II OZ 336/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-06-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
wpis sądowykoszty postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieNSAWSAKonstytucja RPprawo do sądu

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, potwierdzając prawidłowość pobierania opłat.

Skarżący M.W. złożył zażalenie na zarządzenie WSA wzywające go do uiszczenia 100 zł wpisu sądowego od skargi na postanowienie SKO. Argumentował, że Konstytucja nie przewiduje opłat sądowych. NSA oddalił zażalenie, wskazując na przepisy PPSA dotyczące obowiązku ponoszenia kosztów postępowania i odrzucania pism bez uiszczonej opłaty. Podkreślono, że wpis w wysokości 100 zł został określony prawidłowo, a Konstytucja dopuszcza opłaty sądowe, o ile istnieje system zwolnień dla osób w trudnej sytuacji materialnej, z którego skarżący nie skorzystał.

Przedmiotem sprawy było zażalenie M.W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Poznaniu z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 292/23, którym wezwano go do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podniósł w zażaleniu, że Konstytucja RP i Karta Praw Podstawowych UE nie przewidują opłat sądowych, a zatem nie można powoływać się na przepisy niższej rangi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 199 PPSA strony ponoszą koszty postępowania, a art. 220 § 1 PPSA stanowi, że sąd nie podejmie czynności bez uiszczenia należnej opłaty, wzywając do jej uregulowania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia pisma. NSA stwierdził, że Przewodniczący WSA prawidłowo zastosował te przepisy, a wysokość wpisu (100 zł) była zgodna z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia Konstytucji, przywołując uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10, która potwierdziła, że obowiązek ponoszenia opłat sądowych nie jest sprzeczny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, pod warunkiem istnienia systemu zwolnień od kosztów sądowych, z którego skarżący nie skorzystał. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 198 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek ponoszenia opłat sądowych nie jest sprzeczny z Konstytucją RP, pod warunkiem istnienia systemu zwolnień od kosztów sądowych dla osób w trudnej sytuacji materialnej.

Uzasadnienie

NSA powołał się na uchwałę 7 sędziów NSA II GPS 2/10, która stwierdziła, że opłaty sądowe są dopuszczalne, jeśli istnieje mechanizm prawa pomocy zapewniający dostęp do sądu osobom niezamożnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Dz.U. 2021 poz 535 § § 2 ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wpis stały w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł.

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 220 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przewodniczący wzywa do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni.

p.p.s.a. art. 220 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość zastosowania przepisów PPSA dotyczących obowiązku ponoszenia wpisu sądowego. Zgodność wysokości wpisu z rozporządzeniem Rady Ministrów. Konstytucyjność opłat sądowych przy istnieniu systemu zwolnień.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o sprzeczności opłat sądowych z Konstytucją RP i Kartą Praw Podstawowych UE.

Godne uwagi sformułowania

samo wprowadzenie obowiązku ponoszenia przez strony opłat sądowych i wydatków nie jest sprzeczne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jednakże pod warunkiem że stworzony zostanie odpowiedni system środków zapewniających korzystanie z prawa do sądu osobom, które nie są w stanie, z uwagi na sytuację materialną, ponieść tych opłat lub kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości pobierania wpisów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz interpretacja zgodności opłat sądowych z Konstytucją RP."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji braku uiszczenia wpisu i braku skorzystania z prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 336/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-06-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Po 292/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-10-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 535
par. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 184, art. 197, art. 198, art. 199, art. 220,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 292/23 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 292/23, Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał M. W. do uiszczenia wpisu sądowego od jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Zażaleniem M. W. zaskarżył powyższe zarządzenie "w trybie art. 68 artykułu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i Karty praw podstawowych UE". W zażaleniu podniesiono m.in., że ustawa zasadnicza nie przewiduje żadnych opłat, dlatego też nie można powoływać się na żaden przepis niższej rangi i żądać opłat sądowych w tej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zastosował w sposób prawidłowy powyższe przepisy – wezwał wnoszącego skargę do uiszczenia od niej wpisu sądowego. Prawidłowo także została określona wysokość należnego wpisu. Stosownie bowiem do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 535), wpis stały w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym – bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności - wynosi 100 zł. Przedmiot niniejszej skargi stanowi natomiast postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Kiszkowo z 23 grudnia 2021 r. znak [...]. Zaskarżone zarządzenie nie narusza więc przepisów obowiązującego prawa.
Jednocześnie podnieść wypada w kontekście zarzucanego Sądowi pierwszej instancji przez skarżącego naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, że w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10, stwierdzono, że samo wprowadzenie obowiązku ponoszenia przez strony opłat sądowych i wydatków nie jest sprzeczne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jednakże pod warunkiem że stworzony zostanie odpowiedni system środków zapewniających korzystanie z prawa do sądu osobom, które nie są w stanie, z uwagi na sytuację materialną, ponieść tych opłat lub kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Do środków takich należy instytucja zwolnienia od kosztów sądowych będąca elementem prawa pomocy, uregulowana w rozdziale 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z której w przedmiotowej sprawie skarżący jednak nie skorzystał.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI