II OZ 339/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-06-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonanianadzór budowlanydecyzja ostatecznaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażaleniekominyroboty budowlaneniepowetowana szkoda

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o odmowie uchylenia decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego komina, uznając, że decyzja o odmowie uchylenia nie podlega wstrzymaniu.

Skarżąca C. Ł. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia 25 października 2021 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego komina. Skarżąca argumentowała, że wykonanie decyzji wyrządzi jej niepowetowaną szkodę i będzie nieodwracalne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej nie posiada przymiotu wykonalności i nie podlega wstrzymaniu na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, a skarżąca nie wykazała przesłanek do wstrzymania wykonania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie C. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2637/21, którym odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia 25 października 2021 r. Decyzja GINB dotyczyła odmowy uchylenia wcześniejszej decyzji nakazującej skarżącej przywrócenie zwieńczenia komina do stanu poprzedniego. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę wstrzymania tym, że decyzje wydane w trybie art. 154 K.p.a., w tym decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, nie posiadają przymiotu wykonalności. Skarżąca w zażaleniu podnosiła, że jest nieporadna życiowo, jej stan finansowy nie pozwala na wynajęcie adwokata, a wykonanie decyzji wyrządzi jej niepowetowaną szkodę i doprowadzi do zniszczenia jej mieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa, wstrzymaniu mogą podlegać akty administracyjne, które nadają się do wykonania, tj. tworzą prawa i obowiązki. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, która jedynie utrzymuje w mocy wcześniejszy nakaz, nie posiada takiego charakteru. Sąd podkreślił, że skutki prawne, na które wskazuje skarżąca, dotyczą decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych, a nie decyzji o odmowie uchylenia tej decyzji. W związku z tym, skarżąca nie wykazała przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej nie posiada przymiotu wykonalności i nie podlega wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 61 § 3 Ppsa.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wstrzymaniu mogą podlegać akty administracyjne, które tworzą dla stron postępowania określone prawa i obowiązki, czyli akty zobowiązujące. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej nie posiada takiego charakteru, a skutki prawne, na które powołuje się skarżąca, dotyczą decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych, a nie decyzji o odmowie uchylenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

Ppsa art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest możliwe, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymaniu mogą podlegać akty administracyjne, które nadają się do wykonania, tj. tworzą dla stron postępowania określone prawa i obowiązki.

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

K.p.a. art. 154

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej nie posiada przymiotu wykonalności i nie podlega wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 61 § 3 Ppsa. Skarżąca nie wykazała przesłanek do wstrzymania wykonania w postaci niepowetowanej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ skutki te dotyczą decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych, a nie decyzji o odmowie uchylenia.

Odrzucone argumenty

Wykonanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej wyrządzi skarżącej niepowetowaną szkodę i będzie miało nieodwracalne skutki. Skarżąca jest nieporadna życiowo i w podeszłym wieku, co uzasadnia wstrzymanie wykonania.

Godne uwagi sformułowania

decyzje wydane przez organy nadzoru budowlanego w trybie określonym w art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), nie posiadają bowiem przymiotu wykonalności. Formalnoprawny charakter decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym wyklucza jej wpływ na ziszczenie się ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 Ppsa. Skutki prawne, na które wskazuje skarżąca, nie dotyczą decyzji objętej żądaniem wstrzymania wykonania, lecz decyzji w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego, wydanej w odrębnym postępowaniu jurysdykcyjnym.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 Ppsa w kontekście wstrzymania wykonania decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiotem wniosku o wstrzymanie jest decyzja o charakterze formalnoprawnym, a nie wykonawczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej wstrzymania wykonania decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Jednakże, stan faktyczny jest dość typowy dla spraw budowlanych.

Czy można wstrzymać wykonanie decyzji, która tylko odmawia uchylenia innej decyzji?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 339/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-06-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2637/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-07-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 20 czerwca 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2637/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 października 2021 r. znak: DON.7100.224.2021.AGP w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 marca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2637/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie odmówił C. Ł. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 25 października 2021 r., znak: DON.7100.224.2021.AGP, w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając, że jej wykonanie wyrządzi skarżącej niepowetowaną szkodą, skutki wykonania decyzji będą nieodwracalne i kosztowne dla skarżącej. Przymusowe wykonanie decyzji przez skarżącą w sytuacji, kiedy to nie ona winna remontować zwieńczenie komina budynku wielorodzinnego z korzyścią dla pozostałych członków wspólnoty mieszkaniowej stanowić będzie pokrzywdzenie osoby niewinnej i niezobowiązanej do dokonania czynności. Wykonanie decyzji jest niecelowe i nielogiczne, zwieńczenie komina dotyczy przewodów dymowych z wysoko wydajnego pieca grzewczego na węgiel. Skarżąca nie korzysta z tego komina, gdyż ma w mieszkaniu ogrzewanie elektryczne – nie emitując zanieczyszczeń do powietrza. Nakazana przebudowa komina ma związek z jego funkcją przewodów dymnych i jest niecelowa.
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji również utrzymanej przez nią w mocy decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) z 16 września 2021 r., orzekającej o odmowie uchylenia decyzji organu wojewódzkiego z 18 listopada 2019 r., nie mógł zostać uwzględniony. W ocenie tegoż sądu, decyzje wydane przez organy nadzoru budowlanego w trybie określonym w art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), nie posiadają bowiem przymiotu wykonalności.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła C. Ł., wnosząc o jego uchylenie oraz przyznanie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych w całości i zawieszenie postępowania.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podnosi, że jest nieporadna życiowo, nie poradzi sobie sama w tej sprawie a jej stan finansowy nie pozwala na wynajęcie adwokata. Wykonanie decyzji wyrządzi skarżącej niepowetowaną szkodę, jest zmuszona do doprowadzenia zwieńczenia komina do stanu poprzedniego sprzed remontu, jest to absurdalne, a skutek nieodwracalny. Skarżąca zmuszona będzie znaleźć wykonawcę, który zgodzi się przebudować końcówkę komina (dobrze wybudowaną i szczelną) na popękaną i nieszczelną, bo taki był stan poprzedni. Skarżąca sprzeciwia się temu, aby na skutek wykonania decyzji miało dojść do ponownego pogorszenia stanu budynku i zniszczenia jej mieszkania przez opady deszczu i wywołane przez nie wilgoć i zgniliznę. Skarżąca jest tak schorowana i w podeszłym wieku, naprowadza na pogarszający się swój stan zdrowia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259, Ppsa) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że na podstawie ww. przepisu wstrzymaniu mogą podlegać akty administracyjne, które nadają się do wykonania, tj. takie które tworzą dla stron postępowania określone prawa i obowiązki. Wykonanie aktu dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienia NSA: z 30 października 2017 r., II OZ 1293/17, LEX nr 2391424; czy z 10 maja 2012 r., II FZ 358/12, LEX nr 1166138). Takie prawa i obowiązki nie wynikają wprost z objętej żądaniem wstrzymania wykonania decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej zawierającej stosowny nakaz (w tym wypadku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego), co też prawidłowo ocenił sąd pierwszej instancji. Formalnoprawny charakter decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym wyklucza jej wpływ na ziszczenie się ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 Ppsa. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji GINB utrzymującej w mocy decyzję LWINB odmawiającą uchylenia decyzji tegoż organu z 18 listopada 2019 r., o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. w przedmiocie nakazania skarżącej wykonania oznaczonych robót budowlanych. Decyzje w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych były przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej – wyrokiem z II SA/Go 3/20 z 9 września 2020 r. WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę C. Ł.
Zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji GINB, jak i w zażaleniu, skarżąca nie przedstawiła przekonującej argumentacji, którą można by odnieść do ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazanych w przepisie art. 61 § 3 Ppsa. W uzasadnieniu wniosku podniesiono bowiem jedynie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niepowetowaną szkodę, a skutek będzie nieodwracalny. Argumentacja zażalenia nie uwzględnia tej okoliczności, że zaskarżona decyzja nie wymaga podjęcia przez skarżącą żądnych czynności. Skutki prawne, na które wskazuje skarżąca, nie dotyczą decyzji objętej żądaniem wstrzymania wykonania, lecz decyzji w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego, wydanej w odrębnym postępowaniu jurysdykcyjnym. W tej sytuacji nie można przyjąć, aby skarżąca wywiązała się z ciążącego na niej na podstawie art. 61 § 3 Ppsa obowiązku przedstawienia wyczerpującej argumentacji obrazującej wpływ okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji na powstanie ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 Ppsa.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI