II OZ 291/26

II OZ 291/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-03-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II SA/Kr 639/25 - Wyrok WSA w Krakowie z 2025-09-26
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. i R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 639/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. W. i R. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 20 marca 2025 r. znak: WI-I.7840.7.63.2024.DA w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 639/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 20 marca 2025 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że inwestor ma prawo rozpocząć roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym prowadzenie prac, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, toteż inwestorowi należy pozostawić decyzję o kontynuowaniu spornej budowy w obliczu ryzyka ewentualnego niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia. Ubiegający się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinni odnosić się do własnej, a nie cudzej sytuacji.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenie podnieśli zarzuty naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a., przez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, iż realizacja zamierzenia budowlanego określonego w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nie wyrządzi znacznej szkody oraz przyjęcie, że skarżący nie wykazali realnego zagrożenia wystąpienia przesłanek z ww. przepisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.).
Przy ocenie wniosku Sąd zobowiązany jest ważyć interes zarówno strony skarżącej jak również inwestora. Należy zatem zgodzić się z Sądem I instancji, że wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc to po stronie inwestora może zaistnieć stan trudnych do odwrócenia skutków i poniesienia tego kosztów. Natomiast sytuacja odwrotna, tj. wstrzymanie wykonania decyzji i zablokowanie procesu inwestycyjnego, wiąże się z ingerowaniem w proces budowlany i ponoszeniem przez inwestora strat związanych z tym przestojem.
Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej w zażaleniu należy wskazać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Należy przypomnieć, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i tym samym nie bierze pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania skarżącego o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Sąd może odnieść się do tych kwestii jedynie rozstrzygając sprawę orzeczeniem kończącym. Sąd nie może zatem na obecnym etapie w żaden sposób odnosić się do podnoszonych przez skarżących kwestii "nieodwracalnego zlokalizowania zabudowań niezgodnie z miejscowym prawem zagospodarowania przestrzennego", czy też przyzwolenia na rozpoczęcie robót w przypadku, gdy istnieje ryzyko uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powyższe argumenty są związane z merytoryczną oceną sprawy i nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia w postępowaniu wpadkowym. Przyjęcie ich jako zasadnych oznaczałoby, że każde pozwolenie na budowę winno podlegać automatycznemu wstrzymaniu po skierowaniu sprawy do sądu, bowiem każde takie pozwolenie może wywołać skutki o jakich mowa w zażaleniu, tj. trwałą zmianę w środowisku naturalnym, czy zmianę wartości sąsiednich nieruchomości na rynku. Sąd pierwszej instancji, wbrew zarzutom skarżących, nie musiał szczegółowo odnosić się do tych kwestii, bowiem są one naturalnym następstwem procesu budowlanego i są one w oczywisty sposób brane pod uwagę w postępowaniu o ustanowienie ochrony tymczasowej. Skarżący nie przedstawili natomiast nadzwyczajnych okoliczności, które dotyczą ich konkretnej sytuacji, a które wymagane są w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a., stanowiącego wyjątek od reguły wykonywania decyzji ostatecznych.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.