II OZ 377/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-04-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocywpis sądowykoszty postępowaniasytuacja finansowaspółkasądy administracyjnezażalenieobowiązek wykazania

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przez stronę jej trudnej sytuacji finansowej.

Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia z wpisu sądowego. WSA odmówił, uznając, że spółka nie wykazała swojej trudnej sytuacji finansowej, mimo wielokrotnych wezwań do przedstawienia dokumentów. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że nie jest w stanie przedstawić wymaganych dokumentów z różnych przyczyn. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że spółka nie sprostała obowiązkowi wykazania swojej sytuacji materialnej i nie jest związany orzeczeniami w innych sprawach.

Spółka P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi. Referendarz sądowy początkowo odmówił przyznania pomocy, a następnie pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu nieprzedstawienia przez stronę wymaganych dokumentów. WSA we Wrocławiu postanowieniem z dnia 13 listopada 2008 r. odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Spółka wniosła zażalenie, podnosząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej, funkcjonuje dzięki pożyczkom i nie jest w stanie przedstawić wymaganych dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. W sytuacji, gdy oświadczenie strony było niewystarczające, a spółka nie przedstawiła dodatkowych dokumentów mimo wezwań, należało przyjąć, że nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy. NSA zaznaczył również, że nie jest związany orzeczeniami wydanymi w innych sprawach dotyczących tej spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała swojej trudnej sytuacji finansowej w sposób wystarczający.

Uzasadnienie

Spółka nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, mimo wielokrotnych wezwań sądu. Oświadczenie zawarte we wniosku było niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 2 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 255

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona na wezwanie sądu jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała swojej trudnej sytuacji finansowej poprzez przedstawienie wymaganych dokumentów. Oświadczenie spółki we wniosku o prawo pomocy było niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego. Sąd nie jest związany orzeczeniami dotyczącymi prawa pomocy wydanymi w innych sprawach tej samej strony.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki dotycząca przyczyn niemożności przedstawienia dokumentów nie była przekonująca. Spółka twierdziła, że udowodniła brak środków, ale nie przedstawiła dowodów.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania znajduje się na wnioskodawcy oświadczenie strony zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych nie wykazała, że znajduje się w sytuacji kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy Sąd nie jest związany orzeczeniami wydanymi w sprawie pomocy w innych sprawach ze skargi skarżącej

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Obowiązek strony w wykazaniu swojej trudnej sytuacji materialnej przy wniosku o prawo pomocy oraz brak związania sądu orzeczeniami w innych sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji spółek i ich obowiązku dokumentowania sytuacji finansowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne związane z wnioskami o prawo pomocy, co jest istotne dla praktyków prawnych, ale nie zawiera przełomowych kwestii prawnych.

Jak spółka nie wykazała swojej trudnej sytuacji finansowej i straciła szansę na prawo pomocy?

Dane finansowe

WPS: 1 700 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 377/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-04-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Wr 75/08 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2008-10-08
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 2 pkt 2 i 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 75/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania P.P.H.U. "[...] " sp. z o.o. w Z. prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2008 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał ponownie stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 12 czerwca 2008 r. strona skarżąca wniosła ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wniesienia wpisu od skargi. W dniu 26 sierpnia 2008 r. referendarz wezwał skarżącego do wykazania, że od rozpoznania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy zmieniła się na tyle sytuacja finansowa i majątkowa strony, że uzasadnione byłoby aktualnie uwzględnienie wniosku. Jednocześnie zobowiązano skarżącą Spółkę, jeżeli strona uzna, że zachodzi powyższa okoliczność i nadal podtrzymuje swój wniosek z dnia 12 czerwca 2008 r., do nadesłania urzędowego formularza wniosku i określonych dokumentów. Pismem z dnia 9 września 2008 r. strona skarżąca wniosła o przedłużenie terminu złożenia dokumentów do dnia 16 września 2008 r., bowiem ilość żądanych dokumentów i ich zakres wymagają znacznego nakładu pracy i czasu. Zarządzeniem z dnia 18 września 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 15 września 2008 r. strona skarżąca złożyła kolejny wniosek o przedłużenie terminu złożenia dokumentów do dnia 22 września 2008 r. W dniu 9 października 2008 r. wpłynął do Sądu sprzeciw od powyższego zarządzenia referendarza z dnia 18 września 2008 r. Pismem z dnia 16 października 2008 r. wezwano stronę skarżącą do nadesłania urzędowego formularza wniosku i określonych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący nadesłał tylko urzędowy formularz wniosku, z którego wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych skarżącej Spółki wynosi 1.700.000 zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy - 4.362.182,77 zł, zaś wysokość straty - 5.169.319,24 zł. Nadto na posiadanych rachunkach bankowych Spółka nie ma żadnych środków finansowych.
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy. Jak wskazano, w rozpatrywanej sprawie Sąd został pozbawiony możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej Spółki, bowiem pomimo wezwania do dołączenia do formularza określonych dokumentów (bądź ich kserokopię) dotyczących stanu majątkowego Spółki, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie na podstawie nadesłanego formularza, strona skarżąca nie zastosowała się do wezwania. Zaś oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest, w ocenie Sądu, niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, należało stwierdzić, że strona skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. w Z. wniosła zażalenie podnosząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej, funkcjonuje dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. Skarżąca w stopniu wystarczającym udowodniła brak środków na wpłatę żądanego wpisu sądowego. Skarżąca podniosła, że przed Wojewódzkim Sądem W Gliwicach toczy się kilkadziesiąt spraw i w sześciu z tych spraw Sąd zwolnił ją od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Skarżąca nie otrzymuje już wyciągów z rachunków, które prawdopodobnie zostały zlikwidowane, nie jest w stawnie przedstawić również aktualnych odpisów z ksiąg wieczystych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Należy podnieść przy tym, iż jeżeli w ocenie Sądu oświadczenie strony zawarte we wniosku okazałoby się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budziłoby wątpliwości to zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona na wezwanie Sądu jest obowiązana złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów. W niniejszej sprawie Sąd z tego uprawnienia skorzystał, wzywając wielokrotnie skarżącą do przedstawienia określonych dokumentów. Pomimo powyższego skarżąca Spółka nie przedstawiła żądanych dokumentów. Argumentacja skarżące zawarta w zażaleniu odnosząca się do przyczyn z powodu których nie mogła uczynić zadość wezwaniom Sądu nie jest zaś przekonująca. W takiej sytuacji należy podzielić pogląd Sądu I instancji, że skoro oświadczenie skarżącej zwarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych a Spółka nie przedstawiła dodatkowych dokumentów to należało przyjąć, że nie wykazała ona, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy. Należy również wskazać, iż Sąd nie jest związany orzeczeniami wydanymi w sprawie pomocy w innych sprawach ze skargi skarżącej.
W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 listopada 2008 r. odmówił P.P.H.U. "[...]" Sp. z o.o. w Z. przyznania pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI