II OZ 282/19

Naczelny Sąd Administracyjny2019-04-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie administracyjnesądy administracyjneskarga kasacyjnazażalenieprzymus adwokacko-radcowskiodrzucenie skargibezczynność organuprawo pomocy

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę kasacyjną, uznając, że zażalenie to musiało być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika.

Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA odrzucające jego skargę kasacyjną. WSA odrzucił to zażalenie, argumentując naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego. Skarżący podnosił, że nie stać go na pomoc prawną i że przepisy pozwalają na samodzielne wniesienie skargi kasacyjnej. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, z pewnymi wyjątkami, których w tej sprawie nie było.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez J.L. od postanowienia o odrzuceniu skargi na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Następnie WSA postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2017 r. odrzucił zażalenie J.L. na powyższe postanowienie, wskazując na naruszenie przymusu adwokacko-radcowskiego, gdyż zażalenie nie zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wniósł kolejne zażalenie, argumentując brak środków finansowych na pomoc prawną i powołując się na możliwość samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił to zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 194 § 4 P.p.s.a., zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, z wyłączeniami, które nie miały zastosowania w tej sprawie. Sąd wskazał również, że brak środków finansowych nie zwalnia z obowiązku przestrzegania przymusu procesowego ani nie stanowi podstawy do pominięcia opłat, a jedynie może być podstawą do przyznania prawa pomocy, które w tym przypadku zostało odmówione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, z pewnymi ustawowymi wyjątkami.

Uzasadnienie

Przepis art. 194 § 4 P.p.s.a. wprost stanowi o obowiązku sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, a w analizowanej sprawie nie zachodziły żadne z przewidzianych ustawowo wyłączeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 194 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, z pewnymi wyjątkami.

P.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 175 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyjątki od przymusu adwokacko-radcowskiego w sprawach podatkowych, celnych i egzekucji administracyjnej.

P.p.s.a. art. 175 § 2 i 2a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyjątki od przymusu adwokacko-radcowskiego dla sędziów, prokuratorów, notariuszy, radców Prokuratorii Generalnej RP, profesorów lub doktorów habilitowanych nauk prawnych, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, Prezesa Prokuratorii Generalnej RP.

P.p.s.a. art. 173 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wzmianka o możliwości samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę, ale nie dotyczy to zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika zgodnie z art. 194 § 4 P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Możliwość samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę (art. 173 § 2 P.p.s.a.) dotyczy samej skargi, a nie zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu. Brak środków finansowych na pomoc prawną zwalnia z obowiązku przestrzegania przymusu adwokacko-radcowskiego.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego brak środków finansowych na opłacenie pomocy prawnej przez Skarżącego i poniesienia kosztów postępowania nie stanowi podstawy umożliwiającej pominięcie przymusu adwokacko-radcowskiego

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu przed NSA, w szczególności przy zażaleniach na postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i nie obejmuje wszystkich sytuacji, w których przymus ten nie obowiązuje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z przymusem adwokacko-radcowskim, co jest istotne dla prawników, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 282/19 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2019-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SAB/Wa 37/16 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2016-12-28
II OZ 1030/17 - Postanowienie NSA z 2017-10-04
II OZ 438/18 - Postanowienie NSA z 2018-05-08
II OZ 1054/18 - Postanowienie NSA z 2018-10-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2017 r. sygn. akt VII SAB/Wa 37/16 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J.L. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SAB/Wa 37/16 odrzucił skargę kasacyjną J.L. (dalej określanego jako Skarżący) od postanowienia tego Sądu z dnia 12 maja 2017 r. o odrzuceniu skargi Skarżącego na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżący, działając osobiście, pismem z [...] lipca 2017 r. wniósł zażalenie, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2017 r. odrzucił z tej przyczyny, że nie zostało sporządzone przez fachowego pełnomocnika, zatem z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego.
Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie, w którym wskazał, że nie stać go na poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej ani kosztów postępowania sądowego, zaznaczył przy tym, że odmówiono mu prawa pomocy. Ponadto Skarżący wskazał, że przepis art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), stwierdza, że strona może osobiście wnieść skargę kasacyjną bez korzystania z pomocy adwokata czy radcy prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem są kwestie wymienione w punktach 1 - 10, w tym odrzucenie skargi kasacyjnej (pkt 7). Jednocześnie w myśl art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Powyższy wymóg nie dotyczy spraw dotyczących obowiązków podatkowych i celnych oraz spraw egzekucji administracyjnej związanych z tymi obowiązkami, jeżeli strona skarżąca jest reprezentowana przez doradcę podatkowego, ani spraw własności przemysłowej, gdy stronę reprezentuje rzecznik patentowy (art. 175 § 3 w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a.). Dodatkowo przymusu adwokacko-radcowskiego nie stosuje się, jeżeli zażalenie jest sporządzane przez sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesora lub doktora habilitowany nauk prawnych, będącego stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka bądź gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 175 § 2 i 2a w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a).
Skarżący nie twierdzi, że jest jedną z wymienionych osób, rozpoznawana sprawa nie dotyczy spraw własności przemysłowej ani obowiązków podatkowych czy celnych i egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Oznacza to, że Skarżący nie korzysta z wyłączenia z obowiązku przymusu adwokacko-radcowskiego przy składaniu środków odwoławczych, w stosunku do których został wprowadzony ten obowiązek. Jak już wskazano, jednym ze środków zaskarżenia objętych powyższym przymusem jest zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, co wynika wprost z treści art. 194 § 4 P.p.s.a. Skoro zatem zażalenie Skarżącego na postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające skargę kasacyjną zostało podpisane bezpośrednio przez Skarżącego, zaszły przesłanki do jego odrzucenia jako niedopuszczalnego. Użyte zaś określenie w art. 173 § 2 P.p.s.a., na który wydaje się powoływać Skarżący pomimo wskazania w treści zażalenia art. 174 P.p.s.a., że skargę kasacyjną może wnieść strona, nie oznacza, że skarga ta może być wniesiona bezpośrednio przez stronę skarżącą. Analizowane przepisy stanowią bowiem regulację szczególną.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu Skarżącego należy stwierdzić, że brak środków finansowych na opłacenie pomocy prawnej przez Skarżącego i poniesienia kosztów postępowania nie stanowi podstawy umożliwiającej pominięcie przymusu adwokacko-radcowskiego bądź zaniechanie poboru należnej opłaty sądowej. Okoliczności te mogą stać się podstawą do przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, ustanowienia pełnomocnika procesowego albo w obu tych zakresach łącznie. Skarżący w rozpoznawanej sprawie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednakże prawomocnym postanowieniem z dnia 28 lutego 2018 r. odmówiono mu przyznania prawa pomocy.
Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI