Orzeczenie · 2026-03-26

II OZ 306/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-26
NSAbudowlaneŚredniansa
rozbiórkanadzór budowlanywpis sądowyprawo pomocyprawo do sądukoszty sądowezażalenieodrzucenie skargi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę D.K. i K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. Powodem odrzucenia skargi było nieuiszczenie przez skarżące wpisu sądowego, mimo wezwań i wcześniejszej odmowy przyznania im prawa pomocy przez WSA. Skarżące podnosiły, że zastosowanie art. 220 § 3 P.p.s.a. narusza ich konstytucyjne prawo do sądu, zasady sprawiedliwości społecznej i zaufania do państwa, wskazując na kumulację około 380 spraw dotyczących tej samej nieruchomości, co uniemożliwia im pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzeń pełnomocników. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA postąpił prawidłowo, odrzucając skargę, ponieważ obowiązek uiszczenia wpisu został prawomocnie wyjaśniony, a wnioski o prawo pomocy zostały rozpatrzone odmownie. Sąd podkreślił, że okoliczność liczby prowadzonych przez strony postępowań nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości odrzucenia konkretnej skargi z powodu jej nieopłacenia. NSA oddalił zażalenie D.K. i K.P. Zażalenie D1.K. i R.P. zostało odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ nie byli oni stronami postępowania, którego dotyczyła skarga, a zatem nie mogli wnieść zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu. Sąd wskazał, że naruszenie prawa do sądu nie zachodzi w sytuacji, gdy strona nie uzyskała zwolnienia od kosztów, a jej skarga została odrzucona z powodu nieopłacenia. Ocena zdolności finansowych strony odbyła się w ramach postępowania o prawo pomocy, a jej negatywny wynik obligował do uiszczenia wpisu. Kwestia wadliwości postępowania organu nie mogła być przedmiotem oceny NSA w tym postępowaniu, którego przedmiotem była wyłącznie prawidłowość odrzucenia skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących odrzucenia skargi z powodu nieopłacenia, w kontekście wniosków o prawo pomocy i kumulacji spraw. Potwierdzenie niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez osoby niebędące stronami.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nieopłacenia skargi po odmowie prawa pomocy. Nie stanowi przełomu w wykładni prawa do sądu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, pomimo złożenia wniosku o prawo pomocy i argumentacji o braku środków finansowych, narusza konstytucyjne prawo do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, po prawomocnym rozpatrzeniu wniosku o prawo pomocy i wezwaniu do uiszczenia wpisu, jest zgodne z przepisami P.p.s.a. i nie narusza prawa do sądu.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 220 § 3 P.p.s.a. po tym, jak wnioski o prawo pomocy zostały prawomocnie oddalone, a skarżące mimo wezwania nie uiściły wpisu. Okoliczność kumulacji spraw i trudności finansowe strony nie zwalniają z obowiązku opłacenia skargi, jeśli prawo pomocy nie zostało przyznane.

Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi może być wniesione przez osoby, które nie były stronami postępowania, którego dotyczyła odrzucona skarga?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 178 P.p.s.a., zażalenie może być wniesione tylko przez stronę postępowania. Osoby, które nie były stronami pierwotnej skargi, nie mogą wnieść zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono zażalenie
Oddalono zażalenie D. K. i K. P. na postanowienie WSA odrzucające ich skargę. Odrzucono zażalenie D1. K. i R. P. jako niedopuszczalne.

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 220 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

§ 3 stanowi podstawę do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego mimo wezwania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej (zażalenia) z przyczyn formalnych.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowanie przepisów o skardze kasacyjnej do postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie art. 220 § 3 P.p.s.a. przez WSA. • Kwestia prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta. • Zażalenie D1.K. i R.P. jest niedopuszczalne, gdyż nie byli stronami postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących o naruszeniu prawa do sądu z powodu nieuiszczenia wpisu przy kumulacji spraw i braku środków finansowych. • Argumentacja o wadliwości postępowania organu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie ma podstawy prawnej i uprawnienia aby w sprawie z jednej skargi oceniać zdolności finansowe skarżących w kontekście innych postępowań toczących się z ich inicjatywy. • Nie można twierdzić, że każde negatywne rozstrzygnięcie Sądu o prawach i obowiązkach procesowych strony, tutaj w przedmiocie ponoszenia kosztów sądowych jest naruszeniem jej prawa do sądu.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących odrzucenia skargi z powodu nieopłacenia, w kontekście wniosków o prawo pomocy i kumulacji spraw. Potwierdzenie niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez osoby niebędące stronami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieopłacenia skargi po odmowie prawa pomocy. Nie stanowi przełomu w wykładni prawa do sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między formalnymi wymogami proceduralnymi a realnym dostępem do sądu w sytuacji trudności finansowych strony, co jest częstym problemem w praktyce.

Czy setki spraw mogą pozbawić Cię prawa do sądu? NSA rozstrzyga o wpisie sądowym.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst