II OZ 294/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie inwestora na postanowienie WSA o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę kurnika, uznając, że istnieje ryzyko znacznej szkody dla środowiska ze względu na kwestionowaną decyzję środowiskową.
NSA rozpatrywał zażalenie inwestora na postanowienie WSA w Gdańsku o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę kurnika. WSA wstrzymał wykonanie decyzji, wskazując na ryzyko szkody dla środowiska związane z niejasną decyzją środowiskową. Inwestor argumentował, że nie wykazano zagrożenia i że wykonał już część prac. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że wstrzymanie było uzasadnione ze względu na wątpliwości co do decyzji środowiskowej i potencjalne trudne do odwrócenia skutki dla środowiska, zwłaszcza w kontekście lokalizacji inwestycji na terenie chronionym.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie inwestora na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gdańsku, które wstrzymało wykonanie pozwolenia na budowę kurnika. WSA wstrzymał wykonanie decyzji, uznając, że istnieją przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a., czyli niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji wskazał na wątpliwości dotyczące decyzji środowiskowej, która stanowiła podstawę wydania pozwolenia na budowę, oraz na lokalizację inwestycji na terenie chronionym. Inwestor, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił WSA naruszenie przepisów, twierdząc, że nie wykazano zagrożenia dla środowiska i że część prac została już wykonana. Podkreślał, że kwestie środowiskowe będą badane w innym postępowaniu, a ponowna ocena decyzji środowiskowej jest niemożliwa po wydaniu pozwolenia na budowę. Argumentował również, że jego inwestycja jest przyjazna środowisku i nie stanowi zagrożenia. Skarżący (sąsiedzi) w odpowiedzi na zażalenie podkreślili, że WSA w innym wyroku uchylił decyzję dotyczącą środowiskowych uwarunkowań, wskazując na naruszenia prawa i konieczność ponownej oceny raportu oddziaływania na środowisko. Twierdzili, że stanowisko inwestora o niemożności ponownej oceny jest błędne i że uchylenie decyzji środowiskowej powinno skutkować uchyleniem pozwolenia na budowę. NSA oddalił zażalenie inwestora. Sąd podkreślił, że wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją wyjątkową, a ciężar uprawdopodobnienia przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił sytuację, biorąc pod uwagę zakwestionowanie decyzji środowiskowej, która jest warunkiem wydania pozwolenia na budowę. Wskazano, że realizacja inwestycji na podstawie pozwolenia, którego podstawa prawna (decyzja środowiskowa) jest kwestionowana, może prowadzić do realizacji inwestycji sprzecznej z potencjalnie zmienionymi uwarunkowaniami środowiskowymi. Dodatkowo, lokalizacja inwestycji na terenie chronionym wzmacniała argumentację za wstrzymaniem wykonania. NSA uznał, że interes ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego przeważa nad interesem inwestora w realizacji inwestycji w obecnej sytuacji prawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wstrzymanie wykonania pozwolenia na budowę jest uzasadnione, gdy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla środowiska, zwłaszcza gdy podstawa prawna pozwolenia (decyzja środowiskowa) jest kwestionowana.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo wstrzymał wykonanie pozwolenia na budowę, ponieważ zakwestionowanie decyzji środowiskowej rodzi wątpliwości co do możliwości realizacji inwestycji zgodnie z prawem i bez szkody dla środowiska. Lokalizacja na terenie chronionym dodatkowo wzmacnia potrzebę ochrony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis reguluje możliwość wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez sąd na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.o.ś. art. 72
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przepis określający, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem m.in. pozwolenia na budowę.
K.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący dopuszczalności dowodów w postępowaniu administracyjnym.
K.p.a. art. 146
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ryzyko znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków dla środowiska w związku z kwestionowaną decyzją środowiskową. Lokalizacja inwestycji na terenie chronionym. Konieczność ponownej oceny środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja inwestora o braku wykazania zagrożenia dla środowiska. Twierdzenie inwestora o niemożności ponownej oceny decyzji środowiskowej po wydaniu pozwolenia na budowę. Argumentacja inwestora o wykonaniu części prac budowlanych.
Godne uwagi sformułowania
wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym ciężar uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków realizacja inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę przy jednoczesnym zakwestionowaniu podstawy jego wydania w postaci dotychczasowej decyzji środowiskowej uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę w przypadku wątpliwości co do decyzji środowiskowej, zwłaszcza na terenach chronionych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja środowiskowa jest kwestionowana, a inwestycja ma znaczący wpływ na środowisko.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem rolniczym a ochroną środowiska, z kluczowym zagadnieniem proceduralnym dotyczącym wstrzymania budowy z powodu wadliwej decyzji środowiskowej.
“Wstrzymana budowa kurnika: Sąd chroni środowisko przed wadliwą decyzją?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 294/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-03-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Wstrzymanie wykonania aktu Sygn. powiązane II SA/Gd 679/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-06-04 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 61 § 3, art. 184, art. 197 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 679/24 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. P., F. P. i I. P. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 15 kwietnia 2024 r., nr WI-I.7840.1.9.2024.KW w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie Uzasadnienie Postanowieniem z 10 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 679/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu wniosku K. P., F. P. i I. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 15 kwietnia 2024 r., nr WI-I.7840.1.9.2024.KW, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z dnia 21 grudnia 2023 r. nr B.6740.2272.2020.MD w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielenia J. K. (dalej jako Inwestor) pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego – kurnika dla brojlerów kurzych w ilości 101.7 DJP z częścią mieszkalną, dwóch silosów paszowych, szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej na działce nr [...], obręb [...], gmina [...], wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Sąd na wstępie wyjaśnił powody dla których uznał wniosek o wstrzymanie decyzji organu I instancji za wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji ostatecznej Wojewody Pomorskiego. Sąd stwierdził, że wstrzymaniu podlega ta decyzja, która wywołuje skutki materialnoprawne a taką jest wyłącznie decyzja ostateczna w tym przypadku zaskarżona decyzja Wojewody Pomorskiego z 15 kwietnia 2024 r. Następnie Sąd przytoczył treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), wskazując na wynikające z tego przepisu przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, słusznie we wniosku zwrócono uwagę na pozostającą do wyjaśnienia w innym postępowaniu kwestię rozstrzygnięcia na nowo o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Sąd zwrócił uwagę, że przedsięwzięcie jest planowane na terenie [...], co może stwarzać ryzyko ewentualnych szkód w środowisku w przypadku wykonania decyzji i realizacji przedsięwzięcia, przed rozstrzygnięciem sprawy w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Jednocześnie podkreślono, że na obecnym etapie postępowania Sąd nie dokonuje analizy trafności podniesionych przez skarżących zarzutów merytorycznych, a także zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Inwestor reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Naruszenia art. 61 § 3 P.p.s.a. inwestor upatruje w tym, że Sąd zaakceptował twierdzenia skarżących, że inwestor wykonał już część robót "w oparciu o wadliwie sporządzony projekt budowlany". Inwestor wskazuje, że Sąd I instancji uznał też, że zostały spełnione przesłanki ustawowe wstrzymania wykonania decyzji ze względu na argumentację skarżącego, iż w odrębnym postępowaniu nie rozstrzygnięto na nowo o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Sąd I instancji za skarżącym przyjął, że skoro inwestycja ma być realizowana na terenie [...] to może stwarzać ryzyko ewentualnych szkód w środowisku. Pełnomocnik nie zgadza się z takim uzasadnieniem postanowienia. W jego ocenie, wniosek skarżących jak również uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie wykazały zagrożenia powstania szkód w środowisku. Kwestie uwarunkowań środowiskowych będą badane przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu toczącym się ze skargi strony postępowania pod sygn. akt III OSK 1708/24 i w żadnym razie brak rozstrzygnięcia w tym postępowaniu nie może przesądzać o wyniku postępowania w niniejszej sprawie. Nie można bowiem pominąć faktu, iż w oparciu o prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę inwestor wykonał, już część prac a co za tym idzie, w kontekście brzmienia art. 72 u.o.o.ś procedowanie "nowej" decyzji środowiskowej czyli dokonanie ponownej oceny oddziaływania realizowanej inwestycji jest niemożliwe. Podniesiono, że w działaniach inwestora będącego rolnikiem trudno doszukać się działań na szkodę środowiska. Realizowana przez niego inwestycja wychodzi bowiem "naprzeciw" środowisku. Zlikwidował on bowiem fermę zwierząt futerkowych, zaś budowa spornego kurnika pozostaje bez wpływu na środowisko i sąsiednie nieruchomości. Dodatkowo wskazać należy, że zarówno we wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania decyzji jak i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wykazano, iż działania strony postępowania stanowią zagrożenia wystąpienia znacznej szkody w środowisku. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Inwestor argumentuje, że w niniejszej sprawie Sąd nie dokonał obiektywnej oceny wniosku, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, iż wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z obrotu prawnego, odbywa się na wyłączne na ryzyko inwestora. Zatem wszystkie jego działania mogą powodować szkodę po jego stronie. W tych okolicznościach ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oparta wyłącznie na twierdzeniach skarżącego nie może zostać uznana za przesądzającą o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik wskazał, że uczestnicy postępowania w trakcie wieloletniego procedowania decyzji o udzieleniu pozwolenia na zmianę sposobu zagospodarowania gospodarstwa inwestora czynnie uczestniczyli we wszystkich etapach tego postępowania. Wskazywanie zatem na okoliczności wystąpienia niebezpieczeństwa znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zmierza wyłącznie do uniemożliwienia inwestorowi prowadzenia gospodarstwa rolnego w formie przez niego zaplanowanej i zaakceptowanej przez organy architektoniczno-budowlane. W odpowiedzi na zażalenie skarżący wnieśli o jego oddalenie. Podkreślili, że wyrokiem z dnia 17 stycznia 2024 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 384/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję odmawiającą (w trybie wznowienia) uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Kartuz z dnia 15 stycznia 2019 roku nr OŚ.6220.15.2017.NL w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia stwierdzając, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Odnosząc się do twierdzenia inwestora o niemożliwości "dokonania ponownej oceny oddziaływania realizowanej inwestycji na środowisko" z uwagi na treść art. 72 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, skarżący podnoszą, że stanowisko takie jest błędne. Jak bowiem stanowi przywołany przepis, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem wymienionych w rzeczonym przepisie decyzji i pozwoleń, w tym decyzji o pozwoleniu na budowę. Z przywołanego przepisu nie wynika także niedopuszczalność wzruszenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest warunkiem sine qua non uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Brzmienie przywołanego przepisu w żadnym razie nie oznacza jednak, że po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie można wzruszyć decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - przeciwnie, możliwość taka istnieje, zaś naturalną konsekwencją wzruszenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinno być także wzruszenie decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej w oparciu o wzruszoną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Skoro zatem, konieczne jest dokonanie ponownej analizy środowiskowej poprzedzającej wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, to tym samym istnieje prawdopodobieństwo uchylenia (zmiany) i samej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący kwestionują stanowisko Inwestora, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w środowisku naturalnym wynika z tego, że: 1) przedmiotem pozwolenia na budowę jest realizacja kurnika, dwóch silosów, szczelnego zbiornika na ścieki, budynku mieszkalnego - a zatem jest to inwestycja nieprzeciętna, nawet jak na warunki wiejskie, istotnie ingerująca w środowisko naturalne; 2) wyrazem powyższego była konieczność uzyskania przez Inwestora tzw. decyzji środowiskowej, co do której wypowiedział się WSA w Gdańsku w ww. wyroku przywołując w uzasadnieniu szereg mankamentów tejże decyzji; 3) jeśli zatem ww. mankamenty mają zostać usunięte przez Inwestora, to najpewniej spowodują one konieczność zmiany samej decyzji o pozwoleniu na budowę; 4) tym bardziej, że przedsięwzięcie jest planowane na terenie [...], co tylko zwiększa ryzyko ewentualnych szkód w środowisku w przypadku odmowy wstrzymania wykonania decyzji I instancji; bezpowrotnemu zniszczeniu może bowiem ulec miejscowa fauna i flora, która powinna podlegać ochronie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. W ocenie NSA, Sąd I instancji trafnie uznał, że w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego kurnika wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności wynikające z akt sprawy, które mogą mieć wpływ na ocenę czy wykonanie zaskarżonej decyzji może prowadzić do wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia 15 kwietnia 2024 r., nr WI-I.7840.1.9.2024.KW, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Kartuskiego z dnia 21 grudnia 2023 r. nr B.6740.2272.2020.MD w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielenia Inwestorowi pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego – kurnika dla brojlerów kurzych w ilości 101.7 DJP z częścią mieszkalną, dwóch silosów paszowych, szczelnego zbiornika na ścieki sanitarne w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej na działce nr [...], obręb [...], gmina [...]. Tak określona inwestycja (hodowla drobiu w ilości 101,7 DJP) niewątpliwie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko bowiem jej parametry i lokalizacja wskazują na znaczący wpływ na środowisko i została wprost do takich zakwalifikowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 pkt 104 lit. a tiret 3) gdyż położona jest na terenie [...]. Z akt sprawy wynika, że dotychczasowa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach na etapie postepowania wznowieniowego została zakwestionowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokiem z 17 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA. Gd 384/23 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 22 lutego 2023 r., nr Gd/4962/21, którą uchylono w całości decyzję Burmistrza Kartuz z 18 sierpnia 2021 r., nr OŚ.6220.15.2017.NL, oraz odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Kartuz z 15 stycznia 2019 r., nr OŚ.6220.15.2017.NL stwierdzając, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Zasadniczym motywem uchylenia zaskarżonej decyzji było uznanie przez Sąd, że organy administracyjne niewłaściwie przeprowadziły postępowanie dowodowe w szczególności poprzez brak oceny przedłożonych w sprawie krytycznych opinii odnośnie sporządzonego w tym postępowaniu raportu o odziaływaniu inwestycji na środowisko. WSA stwierdził w tym wyroku, że: "Za niedopuszczalne zatem należało uznać postępowanie zarówno Burmistrza, jak i Kolegium, które to organy w toku ponownego rozpoznania sprawy w istocie nie dokonały ponownej oceny raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego w toku postępowania środowiskowego, albowiem ich weryfikacja tego podstawowego dokumentu w sprawie sprowadziła się do ogólnikowego potwierdzenia jego zgodności z wymogami art. 66 u.o.o.ś, bazującego w całości na zebranym w toku pierwotnego postępowania materiale dowodowym. Pomimo dyspozycji art. 75 § 1 K.p.a., zgodnie z którą jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny), organy w istocie nie przeprowadziły dowodu z opinii przedłożonej przez skarżących, autorstwa M. K., pt. "Ocena i weryfikacja merytoryczna dokumentacji służącej ocenie oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Przebudowa i zmiana sposobu użytkowania istniejącego gospodarstwa rolnego, zlokalizowanego na działce nr [...] (obr. [...] [...]) w miejscowości [...] Górna, gm. [...], woj. Pomorskie" – w zakresie oddziaływania na przyrodę, z uwzględnieniem zmiany stosunków wodnych" z października 2019 r. Zdaniem Sądu, pominięcie tego dowodu z powodu tego, że opinia ta nie stanowi kontrraportu, odpowiadającego, na równi z raportem, wymogom art. 66 u.o.o.ś., i nie jest zakresowo tak kompletnym opracowaniem jak raport, nie jest prawidłowe. Pomimo specjalistycznego charakteru raportu oddziaływania na środowisko i jego ściśle normatywnie określonej zawartości, weryfikacja prawidłowości jego sporządzenia, może odbywać się za pomocą różnych środków dowodowych dopuszczonych prawem, których wartość i przydatność dowodowa winna zależeć od całościowej ich oceny, uwzględniającej zakres przedmiotowy, stopień szczegółowości, związek przedmiotowy ze sprawą oraz autorstwo, wpływające na stopień wyspecjalizowania i przydatności dowodu.". WSA zauważył w tym wyroku, że bezpodstawna dyskwalifikacja wartości dowodowej powyższego dokumentu i w konsekwencji brak zweryfikowania raportu w świetle zastrzeżeń zgłaszanych przez skarżących w toku całego wznowionego postępowania doprowadziła do tego, że po wznowieniu postępowania nie rozpoznano ponownie istoty sprawy o środowiskowe uwarunkowania, a tym samym nie było podstaw, ażeby wykluczyć możliwość wydania decyzji o innej treści od dotychczasowej. Sąd wskazał, że należało z dużą starannością i wnikliwością rozważyć wszystkie zastrzeżenia skarżących kierowane pod adresem raportu oddziaływania na środowisko oraz określonych w decyzji środowiskowej warunków realizacji przedsięwzięcia po to, aby uzyskać efekt w postaci takich zgodnych z prawem środowiskowych uwarunkowań, które będą efektywne zarówno dla inwestora, jak i bezpieczne i satysfakcjonujące z punktu widzenia najbliższych sąsiadów inwestycji. W kontekście postępowania Kolegium Sąd stwierdził, że było ono pobieżne i gołosłowne w zakresie oceny prawidłowości ustalenia wpływu przedsięwzięcia na siedliska przyrodnicze, wody powierzchniowe, w tym w kontekście zagospodarowania powstającego z hodowli pomiotu kurzego, na obszary chronione w postaci [...] oraz emisji do powietrza (w tym odorów) oraz odnośnie do adekwatnego do tego określenia w decyzji środowiskowej warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia i jego monitoringu. Sąd uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Kartuz z dnia 18 sierpnia 2021 r., wskazał w zaleceniach, że otwiera to drogę do ponownego merytorycznego rozpoznania istoty sprawy i rozstrzygnięcia na nowo o środowiskowych uwarunkowanych przedmiotowego przedsięwzięcia, z uwzględnieniem, na zasadzie art. 153 P.p.s.a., oceny prawnej oraz wskazań co dalszego postępowania sformułowanych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, z zastrzeżeniem ewentualnego zastosowania art. 146 K.p.a. w sposób, o którym wyżej opisano. Organ I instancji przede wszystkim dokona ponownej weryfikacji sporządzonego w toku pierwotnego postępowania raportu oddziaływania na środowisko pozyskując potrzebne wyjaśnienia wszystkich zastrzeżeń skarżących od autora raportu, a w razie potrzeby również od niezależnych specjalistów. Dalsze decyzje procesowe w zakresie postępowania wyjaśniającego należy uzależnić od wyników powyższych czynności, biorąc pod uwagę specyfikę położenia działki zainwestowanej, charakter planowanej działalności oraz sposób jej oddziaływania na dobra prawnie chronione, w tym na życie i zdrowie ludzi, na warunki życia zindywidualizowane do wymagań i potrzeb najbliższego sąsiedztwa. Tylko bowiem indywidualizacja sytuacji, w jakiej planowane przedsięwzięcie ma powstać, pozwoli na ustalenia takich warunków jego realizacji, które będą ograniczały bądź likwidowały szkodliwy wpływ na środowisko oraz umożliwią właściwą kontrolę jego oddziaływania. W związku z powyższym realizacja inwestycji na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę przy jednoczesnym zakwestionowaniu podstawy jego wydania w postaci dotychczasowej decyzji środowiskowej uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji albowiem prawdopodobnym jest, że podczas rozpatrywania skargi kasacyjnej przez NSA w sprawie o sygn. akt III OSK 1708/24 dojdzie do prawomocnego uchylenia zaskarżonych decyzji. W związku z tym dalsze, nieprzerwane prowadzenie inwestycji na podstawie zaskarżonego pozwolenia na budowę należało wstrzymać bowiem jej kontynuowanie może doprowadzić do realizacji inwestycji, która będzie sprzeczna z mogącymi ulec zmianie środowiskowymi uwarunkowaniami jej realizacji. Zdaniem NSA, rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie zaskarżonej decyzji nie wyklucza czy nawet nie uniemożliwia wstrzymania wykonania tej decyzji kiedy zakwestionowana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Wręcz przeciwnie, w ocenie NSA, podważenie, choć jeszcze nieprawomocne, podstaw faktycznych wydania prawidłowej decyzji środowiskowej koniecznej dla wydania pozwolenia na budowę skutkuje tym, że nie są określone warunki umożliwiające realizację farmy drobiu bez zagrożenia dla środowiska. Zatem aby to środowisko nie ucierpiało, co byłoby zarówno znaczną szkodą jaki i trudnymi do odwrócenia skutkami, Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu postąpił prawidłowo wstrzymując wykonanie pozwolenia na budowę albowiem obecnie nie wiadomo, jakie są warunki ochrony środowiska konieczne dla realizacji inwestycji. Inwestycja nie może powstać bez odniesienia się do tych warunków, powinna być z nimi zgodna co potwierdza obowiązek ich uzyskania przed pozwoleniem na budowę. Dlatego okoliczność istnienia wątpliwości w tym zakresie uzasadniał wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dodatkowym argumentem za wstrzymaniem wykonania jest także okoliczność, że inwestycja powstaje na terenie [...] a więc na terenie obszaru ochrony przyrody ustanowionego z mocy prawa i wymagającym ochrony z mocy prawa. Skoro istnieją wątpliwości odnośnie do oceny spełnienia wymogów ochrony środowiska przez inwestora podczas budowy farmy, to z uwagi na jej szczególną lokalizację na terenie parku krajobrazowego należało zapewnić tymczasową ochronę wszystkim zainteresowanym stronom i wartościom prawnie chronionym. Ochronę taką można było uzyskać poprzez instytucję wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji bowiem tylko wstrzymanie robót budowlanych pozwoli uchronić zdrowie, życie mieszkańców a przede wszystkim usunie zagrożenie dla przyrody związane z powstaniem farmy drobiu, która może zagrażać wymienionym wartościom. Zdaniem NSA, skarżący w zażaleniu nie przedstawił żadnych argumentów, które uzasadniałyby ochronę jego prawa do zabudowy swojej własności i przemawiały za odmową wstrzymania. Prawdą jest, że to inwestor ponosi prawne i faktyczne konsekwencje realizacji robót budowlanych, na które zezwala pozwolenie na budowę jednak ważąc jego interes prawny do zrealizowania inwestycji z interesem zagrażającym zdrowiu i życiu ludzi oraz istnieniu w stanie niepogorszonym środowiska naturalnego podlegającego prawnej ochronie należało uznać, że przeważają te drugie wartości. Wobec tego zagrożenie tym wartościom słusznie Sąd I instancji uznał za okoliczność uprawdopodobnioną okolicznościami niniejszej sprawy i zaistnienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z art. 61 § 3 P.p.s.a. W związku z powyższym NSA uznał, że inwestor nie wykazał okoliczności, które podważałyby zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i przesądzały za odmową jej wstrzymania wykonania. Z racji konieczności dokonania ponownej oceny środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji zasadnym było wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI