II OZ 371/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo budowlaneprawo pomocyskarga kasacyjnazażaleniesąd administracyjnypostanowienie referendarzaniedopuszczalność środka zaskarżenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę kasacyjną, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest ostateczne po rozpoznaniu sprzeciwu przez WSA.

NSA rozpoznał zażalenie R.P. na postanowienie WSA, które odrzuciło skargę kasacyjną R.P. od postanowienia WSA utrzymującego w mocy odmowę przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że postanowienie WSA rozpoznające sprzeciw od postanowienia referendarza jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu, co skutkuje niedopuszczalnością skargi kasacyjnej. NSA podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie wniesione przez R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2025 r. (sygn. akt II SPP/Wr 21/24). WSA we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną R.P. od postanowienia tego samego sądu z dnia 22 października 2024 r., które utrzymywało w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 22 lipca 2024 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odrzucenie skargi kasacyjnej tym, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji, a sprzeciw od niego jest środkiem odwoławczym. WSA rozpoznający sprzeciw działa jako sąd drugiej instancji, a jego postanowienie jest ostateczne i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. W związku z tym, zaskarżenie takiego postanowienia WSA skutkuje odrzuceniem środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 194 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że zażalenie do NSA przysługuje tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych przez ustawę. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń WSA zapadłych po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego, co oznacza, że takie orzeczenia stają się prawomocne z chwilą wydania. Dlatego NSA uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną i odrzucił ją na podstawie art. 178 P.p.s.a., orzekając jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy nie przysługuje środek zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ takie postanowienie WSA jest ostateczne.

Uzasadnienie

Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw od niego jest środkiem odwoławczym, a WSA rozpoznający ten sprzeciw działa jako sąd drugiej instancji. Postanowienie WSA wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu jest ostateczne i nie podlega dalszemu zaskarżeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnej skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 194 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przypadki, w których przysługuje zażalenie do NSA.

p.p.s.a. art. 197 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 260 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazuje, że nie przewidziano środków odwoławczych od orzeczeń WSA rozpoznających sprzeciw od postanowienia referendarskiego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie WSA rozpoznające sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Skarga kasacyjna od takiego postanowienia WSA jest niedopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji sprzeciw wniesiony od postanowienia referendarza sądowego jest więc środkiem odwoławczym wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących zaskarżalności postanowień WSA wydanych w wyniku rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej z prawem pomocy i kolejnością orzekania w sądach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Kiedy postanowienie o odmowie prawa pomocy staje się ostateczne? NSA wyjaśnia ścieżkę zaskarżenia.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 371/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 178, 184, 194, 197, 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2025 r. sygn. akt II SPP/Wr 21/24 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2023 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2025 r. sygn. akt II SPP/Wr 21/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną R. P. od postanowienia tego Sądu z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt II SPP/Wr 21/24, utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 22 lipca 2024 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od postanowienia referendarza sądowego jest więc środkiem odwoławczym. Z kolei, wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. W związku z tym, zaskarżenie postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy będzie skutkowało odrzuceniem zażalenia/skargi kasacyjnej z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia.
Zażaleniem R. P. zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze. Tym samym Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał złożoną skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt II SPP/Wr 21/24, utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 22 lipca 2024 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy, za niedopuszczalną i odrzucił na podstawie art. 178 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI