II OZ 343/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-04-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
koszty sądoweprawo pomocyzwolnienie od kosztówpostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które częściowo zwolniło skarżącą od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca nie wykazała braku możliwości poniesienia pozostałych kosztów.

Skarżąca Z. R. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które częściowo zwolniło ją od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. WSA uznał, że skarżąca dysponuje wystarczającymi dochodami, aby pokryć część kosztów, wskazując na wysokie wydatki na telefon i utrzymanie syna jako niekonieczne. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a sąd I instancji prawidłowo ocenił jej sytuację materialną.

Przedmiotem sprawy było zażalenie Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które częściowo zwolniło ją od wpisu sądowego, a w pozostałej części oddaliło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd I instancji uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że skarżąca, pomimo schorzeń i wieku, wraz z mężem osiąga miesięczny dochód, z którego ponosi wydatki nieuznawane za niezbędne do utrzymania, takie jak wysokie koszty telefonu czy opłaty za cmentarz i dokształcanie dorosłego syna. Zdaniem WSA, skarżąca powinna była poczynić oszczędności na koszty postępowania. W zażaleniu skarżąca podniosła, że jest w podeszłym wieku, schorowana, a wysokie koszty rozmów telefonicznych wynikają z trudności w poruszaniu się. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., ciężar wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów spoczywa na wnioskodawcy. NSA uznał, że skarżąca nie wykazała takiej sytuacji, a przy dochodach rzędu [...] zł jest w stanie opłacić wpis. Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Skarżąca dysponuje miesięcznym dochodem, z którego jest w stanie pokryć część kosztów postępowania, a wskazane przez nią wydatki (np. na telefon, utrzymanie syna) nie zostały uznane za niezbędne w całości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dla przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym niezbędne jest wykazanie przez nią, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dla przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym niezbędne jest wykazanie przez nią, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.

P.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

P.p.s.a. art. 245 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącej i zastosował przepisy P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące konieczności ponoszenia wysokich kosztów na telefon i utrzymanie syna jako wydatków niezbędnych do utrzymania.

Godne uwagi sformułowania

skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. skarżąca jest w stanie opłacić wpis w wysokości 400 zł. skarżąca powinna była poczynić na ten cel oszczędności.

Skład orzekający

Jan Paweł Tarno

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności ciężar dowodu spoczywający na wnioskodawcy i kryteria oceny sytuacji materialnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny wydatków skarżącej; ogólne zasady dotyczące prawa pomocy są szeroko stosowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi, choć zawiera szczegółowe uzasadnienie oceny wydatków skarżącej.

Dane finansowe

WPS: 400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 343/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-04-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 654/09 - Postanowienie NSA z 2009-08-06
II SA/Kr 828/07 - Wyrok WSA w Krakowie z 2008-08-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.246 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 828/07 zwalniające Z. R. w 1/5 części wpisu sądowego, w pozostałej części oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 828/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił Z. R. w 1/5 części wpisu sądowego, w pozostałej części oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dla przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym niezbędne jest wykazanie przez nią, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Sąd I instancji stwierdził, że Z. R. dysponuje wystarczającymi możliwościami finansowymi, aby opłacić koszty postępowania. Podano, że skarżąca wraz z mężem osiąga miesięcznie dochód w wysokości [...] zł. Z tych dochodów ponosi szereg wydatków, których nie można zaliczyć do niezbędnych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem siebie i rodziny. Skarżąca ponosi miesięczne koszty za telefon w kwocie [...] zł, na które składają się abonament w kwocie [...] zł, internet [...] zł oraz koszty połączeń do sieci komórkowych. Sąd stwierdził, że takie koszty związane z utrzymaniem telefonu są bardzo wysokie i nie można ich zaliczyć do niezbędnych kosztów utrzymania. Nie można do nich również zaliczyć opłaty za ,,cmentarz" w kwocie [...] zł. Jak stwierdził Sąd, skarżąca wskazała w tym miejscu na opłatę za nienaruszalność grobu, którą płaci się raz na jakiś czas. Podano ponadto, że skarżąca wskazała, iż utrzymuje dorosłego syna, płacąc jednocześnie za jego dokształcanie oraz okulary – [...] zł. Jak podał Sąd uznano, że jest to wydatek jednorazowy. Sąd wskazał ponadto, że syn skarżącej nie uczestniczy w zajęciach codziennie i mając na uwadze jego wiek stwierdzić należy, iż dysponuje on możliwościami, aby podjąć zatrudnienie zwłaszcza, że w obecnej chwili nie ma większych problemów ze znalezieniem dorywczej pracy. Stwierdzono, że skoro skarżąca dysponuje dochodami by ponosić tak wysokie koszty utrzymania siebie i rodziny to przewidując wniesienie skargi do WSA powinna była poczynić na ten cel oszczędności.
W zażaleniu na to postanowienie Z. R. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie jej w całości od wpisu. Wskazała, że zarówno ona jak i mąż są ludźmi w podeszłym wieku, schorowanymi i wymagającymi leczenia. Do zażalenia skarżąca załączyła decyzje o zaliczeniu ich obojga do niepełnosprawnych. Wskazano, że Z. R. wraz z mężem ponoszą wysokie koszty rozmów telefonicznych wobec utrudnionej możliwości poruszania się.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten określa podstawową regułę orzekania o kosztach postępowania, zgodnie z którą koszty związane z poszczególnymi czynnościami procesowymi ponosi osoba, która ich dokonała. Strona (art. 12) jest obowiązana ponosić koszty spowodowane swoim działaniem, w tym uiszczać należne opłaty sądowe – bez prawa domagania się ich zwrotu. Wyjątkami od zasady ponoszenia kosztów postępowania są przepisy regulujące zwolnienie od kosztów (art. 239 – 263) oraz przepisy o zwrocie kosztów postępowania. Jednym z wyjątków regulujących zwolnienie od kosztów jest przepis art. 245 § 1 p.p.s.a., na mocy którego stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z treści tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Biorąc pod uwagę przedstawioną przez Z. R. sytuację materialną stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Niewątpliwie bowiem przy wykazywanym miesięcznym dochodzie rodziny w wysokości [...] zł skarżąca jest w stanie opłacić wpis w wysokości 400 zł.
Nie można zatem zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, który w zaistniałym stanie faktycznym zwolnił Z. R. w 1/5 części wpisu sądowego, w pozostałej części oddalając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, że naruszył obowiązujące w tym względzie przepisy.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI