II OZ 290/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-11
NSAnieruchomościWysokansa
opłata planistycznawzrost wartości nieruchomościwstrzymanie wykonaniapostanowienie NSAzażalenietrudne do odwrócenia skutkikredytkoszty kredytu

NSA uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie decyzji o opłacie planistycznej, uznając, że konieczność zaciągnięcia kredytu na jej zapłatę może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji o opłacie planistycznej w wysokości blisko 190 tys. zł, uznając, że zapłata kwoty pieniężnej nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wstrzymując wykonanie decyzji. NSA uznał, że choć sama zapłata nie jest trudna do odwrócenia, to konieczność zaciągnięcia kredytu na jej pokrycie, a następnie ewentualne uchylenie decyzji, może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków w postaci konieczności spłaty odsetek od kredytu.

Sprawa dotyczyła zażalenia E. M. na postanowienie WSA w Poznaniu, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 189.280,65 zł. WSA uznał, że skutki finansowe decyzji są odwracalne, a skarżąca nie wykazała wystąpienia znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. NSA, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko WSA, że sama zapłata kwoty pieniężnej nie jest trudna do odwrócenia, jednakże uznał, że istotne jest rozpatrzenie tej kwestii w kontekście konkretnej sprawy. NSA zwrócił uwagę, że konieczność zaciągnięcia kredytu na pokrycie opłaty, a następnie ewentualne uchylenie decyzji przez sąd, mogłoby prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków w postaci konieczności spłaty odsetek od kredytu i innych kosztów, od których nie byłoby możliwe odstąpienie. W związku z tym NSA uznał, że skarżąca wykazała przesłankę wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków, co uzasadniało wstrzymanie wykonania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, konieczność zaciągnięcia kredytu na zapłatę opłaty planistycznej, a następnie ewentualne uchylenie decyzji przez sąd, może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków w postaci konieczności spłaty odsetek od kredytu i innych kosztów, od których nie byłoby możliwe odstąpienie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że choć sama zapłata kwoty pieniężnej nie jest trudna do odwrócenia, to sytuacja, w której skarżący musiałby zaciągnąć kredyt na jej pokrycie, a następnie decyzja zostałaby uchylona, prowadziłaby do trudnych do odwrócenia skutków finansowych związanych ze spłatą odsetek i kosztów kredytu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarżący powinien zostać wezwany do uzupełnienia wniosku, jeśli zawiera braki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zaciągnięcia kredytu na zapłatę opłaty planistycznej, a następnie ewentualne uchylenie decyzji przez sąd, może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków w postaci konieczności spłaty odsetek od kredytu i innych kosztów.

Odrzucone argumenty

Skutki finansowe decyzji zobowiązującej do zapłaty kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne. Sama konieczność zapłacenia opłaty planistycznej nie przesądza o wystąpieniu nieodwracalnych skutków lub powstaniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości była wysoka w zestawieniu z opłatą planistyczną, co nie pozwala automatycznie przyjąć, że skarżąca będzie musiała pozyskać finansowanie zewnętrzne. Poniesienie wydatków finansowych na bieżące utrzymanie i leczenie, nawet w przypadku utraty płynności finansowej, nie realizuje przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Ewentualne pogorszenie sytuacji finansowej skarżącej na skutek wykonania zaskarżonego aktu nie uzasadnia wstrzymania wykonania. Samo zachwianie sytuacji finansowej skarżącej powodujące trudności w zaspokojeniu jej potrzeb nie jest podstawą do wstrzymania wykonania. Brak możliwości wykluczenia sytuacji, w której konieczne będzie poniesienie dodatkowych, nieplanowanych wydatków związanych z leczeniem, nie jest podstawą do wstrzymania wykonania. Pogorszenie się stanu zdrowia skarżącej z uwagi na hipotetyczne pozbawienie możliwości skorzystania z dotychczasowych form leczenia nie jest podstawą do wstrzymania wykonania. Przedłożone dokumenty dotyczące renty rodzinnej, kosztów leczenia i utrzymania nie wskazują na ziszczenie się ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. Decyzja zobowiązująca do uiszczenia sumy pieniężnej jak w niniejszej sprawie nie prowadzi do zagrożenia spowodowaniem dla strony trudnych do odwrócenia skutków bowiem w razie uchylenia decyzji przez Sąd strona, która dokonała wpłaty może wystąpić o zwrot tek kwoty do organu. Konieczność podjęcia decyzji o zaciągnięciu kredytu z uwagi na, zdaniem skarżącej, niewystarczający majątek w razie uchylenia decyzji spowodowałaby wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków w postaci konieczności spłaty kosztów tego kredytu przez skarżącą i braku możliwości odstąpienia od tej umowy.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji finansowej, gdy zapłata wymaga zaciągnięcia kredytu, a uchylenie decyzji może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków finansowych związanych z kosztami kredytu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której konieczność zaciągnięcia kredytu jest kluczowym argumentem za wstrzymaniem wykonania. Wymaga szczegółowego wykazania przez stronę jej sytuacji finansowej i potencjalnych kosztów kredytu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji finansowych, szczególnie gdy wiążą się z koniecznością zaciągnięcia kredytu. Jest to istotne dla osób i firm obciążonych znacznymi należnościami.

Czy musisz wziąć kredyt na zapłatę podatku? Sąd NSA wyjaśnia, kiedy to może wstrzymać wykonanie decyzji!

Dane finansowe

WPS: 189 280,65 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 290/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Po 794/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2025-06-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 49 § 1, art. 61 § 3, art. 188, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 794/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2024 r., znak: SKO.GP.4000.252.2024 w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 14 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 794/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu wniosku E. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 28 sierpnia 2024 r. znak: SKO.GP.4000.252.2024, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Kórnik z 22 lutego 2024 r. w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości składającej się z działki nr ew. [...], o powierzchni 1,3327 ha, obręb geodezyjny [...], gmina [...] w wysokości 189.280,65 zł, na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz sprzedaży ww. nieruchomości oraz umarzającej postępowanie w części dotyczącej zmarłego W. M., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd wskazał na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), który statuuje instytucję wstrzymania wykonania aktu lub czynności i wyjaśnił jak należy rozumieć przesłanki wstrzymania tj. znaczną szkodę czy trudne do odwrócenia skutki. Zwrócił uwagę na konieczność właściwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie poprzez wykazanie przez wnioskodawcę okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku.
Sąd stwierdził, że przywołane przez stronę skarżącą okoliczności oraz przedłożone dokumenty nie wskazują, że konieczne jest udzielenie ochrony tymczasowej przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na wystąpienie ustawowych przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd zauważył, że skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne. W przypadku ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego takiego aktu możliwe jest bowiem domaganie się zwrotu uiszczonego świadczenia. Jednocześnie każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Skutki tego są oczywiste i zawsze prowadzą do ujemnych następstw polegających na zmniejszeniu majątku zobowiązanego (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. II GZ 1099/16). Wobec tego konieczność zapłacenia opłaty planistycznej sama w sobie nie przesądza o wystąpieniu nieodwracalnych skutków lub powstaniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody.
Sąd zauważył, że określona w zaskarżonej decyzji kwota opłaty jednorazowej wynosi tj. 189.280,65 zł. Natomiast cena sprzedaży nieruchomości, której dotyczy sprawa na podstawie zawartego w dniu 5 marca 2018 roku aktu notarialnego wyniosła 1.558.000,00 zł. W tym względzie skarżąca nie wskazała na co zostały przeznaczone środki finansowe uzyskane ze sprzedaży nieruchomości. W świetle powyższych okoliczności nie można automatycznie przyjąć, że zachodzi po stronie skarżącej konieczność zawarcia umowy kredytu lub pożyczki, aby uiścić kwotę będącą przedmiotem spornej opłaty planistycznej.
Odnosząc się do argumentów strony skarżącej Sąd zwrócił uwagę, że poniesienie określonych wydatków finansowych na bieżące utrzymanie i leczenie, nawet w przypadku utraty płynności finansowej przez stronę nie realizuje przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W istocie może to nastąpić tylko wówczas, gdy wskutek wykonania zaskarżonego aktu przed rozpatrzeniem sprawy przez Sąd zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie do okoliczności wstrzymania wykonania decyzji nie można zaliczyć ewentualnego pogorszenia sytuacji finansowej skarżącej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Okolicznością uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie możne być też samo zachwianie sytuacji finansowej skarżącej powodującego trudności w zaspokojeniu swoich potrzeb na dotychczasowym poziomie. Za powód wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może być uznany również brak możliwości wykluczenia sytuacji, w której konieczne będzie poniesienie dodatkowych, nieplanowanych wcześniej, wydatków związanych z leczeniem skarżącej z uwagi na jej wiek i stan zdrowia. Wreszcie za wypełnienie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można uznać możliwości pogorszenia się stanu zdrowia skarżącej z uwagi na hipotetyczne pozbawienie jej możliwości skorzystania z dotychczas dostępnych form leczenia (przy pomocy prywatnych specjalistów). W konsekwencji także przedłożone dokumenty dotyczące pobieranej renty rodzinnej oraz ponoszonych kosztów na leczenie oraz bieżące utrzymanie nie wskazują na ziszczenie się ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że wskutek wykonania decyzji rzeczywiście zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Kórnik w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości z 22 lutego 2024 r. znak: WB1-PP.6725.2.17.2021, pomimo że wniosek skarżącej zasługiwał na uwzględnienie, a zawarta w nim argumentacja była wystarczająca do uznania, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji.
Pełnomocnik skarżącej wskazał, jakie okoliczności Sąd uznał za przemawiające za odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i zakwestionował argumentację Sądu w powyższym zakresie.
W uzasadnieniu wskazał, że uznanie przez Sąd, iż decyzja zobowiązująca do zapłaty określonej sumy pieniężnej wyklucza wstrzymanie jej wykonania z racji tego, że nie wywołuje niedowracalnego skutku bez odniesienia od okoliczności konkretnej sprawy, skutkowałoby tym, że nie byłoby możliwe wstrzymanie wykonania jakiejkolwiek decyzji nakładającej na jej adresata obowiązek zapłaty, co jest niedopuszczalne. Istotne jest bowiem zbadanie, czy zapłata kwoty wynikającej z decyzji grozi wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody w oparciu o okoliczności i dowody przedłożone przez wnioskującego o udzielenie ochrony tymczasowej. W niniejszej sprawie Skarżąca domaga się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej na nią obowiązek zapłaty opłaty planistycznej. Skarżąca nie ograniczyła się w swoim wniosku jedynie do wskazania, że wykonanie Decyzji wpłynie na jej sytuację finansową, lecz przytoczyła konkretne okoliczności, poparte stosownymi dokumentami, umożliwiając w ten sposób Sądowi I instancji dokonanie analizy i oceny merytorycznej w zakresie spełnienia ww. przesłanek.
W zakresie przyjęcia przez Sąd I instancji, że kwota uzyskana przez skarżącą ze sprzedaży nieruchomości była na tyle wysoka w zestawieniu jej z opłatą planistyczną, że nie można automatycznie przyjąć, że skarżąca będzie musiała pozyskać finansowanie zewnętrzne, żeby wykonać obowiązek wynikający z decyzji, pełnomocnik wskazuje, że skarżąca wskazała na tę okoliczność, mając najlepszą wiedzę o swojej aktualnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia jej zapłatę kwoty wynoszącej prawie 190.000,00 zł bez skorzystania z przedmiotowego wsparcia.
Odnośnie do samej kwoty pozyskanej ze sprzedaży wyjaśnia, że skarżąca uzyskała ją wspólnie z mężem ponad 6 lat przed złożeniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Znacząca jej część została przeznaczona na leczenie męża skarżącej. Część została również wykorzystana na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych najpierw skarżącej i jej męża, a następnie samej skarżącej. Wszystko to spowodowało, że skarżąca aktualnie nie dysponuje już środkami pozyskanymi z ww. tytułu, które pozwoliłyby jej na zapłatę przedmiotowej opłaty.
Niezależnie od powyższego, wbrew wskazaniu Sądu I instancji, jeżeli uznał on okoliczność związaną z uzyskaniem przez skarżącą ww. kwoty za istotną dla rozpoznania przedmiotowego wniosku, to nic nie stało na przeszkodzie, by Sąd I instancji skorzystał z art. 49 § 1 PPSA i wezwał skarżącą do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących tej kwestii. Jest to zgodne ze stanowiskiem prezentowanym w doktrynie, zgodnie z którym "Jeśli wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zawiera braki polegające na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności wskazujących na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, jak również niewskazaniu jakiegokolwiek uzasadnienia, skarżący powinien zostać wezwany do uzupełnienia wniosku, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a." (Knysiak-Sudyka Hanna, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. M, WKP 2021, LEX).
Odnośnie do uznania przez Sąd I instancji, że pogorszenie sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącej na skutek wykonania decyzji nie może uzasadniać wniosku o jej wstrzymanie, pełnomocnik wskazuje, że wystąpienie tego rodzaju okoliczności może uzasadniać uwzględnienie takiego wniosku. Przykładowo WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Po 743/18 wskazał, że "Jeżeli bowiem podatnik twierdzi, że wykonanie decyzji polegającej na obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej skutkować będzie powstaniem szkody, to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie tego, że środki pieniężne niezbędne do zapłaty należności publicznoprawnej przekraczają możliwości płatnicze podatnika i doprowadzą, np. do utraty możliwości zaspakajania potrzeb podatnika i jego rodziny".
Pełnomocnik zwrócił uwagę, czego w jego ocenie Sąd I instancji w ogóle nie uwzględnił, że "(...) przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine P.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677)" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2010 r., sygn. akt I GSK AO/10). W świetle powyższego okoliczności przedstawione przez skarżącą są jak najbardziej wystarczające i spełniające wymogi wynikające z art. 61 § 3 PPSA,
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się również, że wystarczające jest uprawdopodobnienie twierdzeń strony uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Tak orzekł m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 59/12. Z kolei w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu".
Z uwagi na powyższe w niniejszej sprawie, zdaniem pełnomocnika, wystąpiły obiektywne okoliczności, które mogą powodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 PPSA, co przesądza o konieczności udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej przez Sąd. Już samo bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jest wystarczające dla wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, a co więcej nie jest przy tym wymagane, by skutki te rzeczywiście wystąpiły. Ponadto, mając na względzie charakter przedmiotowych skutków, nie ulega wątpliwości, że będą one co najmniej trudne do usunięcia i doprowadzenia do stanu poprzedniego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione.
Sąd I instancji trafnie ocenił, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie zawierał argumentacji, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest ustalenie skarżącej opłaty planistycznej w kwocie 189.280,65 złotych za nieruchomość o numerze ew. [...] o powierzchni 1.3327 ha, obręb [...], gmina [...], której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem uchwały nr XXVI/314/2016 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w rejonie Żernik, Koninka i Gądek (publ. Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 10.10.2016 r., poz. 5997), która została sprzedana przed okresem 5 lat od wejścia w życie ww. planu miejscowego (od 10 listopada 2016 r.) tj. aktem notarialnym z 5 marca 2018 r. Repertorium A Nr [...] przez skarżącą i jej męża za kwotę 2 000 000 zł. Ustalona decyzją opłata jest połową należnej opłaty (378.561,30 złotych) albowiem małżonek skarżącej zmarł przed wydaniem decyzji ustalającej opłatę.
Odnosząc się do wykazania przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postaci zagrożenia wystąpieniem po stronie skarżącej trudnych do odwrócenia skutków zasadniczo NSA podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że decyzja zobowiązująca do uiszczenia sumy pieniężnej jak w niniejszej sprawie nie prowadzi do zagrożenia spowodowaniem dla strony trudnych do odwrócenia skutków bowiem w razie uchylenia decyzji przez Sąd strona, która dokonała wpłaty może wystąpić o zwrot tek kwoty do organu.
Rację ma jednak pełnomocnik skarżącej, że skutki decyzji zobowiązującej do uiszczenia określonej w decyzji kwoty należy rozpatrywać w kontekście okoliczności konkretnej sprawy. Zatem istotne jest ustalenie przez Sąd czy zapłata kwoty wynikającej z decyzji grozi wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody w oparciu o okoliczności i dowody przedłożone przez wnioskującego o udzielenie ochrony tymczasowej.
Skarżąca wskazała, że obecnym jedynym źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna w wysokości 6005,71 (od 1 marca 2024 r.) po stosownych potrąceniach. Przedstawiła rachunki na leki, sprzęt rehabilitacyjny i zabiegi medyczne na łączną kwotę 1190,66 zł z okresu od listopada 2023 r. do 5 listopada 2024 r. Z przedstawionej historii rachunku bankowego za okres od 3 sierpnia 2024 do 31 października 2024 r. wynika, że wydatki związane z szeroko pojętym leczeniem wydała 2473,46 zł. Nie jest to zatem kwota miesięczna wydatków ale 3 miesięczna (niewiele ponad 800 zł/miesiąc). Odnotować należy, że każdego miesiąca skarżąca wypłaca w gotówce od 1500 zł do 3000 zł. Dalsze wydatki i comiesięczne stałe opłaty to około 3000 zł. Wynika z tego, że faktycznie wydatki skarżącej w pełni wyczerpują jej comiesięczny dochód z renty rodzinnej. Nie podano co prawda stanu konta ale wyciąg potwierdza, że są wypłacane co miesiąc odsetki od depozytu około 130 zł. Jeśli jest to depozyt konta oszczędnościowego, Dobry zysk bo tak nazywa się rachunek prowadzony w banku skarżącej, to wynosił on w 2024 r. 1% w skali roku co sugeruje, że stan tego konta oscyluje w granicach 150 000 tyś złotych.
Abstrahując od powyższego z przekazanej przez skarżąca dokumentacji nie wynika, że uiszczenie opłaty planistycznej zagrażać będzie jej egzystencji, pozbawi ją środków do życia czy możliwości leczenia. Z informacji tych nie wynika bowiem jakie środki skarżąca zgromadziła na rachunkach bankowych, czy ma jakieś oszczędności, a przede wszystkim, że kwota uzyskana ze sprzedaży działki została wydatkowana zanim została wydana zaskarżona decyzja i nie może skorzystać z kwoty 1 427 000 złotych lub co najmniej z kwoty 442 000 zł, które miały zostać jej wypłacone najpóźniej do 30 czerwca 2018 r. Skarżąca powołuje się na wydatki związane z chorobą męża ale nie przedstawia żadnych dokumentów potwierdzających chorobę, leczenie czy koszty związane z leczeniem. Nie powołuje się na jakiekolwiek okoliczności, które uprawdopodobniłyby wydatkowanie kwoty 442 000 zł. Za zbyt ogólne i niewystarczające należy uznać wyjaśnienia pełnomocnika zawarte w zażaleniu, że zostały one wydatkowane na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych. W tej sytuacji Sąd nie mógł uznać, że skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji zagrażać będzie powstaniem w jej majątku znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Samo zmniejszenie majątku poprzez zapłatę należności publicznoprawnych czy konieczność zaciągnięcia na ten cel pożyczki bankowej nie stanowi o istnieniu przesłanek wstrzymania wykonania albowiem nie jest to ani znaczna szkoda ani trudne do odwrócenia skutki. Należałoby przy tym wykazać stosowną dokumentacją (ujawnić cały swój majątek), że aktualny stan majątkowy skarżącej nie pozwala pokryć zobowiązania bez zagrożenia znaczną szkodą (pozbawienie środków utrzymania). Natomiast zaciągnięcie kredytu poprzez związane z tym koszty mogłoby doprowadzić do utraty środków koniecznych do utrzymania na poziomie podstawowym np. zapewniającym dotychczasowe utrzymanie i leczenie, a tym samym skutkować zagrożeniem dla życia i zdrowia. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżąca nie wskazała we wniosku okoliczności, z których wynikałoby, że jej aktualny stan majątkowy nie pozwala na uiszczenie opłaty i musiałaby posiłkować się kredytem. Wykazała jedynie swoje bieżące opłaty pokrywane z renty rodzinnej stanowiącej jej podstawowe źródło dochodu. Nie wiadomo nic o jej oszczędnościach zwłaszcza, że nie jest wyjaśnione co stało się z kwotą 1 427 000 zł uzyskaną ze sprzedaży działki w 2018 r.
Skarżąca nie wskazuje także jakie są koszty obsługi kredytu w kwocie 189.280,65 zł musiałaby ponieść. Skoro wykazała, że jej renta rodzinna pozwala na pokrycie kosztów comiesięcznego utrzymania, to należałoby wykazać, że poniesienie dodatkowego wydatku na spłatę kredytu zagrozi jej utrzymaniu. Tego jednak nie uczyniono. Należy zauważyć, że Sąd nie może założyć, że dotychczasowe wydatki nie podlegają już żadnemu zracjonalizowaniu i nie można dokonać w nich jakichkolwiek oszczędności. To na skarżącej spoczywa obowiązek wykazania, że zaciągnięcie kredytu spowoduje znaczną szkodę w jej majątku. Zestawienie potencjalnych kosztów kredytu z jej dochodem w kontekście niezbędnych dla utrzymania wydatków w tym na leki i zabiegi lecznicze pozwoliłoby stwierdzić czy skarżąca byłaby w stanie taki kredyt spłacać bez zagrożenia dla podstawowych potrzeb swojego utrzymania. Zdaniem NSA, samo ogólne twierdzenie o znaczących kosztach kredytu wpływających na możliwość utrzymania skarżącej nie została wykazana.
W ocenie NSA podstawę do wstrzymania wykonania mogła natomiast stanowić okoliczność związana z potencjalną możliwością wcześniejszego zaciągnięcia kredytu na spłatę opłaty planistycznej a następnie uchylenie tej opłaty przez Sąd. W ocenie NSA, byłyby to trudne do odwrócenia skutki bowiem, pomimo odzyskania kwoty opłaty, skarżącej pozostałby do spłaty odsetki od kredytu i ewentualnie inne koszty związane z udzieleniem kredytu i nie byłoby możliwe odstąpienie od kredytu. Zatem w sprawie wystąpiła przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji albowiem konieczność podjęcia decyzji o zaciągnięciu kredytu z uwagi na, zdaniem skarżącej, niewystarczający majątek w razie uchylenia decyzji spowodowałaby wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków w postaci konieczności spłaty kosztów tego kredytu przez skarżącą i braku możliwości odstąpienia od tej umowy.
W związku z powyższym NSA uznał, że skarżąca wykazała istnienie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postaci wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Z racji tego zagrożenia zasadnym było uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 61 § 3 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI