II OZ 38/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-02
NSAAdministracyjneŚredniansa
opłaty sądowekoszty sądoweopłata kancelaryjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwspółuczestnictwo formalnewspółuczestnictwo materialnezażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, uznając, że w przypadku współuczestnictwa formalnego każda ze stron wnosi opłatę oddzielnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał stronę skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Strony wniosły zażalenie, argumentując, że skoro wniosek dotyczy wspólnych uprawnień, powinna być pobrana jedna opłata. NSA oddalił zażalenie, wyjaśniając, że w przypadku współuczestnictwa formalnego, gdzie strony reprezentują odrębne interesy, każda z nich jest zobowiązana do uiszczenia opłaty oddzielnie.

Przedmiotem sprawy było zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie, które wzywało stronę skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Strony skarżące podniosły, że wniosek dotyczy wspólnych uprawnień o charakterze proceduralnym i powinien podlegać jednej opłacie. Argumentowały, że wymuszanie opłat od wszystkich wnioskodawców osobno jest bezprawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, uznał zażalenie za niezasadne. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 214 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie tylko w przypadku współuczestnictwa materialnego, gdy ich uprawnienia lub obowiązki są wspólne. W przypadku współuczestnictwa formalnego, każda osoba uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego indywidualnego uprawnienia lub obowiązku. NSA stwierdził, że w niniejszej sprawie występuje współuczestnictwo formalne i materialne, a wniesienie wniosków w jednym piśmie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków. Dlatego też, mimo wspólnego wniosku, Przewodniczący Wydziału WSA prawidłowo wezwał strony do uiszczenia opłat kancelaryjnych, przy czym niektóre strony (reprezentujące wspólny interes) zostały wezwane solidarnie, a inne (reprezentujące odrębne interesy) – oddzielnie. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W przypadku współuczestnictwa formalnego, gdzie strony reprezentują odrębne interesy, każda z tych osób jest zobowiązana do uiszczenia opłaty oddzielnie, stosownie do swojego indywidualnego uprawnienia lub obowiązku.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że zasada jednej opłaty przy piśmie wnoszonym przez kilka osób ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego. W sytuacji współuczestnictwa formalnego, każda osoba wnosi opłatę oddzielnie, nawet jeśli pismo jest wspólne, jeśli reprezentuje odrębne interesy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 214

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje opłacanie pisma wnoszonego przez kilka osób, rozróżniając współuczestnictwo materialne (jedna opłata) i formalne (opłata oddzielnie).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych § § 2

Określa wysokość opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 51

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku współuczestnictwa formalnego, gdzie strony reprezentują odrębne interesy, każda z tych osób jest zobowiązana do uiszczenia opłaty oddzielnie.

Odrzucone argumenty

Skoro wniosek dotyczy wspólnych uprawnień o charakterze proceduralnym, powinien być pobrany jedną opłatą. Wymuszanie opłat od wszystkich wnioskodawców osobno jest bezprawnym działaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

W przypadku tzw. współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. W rozpoznawanej sprawie istnieje współuczestnictwo formalne i materialne, a wniesienie wniosków w jednym piśmie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków.

Skład orzekający

Tomasz Bąkowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych w przypadku współuczestnictwa formalnego i materialnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Opłaty sądowe w sprawach grupowych: kiedy płacisz raz, a kiedy za każdego?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 38/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 971/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-22
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 51, art. 141 § 2, art. 214
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1090
§ 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach  sądowoadministracyjnych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. H. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 971/21 wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi M. H., W. H., E. Ś., D. Ś., K. T. i J. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2021 r., znak DOA.7210.15.2020.SPA(1) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie ze skargi M. H., W. H., E. Ś., D. Ś., K. T. i J. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2021 r., znak DOA.7210.15.2020.SPA(1) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, zarządzeniem z dnia 27 lipca 2022 r. wezwał stronę skarżącą W.H. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek z dnia 3 lipca 2022 r., w kwocie 100 (sto) złotych, stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r., w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. 2019, poz. 1090; dalej "rozporządzenie").
Zażalenie na powyższe zarządzenie wnieśli: M.H., W.H., E.Ś., D.Ś. i W.L. Przywołując w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego podnieśli, że skoro wniesiony wniosek dotyczy wspólnych uprawnień o charakterze proceduralnym (rozpatrzenie wniosku podpisanego przez wszystkich wnioskodawców), to podlega ona jednej opłacie. Zdaniem Żalących wymuszenie (wyłudzanie) opłat od wszystkich wnioskodawców osobno jest bezprawnym działaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Żalący zaznaczyli, że zażalenie jest oparte na przepisach jak i orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wyrazili żądanie uchylenia zaskarżonych zarządzeń i zobowiązanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do przestrzegania przepisów prawa jak i jednej opłaty solidarnej od wszystkich wnioskodawców.
Postanowieniem z dnia 20 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie M.H., E.Ś., D.Ś. i W.L.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn., Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku.
W świetle § 2 rozporządzenia, opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł.
W myśl art. 214 p.p.s.a. do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, o ile ustawa nie stanowi inaczej (§ 1). Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie (§ 2 zd. 1), w przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (§ 2 zd. 2).
W niniejszej sprawie zastosowanie ma zdanie drugie, tym samym każdy ze skarżących został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 27 lipca 2022 r., jednocześnie Skarżący zostali prawidłowo pouczeni o rygorze niezastosowania się do wezwania.
W art. 214 § 2 p.p.s.a. uregulowano przypadek opłacania pisma, wnoszonego przez kilka osób, w sytuacji gdy w sprawie występuje kilka podmiotów w charakterze skarżącego (art. 51 p.p.s.a.). Osoby, których uprawnienia lub obowiązki są wspólne, wnosząc jedno pismo, uiszczają jedną opłatę. Natomiast, jeżeli te osoby, mają odrębne uprawnienia lub obowiązki, wniesienie przez kilka osób jednego pisma powoduje konieczność uiszczenia opłaty przez każdą z tych osób oddzielnie w zależności od indywidualnego uprawnienia lub obowiązku. W takiej sytuacji wezwanie do uiszczenia opłaty, należy wysłać do każdej z tych osób. Wynikająca z art. 214 § 2 p.p.s.a. zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki zawiązane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Opłata ta obciąża wówczas te osoby solidarnie, co oznacza, że jej uiszczenie przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe z obowiązku uiszczenia opłaty. (por. postanowienie NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GZ 292/14).
Natomiast w przypadku tzw. współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. W rozpoznawanej sprawie istnieje współuczestnictwo formalne i materialne, a wniesienie wniosków w jednym piśmie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków, o których mowa w art. 214 § 2 p.p.s.a.
Dlatego też, mimo że Skarżący w jednym piśmie złożyli wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2022 r., Przewodniczący Wydziału VII WSA prawidłowo wezwał ich do uiszczenia opłat kancelaryjnych. Jedynie E.Ś. i D.Ś. wezwano solidarnie, albowiem reprezentują oni wspólny interes, zaś pozostali Skarżący, reprezentujący odrębne interesy, zostali wezwani do uiszczenia opłaty przez każdego z nich oddzielnie.
Z tych też względów przytoczone w zażaleniu zarzuty należy uznać za niezasadne.
Mając na powyższe uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI