszych wezwań. Odrzucenie skargi na tym etapie sprawy było zatem przedwczesne.
NSA nie podziela natomiast poglądu autora skargi kasacyjnej, jakoby Sąd I instancji naruszył art. 209 kc, nie uznając, że J. G.podjęła działania procesowe w trybie czynności zachowawczej, zaś skarga wniesiona przez nią stanowi skargę jednego z właścicieli lokali wniesioną w imieniu własnym i Wspólnoty Mieszkaniowej. Zgodnie z ustawą o własności lokali, jeżeli wspólnota mieszkaniowa posiada zarząd, reprezentowana jest przez ten organ, z wyłączeniem możliwości występowania w imieniu wspólnoty przez poszczególnych właścicieli. Ponadto, skoro w skardze wskazano, iż jest ona wnoszona w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej P w [...], sąd administracyjny nie mógł samodzielnie przyjąć, że skarżącym jest J. G.jako osoba fizyczna. To wnoszący skargę określa, kto jest stroną skarżącą w danej sprawie, zaś jakiekolwiek korekty sądu w tym zakresie są nieuprawnione.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI