II OZ 320/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-03-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądoweadwokat z urzędusytuacja materialnapostępowanie administracyjnesądy administracyjnezażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA, które przyznało prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówiło ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący posiadają wystarczające dochody.

Skarżący T. i T. S. wnieśli zażalenie na postanowienie WSA, które przyznało im prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówiło ustanowienia adwokata. Skarżący argumentowali, że działka budowlana nie ma wartości, a bez adwokata nie uzyskają odpowiedzi na zagadnienia prawne. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazali trudnej sytuacji materialnej, gdyż posiadają stały dochód z emerytur, który pozwala na pokrycie kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia adwokata.

Skarżący T. i T. S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazali, że posiadają działkę budowlaną o dużej powierzchni, ale uzyskują miesięczne dochody w wysokości 1790,72 zł brutto z emerytury, a znaczną część środków przeznaczają na leki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 lutego 2006 r. przyznał im prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale oddalił wniosek o ustanowienie adwokata, uznając, że posiadane dochody pozwalają na pokrycie tych kosztów. Skarżący złożyli zażalenie, podnosząc, że działka nie ma wartości z powodu cmentarza, a bez adwokata nie będą w stanie uzyskać odpowiedzi na zagadnienia prawne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w trudnej sytuacji materialnej. W ocenie NSA, skarżący nie wykazali takiej sytuacji, ponieważ osiągają stały dochód z emerytur, który przy racjonalnym gospodarowaniu pozwala na ponoszenie kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia adwokata. NSA oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazali w przekonywujący sposób trudnej sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (w tym ustanowienia adwokata).

Uzasadnienie

Skarżący osiągają stały dochód z emerytur, który przy racjonalnym gospodarowaniu pozwala na ponoszenie kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia adwokata. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i stosowana jest tylko w przypadkach osób rzeczywiście ubogich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA w oparciu o ten przepis postanowił oddalić zażalenie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazali trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Stały dochód z emerytur pozwala na pokrycie kosztów postępowania.

Odrzucone argumenty

Działka budowlana nie ma wartości z powodu cmentarza. Bez adwokata skarżący nie uzyskają odpowiedzi na zagadnienia prawne.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, stąd też dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna naleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla jej utrzymania.

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w zakresie ustanowienia adwokata, gdy strona posiada stały dochód."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji osób fizycznych z dochodami, które nie są na tyle niskie, aby uniemożliwić ponoszenie wszelkich kosztów postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii prawa pomocy, ale pokazuje praktyczne podejście sądu do oceny sytuacji materialnej wnioskodawców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 320/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 753/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-12-05
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. i T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 753/05 przyznające T. i T. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych a w pozostałym zakresie oddalające wniosek w sprawie ze skargi T. i T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2005 r., znak[...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Skarżący T. i T. S. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący posiadają działkę budowlaną o powierzchni 6490 m2 i uzyskują dochody w wysokości 1790,72 zł brutto miesięcznie z tytułu emerytury.
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych a oddalił wniosek w zakresie przyznania adwokata. Jak wskazał Sąd we wniosku skarżący podają, że posiadają działkę budowlaną o powierzchni 6490 m2. Wnioskodawcy wskazują, iż znaczną część dochodów przeznaczają na lekarstwa. Koszty związane z utrzymaniem i leczeniem będące głównym obciążeniem budżetu nie są dokładnie znane, co uniemożliwia Sądowi dokładną oceną sytuacji materialnej. Są to jednak wydatki w zasięgu możliwości finansowej wnioskodawców. Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący nie mogli ponieść kosztów związanych z wynagrodzeniem adwokata o czym świadczy posiadania stałych dochodów w postaci emerytur.
T. i T. S. złożyli na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażalenie w którym wnieśli o jego uchylenie i przyznanie adwokata. Skarżący podnieśli, iż działka budowlana nie przedstawia żądnej wartości ze względu na wybudowanie w jej granicy cmentarza a bez adwokata nie będą w stanie uzyskać odpowiedzi na zagadnienia prawne jakie przedstawili Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Przede wszystkim należy podkreślić, że dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, stąd też dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna naleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla jej utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazali w przekonywujący sposób, iż znajdują się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ich do przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Skarżący osiągają bowiem stały dochód z tytułu emerytur w wysokości 1790,72 zł brutto miesięcznie. W ocenie Sądu skarżący w obecnej sytuacji dochodowej, przy racjonalnym gospodarowaniu środkami finansowym i oszczędnościach w wydatkach są w stanie ponieść koszty postępowania w postaci wynagrodzenia adwokata.
W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo postanowieniem z dnia 10 lutego 2006 r. przyznał T. i T. S. prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych a odmówił przyznania adwokata z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI