II OZ 284/24

II OZ 284/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 § 3, art. 184, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 644/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 4 stycznia 2024 r. znak: DL.WIPO.412.170.2021/MMa w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
I. K. wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 4 stycznia 2024 r. znak: DL.WIPO.412.170.2021/MMa w przedmiocie zobowiązania do powrotu. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym skarżący stwierdził, że zachodzi wobec niego niebezpieczeństwo wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podniósł, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji skutkować może zastosowaniem wobec niego przepisu art. 329 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2023 r., poz. 519 z późn. zm.), który to przepis traktuje o przymusowym wykonaniu decyzji o zobowiązaniu do powrotu w sytuacji, gdy cudzoziemiec nie opuścił dobrowolnie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w owej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 marca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 644/24 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że argumentacja wniosku sprowadza się w istocie do twierdzenia, że należy wstrzymać wykonanie decyzji podlegającej wykonaniu tylko dlatego, iż w przeciwnym razie zostanie ona wykonana. Wyjaśnił, że zastosowanie przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że wykonanie decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podleganie przez decyzję przymusowemu wykonaniu (art. 329 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach) nie świadczy samo w sobie o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i nie jest wystarczające do skorzystania z ochrony tymczasowej. Niezbędne jest przytoczenie przez wnioskodawcę konkretnych okoliczności uzasadniających twierdzenie, że w danej sprawie wykonanie decyzji mogłoby nieść za sobą niebezpieczeństwa opisane w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie uzasadnił natomiast w należyty sposób złożonego wniosku.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Sądowi I instancji zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że prowadzi on działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której posiada 100% udziałów i jest jedynym członkiem zarządu. Do zażalenia dołączono informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z KRS W. sp. z o.o. z siedzibą w M. Wnoszący zażalenie wskazał na konieczność bieżącego zajmowania się sprawami tej spółki, tj. składanie co miesiąc deklaracji do urzędu skarbowego i ZUS oraz zatwierdzenie sprawozdania rocznego do końca czerwca b.r. Konieczność wykonania decyzji zobowiązującego do powrotu spowoduje natomiast, że nie będzie on mógł dopełnić ww. obowiązków przewidzianych przepisami prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. To obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący we wniosku nie wykazał okoliczności, które mogłyby stanowić przedmiot oceny Sądu w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosek o wstrzymanie wykonania nie zawierał żadnej argumentacji, która wskazywałaby na zagrożenie znaczną szkodą czy też wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, kiedy doszłoby do wykonania zaskarżonej decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Sam fakt, że decyzja tego rodzaju podlega przymusowemu wykonaniu, nie jest równoznaczny z wykazaniem, że w tym konkretnym przypadku jej realizacja doprowadzi do wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na odmienną ocenę zasadności rozpoznawanego wniosku niż przyjęta powyżej nie mogła mieć wpływu argumentacja podniesiona dopiero w zażaleniu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W przypadku decyzji zobowiązującej do powrotu przyjąć należałoby, że wstrzymanie jej wykonania byłoby możliwe, jeśli cudzoziemiec wykazałby, że zmiana w jego życiu osobistym, jaka nastąpi wskutek powrotu do kraju pochodzenia i zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP oraz innych państw obszaru Schengen, spowoduje wystąpienie zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a..
Odnosząc się do akcentowanych w zażaleniu obowiązków ciążących na skarżącym jako jedynym członku zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której jest on jednocześnie jedynym wspólnikiem, należy wskazać, że formalnie dla dopełnienia tych obowiązków nie jest konieczna obecność skarżącego w Polsce. Uszło uwadze autora zażalenia, że aktualnie możliwe jest składanie dokumentacji związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz organów podatkowych drogą elektroniczną. Co więcej, zgodnie z obowiązującymi przepisami złożenie przez spółkę wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego rocznego sprawozdania finansowego możliwe jest obecnie wyłącznie w formie elektronicznej. W końcu pominąć nie można, że istnieją możliwości odciążenia przedsiębiorcy w zadaniu kierowania spółką. Po pierwsze, dla prowadzenia spraw spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jej reprezentowania powołany jest zarząd, który, zgodnie z art. 201 § 2 k.s.h., składa się z jednego albo większej liczby członków. Jest zatem możliwe ustanowienie zarządu wieloosobowego i jednocześnie wprowadzenie zasady reprezentacji jednoosobowej. Zapomnieć też nie można o instytucji prokurenta, który posiada szeroki zakres uprawnień do reprezentacji przedsiębiorstwa. Ustanowienie prokurenta może być zatem alternatywą dla powołania kolejnego członka zarządu spółki. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał natomiast, że nie jest realne skorzystanie ze wskazanych wyżej rozwiązań i delegacja pewnych zadań oraz obowiązków w spółce na inne osoby.
Odnosząc się szerzej do kwestii prowadzenia przez cudzoziemca działalności w formie spółki prawa handlowego nie można oczywiście z góry wykluczyć, że przymusowe opuszczenie przez takiego cudzoziemca terytorium Polski może zagrozić bytowi prawnemu tego podmiotu gospodarczego, co z kolei dla innych podmiotów może wywołać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Bez podania jednak konkretów odnoszących się do funkcjonowania danej spółki brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Inna jest bowiem sytuacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niezatrudniającej żadnych pracowników, która opiera się wyłącznie na świadczeniu pracy przez jej wspólników, czy też zatrudniającej maksymalnie kilka osób, od sytuacji spółki zatrudniającej wiele osób. Uwzględnić należałoby również profil działalności spółki, sieć jej powiązań z innymi podmiotami, wiążące kontrakty i wymagalne zobowiązania. Stosownych informacji czy dokumentów odnoszących się do tych aspektów funkcjonowania spółki W. sp. z o.o. w rozpoznawanym zażaleniu nie przedstawiono. Nie można zatem stwierdzić, że wyjazd skarżącego z Polski wskutek wykonania zakażonej decyzji o zobowiązaniu do powrotu spowoduje dla tej spółki, jej ewentualnych pracowników bądź kontrahentów niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Końcowo zauważyć wypada, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu wyłącznie ochronę skarżącego przed niebezpieczeństwem wystąpienia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i w żaden sposób nie legalizuje jego pobytu w Polsce. Jak wynika z akt sprawy, I. K. wystąpił do Wojewody Podkarpackiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej, jednak do dnia dzisiejszego takiego zezwolenia nie otrzymał (decyzją Wojewody Podkarpackiego z 14 marca 2022 r. nr O-II.6151.1271.2021 umorzono postępowanie w tej sprawie, zaś postępowanie odwoławcze od ww. decyzji zostało zawieszone postanowieniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 7 września 2023 r. nr DL.WIIPO.410.4720.2022/KW).
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.