II OZ 265/22

II OZ 265/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2633/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-15
II OSK 2614/22 - Wyrok NSA z 2024-02-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miasta [...] – Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2633/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta [...] – Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 14 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2633/21 odmówił Miastu [...] – Zarządowi Gospodarowania Nieruchomościami [...] wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki altany śmietnikowej o wymiarach 3,67 x 4,41 m, usytuowanej na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] w W. na terenie [...].
Sąd wskazał, że strona skarżąca zawarte we wniosku żądanie oparła na argumentacji, że nakaz rozbiórki altany spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż uniemożliwi użytkownikom lokali zlokalizowanych w budynku przy ul. Z. [...] składowanie i segregowanie odpadów, zgodnie z ustawą o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Wskazano również, że wykonanie decyzji wyrządzi stronie skarżącej znaczną szkodę, bowiem koszt budowy altany wyniósł 24 750,10 zł, a konieczność jej rozbiórki wiąże się z wydatkowaniem kolejnych środków, które szacunkowo wyniosą 11 701,67 zł. Koniecznym będzie również poniesienie kosztów budowy nowej altany śmietnikowej, które w chwili obecnej są trudne do oszacowania. Sąd odnosząc się do powyższych argumentów stwierdził, że dla oceny ryzyka powstania znacznej szkody koniecznym było przedłożenie dokumentów źródłowych i danych, które mogłyby wskazywać na aktualną sytuację materialną i finansową wnioskodawcy, a których to dokumentów w sprawie nie przedłożono. Również powoływana we wniosku zasada celowościowego i oszczędnego wydatkowania środków finansowych stanowi, jak zauważył Sąd, zbiór zasad obowiązujących jednostkę przy dokonywaniu wydatków związanych z realizacją jej zadań publicznych, jednak nie stoi na przeszkodzie nałożenia na nią przez organy administracji obowiązków, z którymi wiąże się poniesienie kosztów. Tak więc, zdaniem Sądu, strona skarżąca nie wykazała, aby nałożony na nią obowiązek rozbiórki altany śmietnikowej wiązał się z ryzykiem powstania szkody, o znacznym charakterze. Odnosząc się natomiast do przesłanki spowodowania trudnych do odwrócenia skutków przez wykonanie decyzji Sąd zauważył, że z uwagi na przyjęte rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe altany trudno uznać, aby jej rozbiórka skutkowała niemożliwością odtworzenia.
W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzą w stosunku do niej przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej jako "p.p.s.a.".
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Miasto [...] - Zarząd Gospodarowania Nieruchomościami [...] zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że w realiach niniejszej sprawy nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy wykonanie rozbiórki spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a także wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Zdaniem strony skarżącej trudne do odwrócenia skutki wynikają już z samej istoty decyzji rozbiórkowej, bowiem przez jej wykonanie nastąpi trwała zmiana rzeczywistości, tj. obiekt przestanie istnieć. Ponadto, jak wskazała skarżąca, w sprawie spełniona została też przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, gdyż z wykonaniem decyzji wiąże się konieczność poniesienia znacznych kosztów na rozbiórkę altany, a następnie na posadowienie nowej altany, przy czym środki będące w dyspozycji strony stanowią pieniądze publiczne podlegające wydatkowaniu m.in. w sposób celowy i oszczędny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zatem zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Zauważyć należy, że sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej.
Zauważyć należy, że co do zasady rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. Jednak każdy przypadek rozbiórki należy rozpatrywać indywidualnie odnosząc go do realiów sprawy.
W rozpatrywanej sprawie nakaz rozbiórki dotyczy altany śmietnikowej o wymiarach 3,67 m x 4,41 m, składającej się z trzech modułów o szerokości 145 cm każdy, wybudowanej z zastosowaniem rozwiązań systemowych o lekkiej konstrukcji aluminiowo-stalowej, z wypełnieniem ścian w postaci paneli z blachy stalowej perforowanej oraz paneli z wykończeniem płytkami klinkierowymi, przykrycie z płyt z poliwęglanu komorowego (por. Inwentaryzacja Architektoniczno-Budowlana wraz z oceną techniczną dotychczas wykonanych robót budowlanych polegających na budowie altany śmietnikowej na działce nr ewid. [...] obr. [...] w W. na terenie [...] z [...] lutego 2021 r., znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy). Tak więc rozbiórka tego obiektu niewątpliwie pociągnie ze sobą określone koszty, które oszacowano na kwotę 11 701,67 zł, ale nie doprowadzi do powstania znacznej szkody po stronie zobowiązanego. Zaskarżona decyzja dotyczy bowiem obiektu, którego rozbiórka nie oznacza zniszczenia wszystkich materiałów użytych do wykonania obiektu (modułowa konstrukcja). Nie sposób także uznać, aby przywrócenie stanu poprzedniego powodowało nadmierne i ponadprzeciętne trudności. Mając zatem na uwadze cechy przedmiotowego obiektu, brak jest podstaw do przyjęcia, aby jego rozbiórka spowodowała trudne do odwrócenia skutki.
Ponadto strona skarżąca zarówno w złożonym wniosku, jak i w zażaleniu, nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Strona skarżąca ograniczyła się w zasadzie do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja szkodzi jej w ten sposób, że na skutek ewentualnej rozbiórki poniesie niewątpliwie szkodę z uwagi na duże koszty demontażu obiektu, a następnie jego ponownego posadowienia. Sąd podejmując jednak decyzję co do zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie może opierać się na ogólnikowych stwierdzeniach, które nie zostały poparte żadnym materiałem dowodowym. Tymczasem strona skarżąca, jak wynika z akt sprawy, nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych obrazujących jej aktualną sytuację materialną i finansową. Dokumenty takie są natomiast niezbędne w celu dokonania oceny pod kątem zaistnienia powyższej przesłanki i powinny przedstawiać kompleksowe informacje dotyczące budżetu, w szczególności w zakresie wysokości przychodów i dochodów jakie uzyskuje M. [...], wysokości ustalonej rezerwy, w tym celowej, o ile taka została wpisana do budżetu. Fakt konieczności wydatkowania środków publicznych na realizację obowiązku nałożonego przez organy administracji nie może stanowić przeszkody w wykonaniu tego obowiązku przez stronę.
W orzecznictwie wielokrotnie już podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Nie ulega wątpliwości, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Same obawy strony skarżącej dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesione w niniejszej sprawie zażalenie nie mogło podważyć zaskarżonego postanowienia. Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym strona skarżąca nie wykazała konkretnych, istotnych okoliczności w świetle przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., dających podstawę do uznania, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie odmówił zatem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.