II OZ 368/23

II OZ 368/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II OZ 358/23 - Postanowienie NSA z 2023-06-21
II OZ 366/23 - Postanowienie NSA z 2023-06-27
VII SA/Wa 897/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-09-13
II SA/Kr 1353/22 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2023-02-13
II OZ 599/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-24
II OZ 367/23 - Postanowienie NSA z 2023-06-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 27 czerwca 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1353/22 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 września 2022 r. znak SKO.ZP/415/442/2022 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie muralu reklamowego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Krakowie postanowieniem z 28 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1353/22 odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu sądowego w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w Warszawie (Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie ("SKO" lub "Kolegium") z 30 września 2022 r., znak SKO.ZP/415/442/2022, w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie muralu reklamowego.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 13 lutego 2023 r. odrzucono skargę Spółki na ww. decyzję SKO w Krakowie, z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego w terminie. Sąd wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi pomimo prawidłowego awizowania w dniach 30 grudnia 2022 r. i 9 stycznia 2023 r. nie zostało ostatecznie odebrane przez adresata, na skutek czego przesyłkę należało uznać za skutecznie doręczoną w dniu 13 stycznia 2023 r. Wobec nieuiszczenia wpisu w terminie, skarga podlegała odrzuceniu.
W dniu 17 lutego 2023 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o prawidłowe doręczenie zarządzenia do uzupełnienia wpisu, a ewentualnie o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu wskazał, że o konieczności uiszczenia wpisu dowiedział się dopiero w dniu 13 lutego 2023 r. w wyniku telefonicznego monitoringu stanu sprawy. Spółka zakwestionowała poprawność doręczenia wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, twierdząc, że nigdy nie otrzymała awiza. Fakt ten stał się przedmiotem złożonej w urzędzie pocztowym reklamacji. We wniosku ponadto wskazano na błędne pouczenie w zaskarżonej decyzji co do wysokości należnego wpisu i powołano orzecznictwo, z którego wynika, że wadliwe pouczenie w decyzji nie może szkodzić stronie.
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że znajdująca się w aktach sprawy przesyłka została doręczona w sposób prawidłowy, a skarżąca nie przedstawiła takich argumentów lub dowodów, które mogłyby podważyć domniemanie prawidłowości doręczenia przesyłki np. pozytywne rozpatrzenie przez operatora pocztowego reklamacji, która została zgłoszona. W kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest niewątpliwie koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić samo oświadczenie strony o braku awizo. Sąd wojewódzki nie dopatrzył się braku winy w działaniu strony skarżącej. To z kolei wykluczało możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, a wniosek o ponowne doręczenie zarządzenia również nie zasługuje na uwzględnienie, skoro pierwotne doręczenie – od którego liczy się termin tam zakreślony – było doręczone prawidłowo.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, która zaskarżyła ww. postanowienie w całości.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259, Ppsa) poprzez uznanie, że skarżąca nie wykazała braku winy po jej stronie w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braku skargi poprzez uiszczenia wpisu uzupełniającego, w sytuacji w której to działania operatora pocztowego oraz błędne zaadresowanie przesyłki (czyli niezależne od strony czynniki) miały wpływ na niedoręczenie jej wezwania.
Jednocześnie, działając na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa, Spółka wnosi o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, tj. pisma Poczty Polskiej S.A. z 17 marca 2023 r. (doręczonego Spółce 21 marca 2023 r.), stanowiącego odpowiedź operatora pocztowego na reklamację przesyłki pocztowej z WSA w Krakowie zawierającej wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi oraz dokumentacji zdjęciowej obrazującej wejście do biurowca przy ul. [...] w W. Uwzględnienie dokumentów, o których mowa powyżej – w ocenie Spółki – jest niezbędne z uwagi na fakt, że potwierdzać one mają zasadność złożonego przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu uzupełniającego od skargi. Powołanie dowodu z dokumentu nie było możliwe w dniu złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ani też przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, z uwagi na fakt, że skarżąca otrzymała odpowiedź operatora pocztowego 21 marca 2023 r. (zaskarżone postanowienie wpłynęło do skarżącej w dniu 24 marca 2023 r.).
Mając na uwadze powyższe Spółka wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia Spółka zwraca uwagę, że jak wyjaśnia operator pocztowy w swoim piśmie z 17 marca 2023 r. przesyłka numer [...] (zawierająca wezwanie sądu wojewódzkiego) nie została doręczona z uwagi na brak dokładnego adresu. W budynku przy ul. [...] znajdują się różne spółki, a brak wskazania nazwy firmy, numeru lokalu lub piętra uniemożliwiło skuteczne odnalezienie adresata. Według oświadczenia listonosza przesyłka była nadana na dane E. K. bez wskazania nazwy firmy. Przesyłka była awizowana przez listonosza w dniu 30 grudnia 2022 r., a druk pozostawiono w widocznym miejscu na drzwiach wejściowych do biurowca przy ul. [...].
Zdaniem skarżącej Spółki zaadresowanie przez sąd przesyłki do osoby prawnej E. Sp. z o.o. wskazując jedynie imię i nazwisko członka zarządu, nie identyfikując że chodzi o doręczenie przesyłki p. E. K. jako organowi spółki, czy jako członkowi zarządu spółki E. Sp. z o.o. nie może zostać uznane za skuteczne, a tym samym nie może stanowić podstawy do odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 i § 2 Ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Ppsa).
Przechodząc do oceny przedmiotowego zażalenia w pierwszej kolejności wskazać należy, że przepisy art. 86 i art. 87 Ppsa uzależniają przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, którym strona uchybiła, od uprawdopodobnienia przez tę stronę okoliczności wyłączających brak winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, że na stronie, która uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności, wnoszącej o przywrócenie terminu, spoczywa obowiązek przytoczenia twierdzeń i wskazania takich okoliczności, z których wynika usprawiedliwione obiektywnie przekonanie strony o prawdziwości jej twierdzeń. Uprawdopodobnienie oznacza przy tym złagodzenie rygorów dowodowych odnośnie okoliczności usprawiedliwiających niedopełnienie czynności procesowej w terminie. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy (por. postanowienie NSA z 20 września 2017 r., II OZ 903/17, LEX nr 2371255).
W niniejszej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejsze zażalenie, zaistnienia takiego faktu skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła. Skarżąca dołączyła do niniejszego zażalenia m.in. pismo Poczty Polskiej S.A. z 17 marca 2023 r. (k. 167 akt sądowych), stanowiące odpowiedź na reklamację z 17 lutego 2023 r. i 9 marca 2023 r. W piśmie tym Poczta Polska S.A. wskazała, że "przesyłka numer [...] (zawierająca wezwanie) nie została doręczona z uwagi na brak dokładnego adresu. W budynku przy ul. Kruczej 16/22 znajdują się różne spółki, a brak wskazania nazwy firmy, numeru lokalu lub piętra uniemożliwiło skuteczne odnalezienie adresata. Według oświadczenia listonosza przesyłka była nadana na dane E. K. bez wskazania nazwy firmy. Przesyłka była awizowana przez listonosza w dniu 30 grudnia 2022 r., a druk pozostawiono w widocznym miejscu na drzwiach wejściowych do biurowca przy ul. [...]". Ponadto operator pocztowy "wyraził nadzieję, że dalsze korzystanie z usług świadczonych przez Pocztę Polską S.A. odbywać się będzie zgodnie z oczekiwaniami, bez negatywnych przejawów".
W ocenie Sądu, powyższa korespondencja pochodząca od Poczty Polskiej S.A. dotycząca przedmiotowej przesyłki dowodzi temu, że operator pocztowy nie posiadał pełnego adresu skarżącej, gdyż pod wskazanym adresem znajdują się różne spółki/firmy, nadto jak sama skarżąca wyjaśniała, dopiero po wydaniu postanowienia WSA w Krakowie z 13 lutego 2023 r. o odrzuceniu skargi, Spółka ma biuro na 5 i częściowo na 6 piętrze. Na tym samym poziomie biura mają też inne firmy. Nie może jednak skarżąca przerzucać winy w zakresie braku pełnego adresu na sąd wojewódzki, skoro – jak wynika z akt sprawy – odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został zaadresowany i wysłany prawidłowo dla takiej osoby i taki adres do doręczeń, jak wskazany w skardze: "E. K., ul. [...], [...]" (k. 2 akt). Brak zatem wskazania innego, bardziej precyzyjnego adresu do doręczeń, w którym określono by funkcję w Spółce osoby, której sąd administracyjny miał doręczać pisma w procesie, względnie uściślenie lokalizacji biura Spółki (ze wskazaniem 5 lub 6 piętra biurowca przy ul. [...]), obciąża w tym wypadku stronę skarżącą, która winna z większą starannością redagować pisma procesowe podając pełny (precyzyjny) adres, poprzez podanie choćby nazwy firmy, piętra czy nr lokalu, na który sąd ma doręczać korespondencję w sprawie. Ubocznie należy zauważyć, że tak samo zaadresowane, jak kwestionowane zarządzenie o uzupełnienie wpisu od skargi, pisma kierowane do Spółki (postanowienia WSA w Krakowie z 13 lutego 2023 r. i z 28 lutego 2023 r.), zostały w wyniku awizowania skutecznie Spółce doręczone, poprzez odebranie tych przesyłek przez pełnomocnika pocztowego Spółki do doręczeń (dowód: k. 138-139 akt sądowych). Ta okoliczność dodatkowo podważa twierdzenia żalącej się co do nieprawidłowego działania sądu wojewódzkiego, gdy idzie o adresowanie pism, jak i działania operatora pocztowego w zakresie ich awizowania.
Zauważyć wypadnie, że w myśl art. 65 § 2 Ppsa do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, o ile przepisy Rozdziału 4 "doręczenia" Działu III Ppsa, nie stanowią inaczej. To odesłanie oznacza, że w sprawach nie unormowanych w przepisach Ppsa, zastosowanie w rozważanych kwestiach będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. 2020, poz. 819). Z treści § 6 ust. 2 zd. 2 cyt. rozporządzenia wynika, że zawiadomienie dla adresata o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej operatora lub urzędzie gminy, pozostawia się w "drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej". W realiach przedmiotowej sprawy niesporne jest, a co wynika z nadesłanego w kopii pisma Poczty Polskiej w odpowiedzi na reklamację Spółki, że doręczyciel pocztowy doręczając wskazanej w skardze E. K., przesyłkę z WSA w Krakowie, zawierającej wezwanie do uzupełnienia wpisu, pozostawił awizo w drzwiach budynku przy ul. [...] w W. Doręczyciel dokonywał przeto awizacji jednym ze sposobów dopuszczonych przepisami cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. We wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu Spółki nie wskazano, aby pod adresem doręczenia znajdowała się skrzynka oddawcza dla E. K., a co miałoby znaczenia dla rozpoznania przedmiotowego zażalenia.
Oczekiwanie przez Spółkę – poprzez złożenie wniosku dowodowego ze zdjęcia drzwi wejściowych do budynku przy ul. [...] w W., gdzie mieści się biuro Spółki – że stanowić to będzie element argumentacji na rzecz przywrócenia uchybionego terminu, jest irracjonalne. Niezależnie od niedopuszczalności takiego dowodu – z racji treści art. 106 § 3 Ppsa dopuszczalny jest dowód uzupełniający wyłącznie z dokumentu – sąd wojewódzki dokonywał doręczenia poprzez publicznego operatora pocztowego na wskazany w skardze adres, konstrukcja drzwi wejściowych do budynku, w którym znajdować się ma osoba, której należy doręczyć pismo, nie ma znaczenia dla oceny skuteczności wniosku o przywrócenie terminu. Nie można wszak oczekiwać, by to sąd administracyjny w każdej sprawie, gdy doręcza pisma stronom postępowania, musiał dysponować wiedzą o wyglądzie drzwi wejściowych do siedziby czy mieszkania strony skarżącej, a co miałoby mieć znaczenie z punktu widzenia skuteczności doręczania pism.
Z tych względów zaskarżone postanowienie WSA w Krakowie jest zgodne z prawem, a zażalenie nietrafne. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Co się tyczy wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, to w postępowaniu zażaleniowym nie mają zastosowania przepisy o zwrocie kosztów postępowania (vide: art. 209 Ppsa). Formułowanie zatem przez fachowego pełnomocnika wniosku o zwrot kosztów poniesionych w postępowaniu zażaleniowym w procesie sądowoadministracyjnym jest bezprzedmiotowe, skoro brak w tym zakresie "norm przepisanych".