II OZ 1257/25

II OZ 1257/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Inne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 611/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-11-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. art. 61 par. 3, 184 w zw.  197 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 2 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 611/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi P. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 23 kwietnia 2025 r. o sygn. VII SA/Wa 611/25, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
z [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia
do wykonania decyzji o nakazie rozbiórki. Skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem, że wykonanie tego postanowienia może narazić ją na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). W przepisie tym chodzi o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Skarżąca tymczasem we wniosku wskazała jedynie ogólnikowo na bliżej niesprecyzowaną znaczną szkodę, jaką może wywołać wykonanie zaskarżonego postanowienia. Tak ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyjaśnień, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania danego postanowienia. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób by wykonanie zaskarżonego aktu mogło narazić ją na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a..
W zażaleniu na powołane postanowienie Sądu I instancji skarżąca zarzuciła sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego materiału dowodowego i wniosła o jego uchylenie. Zdaniem skarżącej z regulacji art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wynika, aby przesłanką uwzględnienia wniosku o wstrzymanie były szczególne i wyjątkowe zagrożenia, odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Okoliczności powołane przez Sąd są pozakodeksowymi i to już czyni zaskarżone postanowienie błędnym. Ustawa procesowa wymaga jedynie, aby wskazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca uznała swoje stanowisko zawarte w skardze za słuszne. Podniosła, że jest zobowiązana do zapłaty kwoty grzywny w wysokości [...] złotych w celu przymuszenia do wykonania decyzji organu powiatowego, która jest niezgodna
z prawem. Konieczność egzekwowania takiej kwoty spowoduje popadnięcie skarżącej w niedostatek, w którym nie będzie w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych, a to jest równoznaczne z wystąpieniem po jej stronie znacznej szkody majątkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (tak: postanowienie NSA o sygn. II OZ 1129/18; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek
z art. 61 § 3 p.p.s.a., a mianowicie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym
o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane,
tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek
do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji strony skarżącej.
Skarżąca uznała przedstawione w skardze stanowisko za słuszne
i zakwestionowała obowiązek zapłaty kwoty tytułem orzeczonej grzywny, celem wykonania decyzji, która jest niezgodna z prawem, stwierdzając, że leży to poza jej możliwościami finansowymi i spowoduje popadnięcie w niedostatek, jednakże
w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wykazała taką argumentacją przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej.
Powołane w zażaleniu okoliczności nie przedstawiają adekwatnych informacji obrazujących rzeczywistą i aktualną sytuację finansową skarżącej. Nie wskazała nawet przybliżonych kwot dochodów, czy też wyliczeń związanych z realizacją nałożonego obowiązku (rozbiórki budynku garażowego). W żaden sposób nie umotywowała zatem zasadności przyznania jej ochrony tymczasowej. Przede wszystkim nie wykazała, że uiszczenie grzywny będzie bezpośrednio wiązało się dla niej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych
do odwrócenia skutków. Nie zostały wykazane ani konsekwencje w sferze finansowej ani też na innych płaszczyznach, które przemawiałyby za tym, że wykonanie kwestionowanego postanowienia wiąże się z realnym niebezpieczeństwem wystąpienia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama wysokość grzywny w celu przymuszenia, która niewątpliwe ze swej istoty stanowi wymierną dolegliwość, nie może przesądzać o zaistnieniu podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sytuacji braku jakiegokolwiek uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody.
Podkreślenia wymaga, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami, a tych w niniejszej sprawie zabrakło. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające
za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Zasadnie wobec tego Sąd
I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że wykonanie zaskarżonego aktu może narazić ja na niebezpieczeństwo, o którym mowa
w powołanym przepisie.
Zwrócić także należy uwagę, że w przypadku aktu zobowiązującego
do uiszczenia należności pieniężnej, co do zasady, nie można mówić o trudnych
do odwrócenia skutkach, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Każda bowiem decyzja, czy postanowienie zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy jednakże zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których w sytuacji ewentualnego wygrania sporu sądowego nie można by było naprawić. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest fakt, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi, co przemawia za "odwracalnością" skutków spowodowanych wykonaniem kwestionowanego aktu (tak: postanowienia NSA o sygn.: II OZ 130/24, II GZ 681/13, dostępne w CBOSA).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184
w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.