II OZ 283/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnepostanowienie referendarzasprzeciwzażaleniedopuszczalność środka zaskarżeniainstancyjność

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na postanowienie referendarza sądowego, uznając, że od postanowienia WSA wydanego w drugiej instancji w przedmiocie prawa pomocy nie przysługuje zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie T. L. na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego, wskazując, że od postanowienia WSA wydanego w drugiej instancji w przedmiocie prawa pomocy nie przysługuje środek zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał to rozstrzygnięcie za prawidłowe, oddalając zażalenie skarżącego.

Sprawa dotyczyła zażalenia T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odrzuciło jego zażalenie na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie, argumentując, że od postanowienia wydanego przez WSA w drugiej instancji (po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza) nie przysługuje zażalenie, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do tego stanowiska, podkreślając, że postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane jako orzeczenie pierwszej instancji, a sprzeciw od niego jest środkiem odwoławczym. WSA rozpoznający sprzeciw działa jako sąd drugiej instancji, a jego postanowienie jest ostateczne, chyba że nie doszło do merytorycznego rozpoznania wniosku. W niniejszej sprawie WSA merytorycznie rozpoznał sprzeciw, dlatego zażalenie na jego postanowienie było niedopuszczalne. NSA oddalił zażalenie skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w drugiej instancji po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy nie przysługuje zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy jest orzeczeniem pierwszej instancji. Sprzeciw od niego jest środkiem odwoławczym, a WSA rozpoznający sprzeciw działa jako sąd drugiej instancji. Postanowienie sądu drugiej instancji jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu, chyba że nie doszło do merytorycznego rozpoznania wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 194 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 259 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Od postanowienia WSA wydanego w drugiej instancji w przedmiocie prawa pomocy nie przysługuje zażalenie.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżącego na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na postanowienie referendarza sądowego.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie to jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem w postanowieniu z 20 maja 2024 r. WSA w Krakowie merytorycznie rozpoznał sprzeciw skarżącego

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów PPSA dotyczących zaskarżania postanowień referendarzy sądowych w przedmiocie prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i instancyjnością orzekania w sądach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy wąskiego zagadnienia prawnego, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesualistów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 283/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SPP/Kr 120/23 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi T. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 lipca 2023 r., znak: SKO.ZP/415/194/2023 w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie T. L. (dalej "skarżący") na postanowienie z dnia 20 maja 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 lutego 2024 r.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że od postanowienia, które zostało wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, nie przysługuje zażalenie, ponieważ nie przewiduje tego art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jak również inne przepisy tej ustawy.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Zgodnie zaś z art. 260 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia lub utrzymuje w mocy. W tych sprawach sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Z powyższych regulacji wynika, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od tego orzeczenia jest więc środkiem odwoławczym. Z kolei wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw od postanowienia referendarza z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie. Żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienie. Jedynie te z postanowień WSA, w których nie doszło do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, np. wskutek odrzucenia sprzeciwu, będą podlegały dalszemu zaskarżeniu (zob. np. postanowienia NSA: z 22 czerwca 2017 r., I FZ 118/17; z 31 października 2017 r., II GZ 804/17; z 26 stycznia 2024 r., III OZ 479/24; z 29 stycznia 2025 r., II OZ 921/24; z 18 lutego 2025 r., II OZ 113/250). Niemniej jednak sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem w postanowieniu z 20 maja 2024 r. WSA w Krakowie merytorycznie rozpoznał sprzeciw skarżącego, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego. Wobec tego w postanowieniu z dnia 29 sierpnia 2024 r. sąd prawidłowo odrzucił, jako niedopuszczalne, zażalenie na postanowienie z dnia 20 maja 2024 r., bowiem postanowienie to wydane zostało w drugiej instancji i nie przysługiwał od niego żaden środek zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI