I OZ 730/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA o wstrzymaniu wykonania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewłaściwej analizy interesów stron.
NSA rozpoznał zażalenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na postanowienie WSA wstrzymujące wykonanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości pod przyłącze energetyczne. WSA wstrzymał wykonanie decyzji, uznając przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. NSA uznał, że WSA nieprawidłowo ocenił wniosek, nie wyważył interesów stron i nie umożliwił uczestnikom postępowania wypowiedzenia się co do wniosku. W konsekwencji NSA uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które wstrzymało wykonanie decyzji Ministra Infrastruktury o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na potrzeby budowy przyłącza energetycznego. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że ograniczenie sposobu korzystania z działki uniemożliwi wykonanie operatu szacunkowego i wypłatę odszkodowania, zwłaszcza w kontekście planowanego wyburzenia części budynku mieszkalnego. WSA wstrzymał wykonanie decyzji, powołując się na art. 61 § 3 P.p.s.a. GDDKiA złożył zażalenie, zarzucając WSA pominięcie jego stanowiska i interesu jako inwestora, wskazując na strategiczne znaczenie inwestycji i straty finansowe związane z opóźnieniami. NSA uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że WSA nieprawidłowo ocenił wniosek o wstrzymanie wykonania. Sąd pierwszej instancji nie wyważył interesów wszystkich stron postępowania, nie zbadał wszystkich okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., a także nie umożliwił uczestnikom postępowania wypowiedzenia się co do wniosku skarżącej. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił wniosek o wstrzymanie wykonania, nie wyważył interesów wszystkich stron i nie umożliwił im wypowiedzenia się co do wniosku.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji powinien zbadać okoliczności przytoczone we wniosku o wstrzymanie wykonania w świetle przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., uwzględniając stanowiska wszystkich stron. W przypadku kolizji interesów, sąd musi je wyważyć. Uzasadnienie postanowienia musi zawierać analizę tych interesów. Ponadto, sąd powinien umożliwić uczestnikom postępowania zapoznanie się ze złożonym wnioskiem i ustosunkowanie się do niego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ocena wniosku wymaga zbadania okoliczności przytoczonych na jego poparcie w świetle przesłanek z tego przepisu, z uwzględnieniem stanowisk wszystkich stron i wyważeniem ich interesów.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka w przedmiocie wstrzymania wykonania na podstawie akt sprawy z poszanowaniem praw wszystkich uczestników postępowania.
P.p.s.a. art. 166
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten odnosi się do stosowania przepisów dotyczących postępowania przed sądem pierwszej instancji do postępowania przed NSA, w tym w zakresie wstrzymania wykonania.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uzasadnienia postanowień, które musi zawierać analizę wpływu na stanowisko sądu.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił wniosek o wstrzymanie wykonania, nie wyważył interesów stron i nie umożliwił im wypowiedzenia się co do wniosku.
Godne uwagi sformułowania
Ocena złożonego wniosku, która winna odbywać się w ramach całokształtu okoliczności danej sprawy. Sąd zobowiązany jest do wyważenia tych interesów, poprzez ocenę stopnia zachodzącego niebezpieczeństwa w stosunku do każdej ze stron. Sąd zacytował jedynie przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. i od razu, już bez dalszej analizy, przyjął, że przywołane przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności stanowią przesłanki określone w tym przepisie.
Skład orzekający
Jacek Fronczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wstrzymywania wykonania decyzji przez sądy administracyjne, obowiązek wyważenia interesów stron i zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki wniosków o wstrzymanie wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje kluczowe błędy proceduralne sądu pierwszej instancji przy wstrzymywaniu wykonania decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Błąd WSA przy wstrzymaniu wykonania decyzji. NSA przypomina o wyważeniu interesów stron.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OZ 730/08 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2008-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-09-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jacek Fronczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6189 Inne o symbolu podstawowym 618 Hasła tematyczne Wywłaszczanie nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Wa 605/08 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-04-02 Skarżony organ Minister Infrastruktury Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 61 § 3; art. 133 § 1 w zw. z art. 166 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 605/08 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie J. D. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczyniła decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...], orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w L., obręb [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni całkowitej [...] ha, poprzez zezwolenie Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na przeprowadzenie na części ww. nieruchomości o pow. [...] ha prac związanych z wykonaniem przyłącza energetycznego o długości 20 m oraz ustawienie słupa energetycznego. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu podano, że wydanie decyzji, obejmującej swym zakresem ograniczenie sposobu korzystania z części działki nr [...], z rygorem natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie została rozstrzygnięta kwestia wywłaszczenia działki nr [...], jest niedopuszczalne. Ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] spowoduje niemożność wykonania operatu szacunkowego działki nr [...], a to z tego powodu, że jednym z elementów prac, jakie miały być wykonane na działce nr [...] byłoby wyburzenie części budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...]. Skarżąca wyjaśniła, że nie może zgodzić się ze stwierdzeniem, iż w razie niemożności przywrócenia działki nr [...] do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac, GDDKiA zobowiązana będzie do zapłaty odszkodowania. W jej ocenie, wypłata takiego odszkodowania nie będzie możliwa bez uprzedniego wykonania operatu szacunkowego, inwentaryzacji naniesień roślinnych oraz urządzeń znajdujących się na działce nr [...] (urządzenia kanalizacyjne, które będą kolidować z zakresem robót). Dotyczy to także nieuchronnego wycięcia wielu ponad 30-letnich drzew, albowiem w przeciwnym razie brak jest możliwości dostępu do miejsca posadowienia planowanego słupa energetycznego. Postanowieniem z dnia 26 maja 2008 r. o sygn. akt I SA/Wa 605/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W motywach postanowienia Sąd wskazał, że powołane przez skarżącą we wniosku okoliczności dają podstawę do stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Sygn. akt I OZ 730/08 Pismem z dnia 9 czerwca 2008 r. uczestnik postępowania – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 61 § 3 ww. ustawy. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarzucił, iż Sąd całkowicie pominął jego stanowisko i interes prawny, jako uczestnika postępowania. W sprawie występuje jako inwestor dla inwestycji polegającej na przebudowie drogi krajowej nr [...] w mieście L., która ma strategiczne znaczenie dla tego rejonu Polski. Na nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją rozpoczęto już prace budowlane (załączono kopię przekazania placu budowy), natomiast wszelkie opóźnienia związane z planowanym wykonaniem przyłącza energetycznego oraz ustawieniem słupa energetycznego spowodują dla inwestora wymierne straty finansowe, polegające m.in. na obowiązku zapłaty wykonawcy kar umownych w oparciu o postanowienia zawartej z nim umowy (umowa złożona w kserokopii jako załącznik do zażalenia). W odpowiedzi na zażalenie skarżąca podtrzymała argumenty przedstawione we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie zażalenia. Dodała przy tym, że uczestnik w żaden sposób nie odniósł się do kwestii odszkodowania za samo posadowienie i pozostawienie słupa elektrycznego na nieruchomości należącej do niej, a w samym zażaleniu powołuje się jedynie na wyższość interesu publicznego nad prywatnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W sytuacji gdy strona skarżąca składa wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, Sąd obowiązany jest każdorazowo zbadać Sygn. akt I OZ 730/08 okoliczności przytoczone na poparcie wniosku, w świetle przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., ale także z uwzględnieniem stanowisk pozostałych podmiotów biorących udział w postępowaniu. Czym innym jest bowiem inicjatywa do złożenia wniosku, którą – wolą ustawodawcy – przypisano wyłącznie skarżącemu, a czym innym ocena złożonego wniosku, która winna odbywać się w ramach całokształtu okoliczności danej sprawy. Dokonana przez Sąd ocena wniosku powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia, wydanego w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Z uzasadnienia musi zatem wynikać to, co miało wpływ na stanowisko Sądu; czy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zachodzi tylko po stronie skarżącego lub uczestników postępowania, czy też dotyczy wszystkich podmiotów biorących w nim udział. Jednocześnie w przypadku ustalenia, że przesłanki wymienione w art. 61 § 3 P.p.s.a. mogą dotyczyć kilku podmiotów biorących udział w postępowaniu i stwierdzenia, że w tym zakresie występuje kolizja interesów stron postępowania, Sąd zobowiązany jest do wyważenia tych interesów, poprzez ocenę stopnia zachodzącego niebezpieczeństwa w stosunku do każdej ze stron. Dopiero na tej podstawie Sąd może rozstrzygnąć, czy w świetle stanu faktycznego sprawy zasadne jest zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej (art. 141 § 4 w związku z art. 166 P.p.s.a.). Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia tych wymogów. Nie przedstawiono w nim bowiem analizy okoliczności podniesionych we wniosku skarżącej w zestawieniu z sytuacją pozostałych stron postępowania. Sąd zacytował jedynie przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. i od razu, już bez dalszej analizy, przyjął, że przywołane przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności stanowią przesłanki określone w tym przepisie. Zgodnie z art. 133 § 1 w związku z art. 166 P.p.s.a., Sąd orzeka w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na podstawie akt sprawy z poszanowaniem praw wszystkich uczestników postępowania, o których mowa w art. 32 i 33 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2006 r. o sygn. akt II OZ 102/06, OSP 2006/10/1119). Sygn. akt I OZ 730/08 Z akt sprawy nie wynika ponadto, aby Sąd I instancji umożliwił uczestnikom postępowania zapoznanie się ze złożonym w skardze wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Infrastruktury. Wprawdzie Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do nadesłania trzech odpisów skargi (wezwanie z dowodem doręczenia na k. 36 i 39 akt sprawy), niemniej jednak złożone, w wykonaniu wezwania Sądu, odpisy skargi nie zostały przed rozpoznaniem wniosku przesłane uczestnikom postępowania, a co za tym idzie nie mieli oni możliwości ustosunkowania się do treści złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI