II OZ 317/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-02
NSAbudowlaneWysokansa
nadzór budowlanywstrzymanie wykonaniadecyzja o umorzeniupostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieroboty budowlane

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji, uznając, że w sprawie skargi na postanowienie umarzające postępowanie odwoławcze nie można wstrzymać wykonania decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący K. i A. Z. wnieśli skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie odwoławcze. Zawnioskowali o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, obawiając się zniszczenia budynku. WSA odmówił wstrzymania, uznając, że decyzja organu pierwszej instancji nie mieści się w granicach sprawy. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że w sprawach dotyczących rozstrzygnięć procesowych organu drugiej instancji nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie robót budowlanych. Skarżący K. i A. Z. argumentowali, że wykonanie tej decyzji może doprowadzić do zniszczenia budynku. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja organu pierwszej instancji nie mieści się w granicach sprawy rozpoznawanej na skutek skargi na postanowienie umarzające postępowanie odwoławcze, a zatem nie może podlegać wstrzymaniu wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie skarżących, potwierdził to stanowisko, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów NSA. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter tymczasowy i powinna być interpretowana ściśle, a zakres ochrony tymczasowej nie może wykraczać poza granice orzekania sądu rozpoznającego skargę. W przypadku skargi na rozstrzygnięcie procesowe organu drugiej instancji, nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji merytorycznej organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawie skargi na postanowienie umarzające postępowanie odwoławcze nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ nie mieści się ona w granicach rozpoznawanej sprawy.

Uzasadnienie

Zakres ochrony tymczasowej (wstrzymania wykonania) nie może być szerszy niż granice orzekania sądu rozpoznającego skargę. W przypadku skargi na rozstrzygnięcie procesowe organu drugiej instancji, decyzja merytoryczna organu pierwszej instancji nie wchodzi w zakres rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

W przypadku skargi na postanowienie umarzające postępowanie odwoławcze, nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, gdyż nie mieści się ona w granicach rozpoznawanej sprawy. Zakres ochrony tymczasowej nie może być szerszy niż granice orzekania sądu rozpoznającego skargę.

Odrzucone argumenty

Zażalenie zarzucało naruszenie art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wstrzymanie wykonania aktu określonego w art. 61 § 1 p.p.s.a. odnosić można jedynie do decyzji organu drugiej instancji, a nie do merytorycznej decyzji organu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Stanowi wyjątek od wyjątek od zasady ogólnej z art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu i tak też powinna być interpretowana. W postępowaniu ze skargi na decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja organu pierwszej instancji nie mieści się w granicach rozpoznawanej sprawy, która dotyczy wyłącznie kwestii procesowych, a nie materialnoprawnych. Ustalając zakres ochrony tymczasowej, Sąd powinien mieć na uwadze zakres i granice orzekania w postępowaniu ze skargi określone w art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Zakres orzekania przez sąd w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania nie może być szerszy niż granice orzekania sądu rozpoznającego skargę.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 p.p.s.a. w kontekście wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji w sprawach ze skarg na rozstrzygnięcia procesowe organu drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie przedmiotem skargi jest postanowienie umarzające postępowanie odwoławcze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą wstrzymania wykonania decyzji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.

Kiedy można wstrzymać wykonanie decyzji? NSA wyjaśnia granice ochrony tymczasowej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 317/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Chlebny /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Ol 131/24 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2024-11-14
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 § 3, art. 134 § 1 i art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Z. i A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 131/24 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi K. Z. i A. Z. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 grudnia 2023 r. nr P.7721.131.2023.08MMa w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wykonania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 11 grudnia 2023 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Iławie z 14 września 2023 r. nakładającej na inwestora M. D. obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym dwulokalowym położonym na działce nr [...] w miejscowości [...].
K. i A. Z. złożyli na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie, w której zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji z uwagi na to, że jej wykonanie może prowadzić do zniszczenia budynku.
Postanowieniem z 27 marca 2024 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji, wskazując, że decyzja organu pierwszej instancji nie mieści się w granicach sprawy, o których mowa w art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) dalej "p.p.s.a." i z tego względu nie może podlegać wstrzymaniu wykonania. Powołał się na uchwałę siedmiu sędziów NSA z 13 listopada 2023 r. II GPS 2/22.
Zażalenie złożyli K. i A. Z. zarzucając naruszenie art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wstrzymanie wykonania aktu określonego w art. 61 § 1 p.p.s.a. odnosić można jedynie do decyzji organu drugiej instancji, a nie do merytorycznej decyzji organu pierwszej instancji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Iławie z 14 września 2023 r. W ocenie wnoszących zażalenie z art. 61 § 1 p.p.s.a. zestawionego z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wynika, że wstrzymanie wykonania aktu może dotyczyć jedynie decyzji organu drugiej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Stanowi wyjątek od wyjątek od zasady ogólnej z art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu i tak też powinna być interpretowana.
W postępowaniu ze skargi na decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja organu pierwszej instancji nie mieści się w granicach rozpoznawanej sprawy, która dotyczy wyłącznie kwestii procesowych, a nie materialnoprawnych. Wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej nie ma charakteru samodzielnego, jest pochodną skargi, nie inicjuje odrębnego postępowania sądowego. Ustalając zakres ochrony tymczasowej, Sąd powinien mieć na uwadze zakres i granice orzekania w postępowaniu ze skargi określone w art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Zakres orzekania przez sąd w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania nie może być szerszy niż granice orzekania sądu rozpoznającego skargę. W tym zakresie nie mieści się decyzja organu pierwszej instancji rozstrzygająca sprawę administracyjną co do istoty.
Sąd pierwszej instancji zasadnie powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2023 r. sygn. II GPS 2/22 i przedstawione w niej stanowisko w kwestii możliwości wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji w sprawach ze skarg na rozstrzygnięcia procesowe organu II instancji.
W konsekwencji powyższego zarzuty zażalenia nie są zasadne, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI