II OZ 325/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądoweadwokatzażalenieniedopuszczalnośćNSAWSApostanowieniekontrola orzeczenia referendarza

NSA odrzucił zażalenie D. K. jako niedopuszczalne, a zażalenie K. P. również jako niedopuszczalne z uwagi na brak legitymacji procesowej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie referendarza odmawiające przyznania prawa pomocy. Sąd uznał, że zażalenie D. K. jest niedopuszczalne, ponieważ postanowienie WSA w przedmiocie prawa pomocy, wydane po sprzeciwie od orzeczenia referendarza, jest prawomocne i nie przysługują od niego środki odwoławcze. Zażalenie K. P. zostało odrzucone z powodu braku legitymacji procesowej, gdyż nie była ona adresatką zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie wniesione przez K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. NSA, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić zażalenie. Sąd I instancji prawidłowo zakwalifikował środek zaskarżenia jako zażalenie, wskazując, że skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia kończącego postępowanie, a w sprawach dotyczących prawa pomocy środkami zaskarżenia są zażalenie i sprzeciw. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do NSA przysługuje tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych w ustawie. W sytuacji, gdy WSA rozpoznał sprzeciw od orzeczenia referendarza, jego postanowienie kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosku o prawo pomocy i staje się prawomocne z chwilą wydania, bez możliwości wniesienia dalszych środków odwoławczych (art. 168 § 1 p.p.s.a.). W związku z tym zażalenie D. K. zostało uznane za niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu. Zażalenie K. P. zostało odrzucone z innej przyczyny – braku legitymacji procesowej. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania na skutek zażalenia stosuje się przepisy o skardze kasacyjnej, w tym art. 178 p.p.s.a. przewidujący odrzucenie skargi niedopuszczalnej. K. P. nie była adresatką zaskarżonego postanowienia WSA, które dotyczyło wyłącznie D. K., co skutkowało niedopuszczalnością jej zażalenia. W konsekwencji NSA, na podstawie wskazanych przepisów, odrzucił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie WSA w takiej sytuacji jest prawomocne i nie przysługują od niego środki odwoławcze.

Uzasadnienie

Sąd I instancji działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza, a jego postanowienie kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosku o prawo pomocy, stając się prawomocne z chwilą wydania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 168 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie WSA w przedmiocie prawa pomocy, wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza, jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do NSA. K. P. nie posiadała legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia, gdyż nie była adresatką zaskarżonego postanowienia WSA.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia.

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżania postanowień WSA w przedmiocie prawa pomocy oraz kwestii legitymacji procesowej w postępowaniu zażaleniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i zaskarżaniem postanowień, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy zażalenie na postanowienie WSA w sprawie prawa pomocy jest niedopuszczalne? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 325/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 260, art. 180, art. 178, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 334/24, utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 334/24, odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2024 r., nr 35/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 334/24, na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."), utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 334/24, odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
K. P. oraz D. K. zaskarżyły ww. postanowienie, wnosząc pismo zatytułowane "skarga kasacyjna", które zostało potraktowane jako zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że słusznie Sąd I instancji zakwalifikował złożony środek zaskarżenia jako zażalenie. Uzasadnione było to tym, że skarga kasacyjna (obarczona przymusem adwokacko-radcowskim) przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 173 p.p.s.a.), a przepisy Działu V, Rozdział 3, Oddział 2, p.p.s.a. przewidują, iż środkami zaskarżenia w sprawach w przedmiocie prawa pomocy są zażalenie i sprzeciw.
Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie. Ustawodawca nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 § 1 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a.
Tym samym wniesione w niniejszej sprawie przez D. K. zażalenie należy uznać za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu.
Zażalenie wniesione przez K. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne z innej przyczyny. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. K. P. (pomimo tego, że również była skarżącą w sprawie głównej o sygn. akt VII SA/Wa 571/24) nie była adresatką postanowienia z dnia 19 listopada 2024 r., była nią wyłącznie D. K..
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI