II OZ 355/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-05-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo administracyjnekombatanciprawo pomocyzwolnienie od kosztówustanowienie radcy prawnegopostępowanie sądowoadministracyjnestan zdrowiadochodydecyzja administracyjna

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, wskazując na konieczność uwzględnienia wieku i stanu zdrowia strony.

Skarżący S. D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w związku ze skargą na decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. WSA odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący posiada stałe dochody. NSA uchylił to postanowienie, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę wieku i stanu zdrowia skarżącego oraz jego małżonki, a odmowa była przedwczesna i zbyt ogólnikowa.

S. D. złożył skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W związku z koniecznością uiszczenia wpisu, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując na swoje dochody, wiek (69 lat), I grupę inwalidzką oraz chorobę wymagającą ponoszenia znacznych kosztów na leczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący posiada stałe źródło dochodu umożliwiające samodzielne poniesienie kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie WSA. Sąd drugiej instancji wskazał, że WSA nie uwzględnił istotnych okoliczności, takich jak wiek i stan zdrowia skarżącego oraz jego małżonki, a także nie rozważył możliwości przyznania prawa pomocy w części. NSA podkreślił, że sąd nie może oceniać, czy ustanowienie pełnomocnika jest zbyteczne, a odmowa przyznania prawa pomocy była przedwczesna i zbyt ogólnikowo uzasadniona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił wniosek, nie biorąc pod uwagę wieku i stanu zdrowia skarżącego oraz jego małżonki, a także nie rozważając przyznania prawa pomocy w części.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że odmowa przyznania prawa pomocy była przedwczesna i zbyt ogólnikowa, ponieważ sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich istotnych czynników, takich jak wiek, stan zdrowia i wydatki na leczenie, a także nie zbadał możliwości przyznania pomocy w części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący skutków wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego.

p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis umożliwiający sądowi wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów w celu oceny sytuacji majątkowej strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa ocena sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego przez sąd pierwszej instancji. Przedwczesna i zbyt ogólnikowa odmowa przyznania prawa pomocy. Nieuwzględnienie wieku i stanu zdrowia skarżącego oraz jego małżonki. Brak rozważenia możliwości przyznania prawa pomocy w części.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji, nie wziął w ogóle pod uwagę wieku skarżącego, stanu zdrowia jego oraz jego małżonki (I i II grupa inwalidzka). Sąd rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może oceniać, czy ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest zbyteczne, czy też nie. Odmowa przyznania prawa pomocy skarżącemu, jest przedwczesna i zbyt ogólnikowo uzasadniona.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście uwzględniania sytuacji zdrowotnej i wieku strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o prawo pomocy w kontekście sprawy kombatanckiej, ale zasady ogólne mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście sądu do wniosków o prawo pomocy, uwzględniające nie tylko dochody, ale także stan zdrowia i wiek strony, co jest istotne dla zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy przypomina: prawo pomocy to nie tylko dochody, ale też zdrowie i wiek!

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 355/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Kombatanci
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1000/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2006-04-20
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Rz 1000/04 o odmowie przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 13 października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie
Uzasadnienie
W dniu 8 listopada 2004 r. S. D. wniósł skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 13 października 2004 r. W związku z koniecznością uiszczenia wpisu od złożonej skargi w wysokości 200 zł., S. D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wykazał (osiągany wspólnie z żoną) dochód w wysokości 1309 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że oczekuje na zabieg amputacji nogi i w związku ze stanem zdrowia wydaje miesięcznie ok. 400 zł. na lekarstwa dla siebie i żony. Skarżący ma aktualnie 69 lat, ma I grupę inwalidzką, a żona II grupę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Rz 1000/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że skarżący posiada stałe źródło dochodu, które umożliwia mu samodzielne poniesienie kosztów postępowania.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył w terminie zażalenie. W piśmie tym S. D. podniósł, iż oczekiwany stan jego zdrowia wiąże się z koniecznością ponoszenia znacznych kosztów. Według skarżącego, skromne dochody, jakimi dysponuje po odjęciu kosztów utrzymania i lekarstw nie pozwalają na uiszczenie należnego wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako p.p.s.a., samo już wniesienie sprzeciwu od
Sygn. akt II OZ 355/05
postanowienia referendarza sądowego, jeżeli nie zostanie odrzucony, powoduje że postanowienie to traci moc i sąd rozpoznaje złożony wniosek o przyznanie
prawa pomocy, a nie wniesiony sprzeciw. Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie, nie wziął w ogóle pod uwagę wieku skarżącego, stanu zdrowia jego oraz jego małżonki (I i II grupa inwalidzka). Jeżeli oświadczenia strony zawarte we wniosku są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, sąd zgodnie z art. 255 p.p.s.a., może wezwać do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Sąd rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może oceniać, czy ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest zbyteczne, czy też nie. W świetle powyższych uwag, odmowa przyznania prawa pomocy skarżącemu, jest przedwczesna i zbyt ogólnikowo uzasadniona. Sąd nie rozważył, czy nie ma uzasadnienia do przyznania prawa pomocy chociażby w zakresie częściowym.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.