II OZ 321/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-04-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc prawna z urzędukoszty postępowaniaadwokatsądy administracyjneroboty budowlaneprawo budowlanewynagrodzenie adwokatazażalenie

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi, który podjął czynności w sprawie przed zmianą pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania adwokatowi R. M. zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, mimo że podjął on czynności w sprawie (sporządził pismo, uczestniczył w rozprawie) przed wyznaczeniem innego pełnomocnika. NSA uznał, że adwokat, który faktycznie udzielił pomocy prawnej, powinien otrzymać wynagrodzenie za wykonaną pracę, zgodnie z art. 250 Ppsa i przepisami rozporządzenia o opłatach.

Sprawa dotyczyła zażalenia adwokata R. M. na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło mu przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. WSA uzasadnił odmowę tym, że po wyznaczeniu adwokata R. M., Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła innego pełnomocnika, a następnie WSA przyznał koszty temu drugiemu adwokatowi, co miało oznaczać, że prawo pomocy zostało już 'skonsumowane'. Adwokat R. M. wniósł zażalenie, argumentując, że podejmował czynności w sprawie przed zmianą pełnomocnika i powinien otrzymać wynagrodzenie za swój nakład pracy. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 250 Ppsa oraz utrwaloną linię orzeczniczą, uznał, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną. NSA podkreślił, że skoro adwokat R. M. podjął czynności mające na celu wyjaśnienie i rozstrzygnięcie sprawy, powinien otrzymać wynagrodzenie za wykonaną pracę, nawet jeśli później wyznaczono innego pełnomocnika. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując na konieczność zasądzenia kwoty adekwatnej do poczynionego nakładu pracy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną, nawet jeśli przed zakończeniem sprawy nastąpiła zmiana pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd powinien zasądzić wynagrodzenie za faktycznie wykonane czynności przez pełnomocnika z urzędu, biorąc pod uwagę niezbędny nakład pracy, charakter sprawy i wkład pracy, zgodnie z art. 250 Ppsa i przepisami rozporządzenia o opłatach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

Ppsa art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis regulujący wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § 2 ust. 2

Sąd przy zasądzaniu opłaty bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § 1

Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd winien brać pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § 19

Koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych oraz niezbędne, udokumentowane wydatki.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § 18 ust. 1 pkt 1 lit c

Określa stawkę minimalną dla pełnomocnika uczestniczącego w sprawie przed sądem administracyjnym w I instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Adwokat R. M. podjął czynności w sprawie (sporządził pismo, uczestniczył w rozprawie) przed zmianą pełnomocnika. Zgodnie z przepisami, pełnomocnik z urzędu powinien otrzymać wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną. Niezbędny nakład pracy adwokata powinien być podstawą do przyznania wynagrodzenia.

Odrzucone argumenty

WSA argumentował, że prawo pomocy zostało 'skonsumowane' przez przyznanie kosztów innemu pełnomocnikowi.

Godne uwagi sformułowania

pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną Sąd zobowiązany jest zasadzić na jego rzecz kwotę adekwatną do poczynionego przez niego nakładu pracy.

Skład orzekający

Krystyna Borkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu za czynności wykonane przed zmianą pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany pełnomocnika w trakcie postępowania sądowego administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z prawem do pomocy prawnej z urzędu i wynagrodzeniem dla adwokatów, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy adwokat z urzędu straci wynagrodzenie, jeśli sprawę przejmie inny pełnomocnik?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 321/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-03-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 29/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-11-16
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
par. 2 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Sentencja
Dnia 15 kwietnia 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokata R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2010 roku, sygn. akt VII SA/Wa 29/09 odmawiającego przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. M. zwrotu kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 roku, nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 lutego 2010 roku, sygn. akt VII SA/Wa 29/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. M. zwrotu kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] października 2008 roku, nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie, wykonując postanowienie Sądu o przyznaniu prawa pomocy, wyznaczyła dla B. R. adwokata z urzędu w osobie R. M.. (pismo z dnia 24 czerwca 2009 roku). Następnie pismem z dnia 17 sierpnia 2009 roku wyznaczyła na jego miejsce innego pełnomocnika – adwokata M. S. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 roku Sąd przyznał na rzecz adwokata M. S. kwotę 305 złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Tym samym prawo pomocy zostało juz skonsumowane i poprzedni pełnomocnik nie może skutecznie domagać się przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł adwokat R. M.domagając się jego zmiany. W zażaleniu podniesiono, że do czasu zmiany pełnomocnika adwokat R. M. podejmował czynności w sprawie, tj. przeglądał akta sprawy, sporządził pismo procesowe oraz uczestniczył w rozprawie. Wskazano przy tym, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) zasądzając opłatę za czynności adwokata sad bierze pod uwagę niezbędny nakład jego pracy. Zdaniem wnoszącego zażalenie w świetle powyższego przepisu, skoro wykonywał on obowiązki jako pełnomocnik skarżącego, powinien otrzymać za nie stosowne wynagrodzenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Z paragrafu 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynika, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd winien brać pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą oraz poglądami doktryny pełnomocnik ustanowiony z urzędu otrzymuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną (por. post. NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04; post. NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 341/08; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2009 , s. 704). Wysokość przysługującego mu wynagrodzenia ustala się na podstawie odrębnych przepisów, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W § 19 tego rozporządzenia mowa jest o tym, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 1 lit c cytowanego rozporządzenia określona został stawka minimalna kwoty, jaką przyznaje się pełnomocnikowi uczestniczącemu w sprawie toczącej się przed sądem administracyjnym w I instancji w sprawie innej niż określone w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. b. Przepisy powyższego rozporządzenia nie określają jakie czynności pełnomocnik powinien wykonać w trakcie postępowania aby otrzymać wynagrodzenie. Jedynie § 2 powołanego rozporządzenia mówi o tym, iż sąd zasądzając opłatę powinien ocenić niezbędny nakład pracy adwokata, charakter sprawy oraz wkład pracy.
W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że wyznaczony z urzędu, adwokat R. M., podjął czynności mające na celu przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy – sporządził pismo procesowe oraz uczestniczył w rozprawie odbywającej się w dniu 19 sierpnia 2009 roku. Skoro więc poczynił on nakład pracy i udzielił stronie pomocy prawnej powinien on zgodnie z dyspozycja art. 250 Ppsa otrzymać za wykonaną pracę wynagrodzenie, również w przypadku wyznaczenia przez Okręgowa Radę Adwokacką innego pełnomocnika na jego miejsce. W takiej sytuacji Sąd zobowiązany jest zasadzić na jego rzecz kwotę adekwatną do poczynionego przez niego nakładu pracy. Powinien on otrzymać również zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków, np. kosztów opłacenia pełnomocnictwa. Brak jest bowiem przepisu, który zawierałby regulację odmawiającą przyznania, w takiej sytuacji, wynagrodzenia za wykonaną pracę.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sad Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI