II OZ 264/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-05-12
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na rozbiórkęwpis sądowyprawo pomocyzażalenieNSAWSAkoszty sądowepostępowanie administracyjne

NSA oddalił zażalenie skarżącego na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że brak jest podstaw do zwolnienia z opłat po prawomocnym oddaleniu wniosku o prawo pomocy.

Skarżący S. K. złożył zażalenie na zarządzenie WSA wzywające go do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na rozbiórkę. Skarżący powoływał się na trudną sytuację finansową i wnosił o zwolnienie lub zmniejszenie wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że wnioski o prawo pomocy zostały prawomocnie oddalone, a wysokość wpisu została prawidłowo ustalona zgodnie z przepisami.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie S. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie, które wzywało skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na rozbiórkę. Skarżący, powołując się na trudną sytuację finansową, wniósł o zwolnienie lub zmniejszenie wpisu, wpłacając jedynie 100 zł. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że obowiązek uiszczenia wpisu jest zasadą, a wyjątki (zwolnienie podmiotowe, prawo pomocy) nie miały zastosowania. Wskazano, że wnioski skarżącego o prawo pomocy zostały prawomocnie oddalone przez WSA. Sąd podkreślił również, że wysokość wpisu w sprawach z zakresu budownictwa wynosi 500 zł i jest ustalana na podstawie rozporządzenia, a okoliczności podnoszone przez skarżącego nie mają wpływu na jego wysokość, zwłaszcza po prawomocnym rozstrzygnięciu kwestii zwolnienia z opłat.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie może zostać zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego ani zmniejszona jego kwota, jeśli jego wnioski o prawo pomocy zostały prawomocnie oddalone.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że obowiązek uiszczenia wpisu jest zasadą, a wyjątki od niego, takie jak prawo pomocy, muszą być przyznane przez sąd. Ponieważ wnioski skarżącego o prawo pomocy zostały prawomocnie oddalone, nie ma podstaw do zwolnienia go z obowiązku uiszczenia wpisu w pełnej wysokości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 220 § § 1 i 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przewodniczący wzywa do uiszczenia opłaty w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia pisma.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § § 2 ust. 3 pkt 1

Wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 zł.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 239

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy podmiotowych zwolnień z obowiązku ponoszenia kosztów.

p.p.s.a. art. 243

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy instytucji prawa pomocy.

u.p.b. art. 28, 33, 34 i 36

Ustawa - Prawo budowlane

Przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji Wojewody.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

p.p.s.a. art. 198

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne oddalenie wniosków o prawo pomocy wyklucza możliwość zwolnienia lub zmniejszenia wpisu sądowego. Wysokość wpisu w sprawach budowlanych jest stała i wynosi 500 zł, zgodnie z rozporządzeniem. Sytuacja finansowa skarżącego nie ma wpływu na wysokość wpisu po prawomocnym oddaleniu wniosku o prawo pomocy.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia zwolnienie lub zmniejszenie wpisu sądowego.

Godne uwagi sformułowania

Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątkami od takiego obowiązku wynikają z przepisów ustawy p.p.s.a. Wyjątkami tymi są podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) oraz instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Powstaje zatem pytanie, czy w sytuacji, gdy skarżący nie został zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, a jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, to czy może on uiścić wpis w kwocie niższej niż wynikająca z przepisów. Przepisy rozporządzenia nie pozwalają na zmianę wysokości wpisu i są dla sądu wiążące.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że prawomocne oddalenie wniosku o prawo pomocy oznacza obowiązek uiszczenia wpisu w pełnej wysokości, a także potwierdzenie wysokości wpisu w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji prawnej, gdzie wnioski o prawo pomocy były wielokrotnie oddalane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi i prawem pomocy, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 264/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2454/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2454/20 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 6 września 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2454/20, Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", wezwał skarżącego S. K. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewody [...] z [...] października 2020 r., nr [...], stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie". Następnie kolejnymi czterema zarządzeniami z 6 września 2021 r. Przewodniczący Wydziału VII WSA w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie wydruków wskazanych w zarządzeniach pism w łącznej kwocie 30 zł. Odpisy powyższych zarządzeń zostały doręczone skarżącemu w dniu 24 września 2021 r.
Zażalenie na zarządzenie z 6 września 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł złożył skarżący S. K. wnosząc o całkowite zwolnienie z wpisu lub zmniejszenie kwoty wpisu o 400 zł. Skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z uwagi na posiadane zadłużenie i nie ma wolnych środków, aby uiścić wpis w pełnej wysokości. Dlatego też wskazał, że uiści 100 zł tytułem wpisu sądowego i 30 zł tytułem opłaty kancelaryjnej. Do zażalenia skarżący załączył wydruk przelewu bankowego na kwotę 130 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo (skargę), do uiszczenia opłaty, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia pisma.
Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wynikają z przepisów ustawy p.p.s.a. Wyjątkami tymi są podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) oraz instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Rozpoznawana sprawa nie jest jedną ze spraw objętych ustawowym zwolnieniem od kosztów, a złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został prawomocnie oddalony. Jak wynika z akt sprawy starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie rozpoznając zawarty w skardze wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SPP/Wa 483/20 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 września 2021 r., sygn. akt VII SPP/Wa 483/20. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego skarżący złożył wraz z zażaleniem na zarządzenie o wpisie. Postanowieniem z 18 lutego 2022 r., sygn. akt VII SPP/Wa 327/21 starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie, odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SPP/Wa 483/20 uznając, że sytuacja materialna skarżącego nie zmieniła się w istotny sposób w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku, a tym samym brak jest podstaw do zastosowania względem skarżącego instytucji przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowienie to na skutek wniesionego przez skarżącego sprzeciwu zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SPP/Wa 327/21. Powyższe oznacza, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia kosztów sądowych w pełnej wysokości, w tym wpisu sądowego od skargi.
Przewodniczący Wydziału prawidłowo ustalił wysokość wpisu, wskazując właściwą podstawę prawną wezwania skierowanego do skarżącego. Stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 zł. Zasadnie zatem Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu właśnie w tej wysokości. Przedmiotem skargi jest bowiem decyzja Wojewody [...] z [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę, wydana na podstawie art. 28, art. 33, art. 34 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.). Jest to więc niewątpliwie sprawa z zakresu budownictwa. Przepisy rozporządzenia nie pozwalają na zmianę wysokości wpisu i są dla sądu wiążące. W szczególności bez znaczenia dla określenia wysokości wpisu w tego rodzaju sprawie są okoliczności podnoszone w zażaleniu, zwłaszcza, że kwestia zwolnienia lub zmniejszenia kwoty wpisu została prawomocnie przesądzona wskazanym powyższej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SPP/Wa 327/21. Ponadto kwestia prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji może być badana dopiero na etapie rozpoznawania skargi, po uiszczeniu należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi.
Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI