II OZ 263/24

II OZ 263/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II OSK 2992/24 - Wyrok NSA z 2025-10-29
II SA/Gd 691/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-08-22
II OZ 49/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 § 1 i art. 87 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 691/23 o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia w sprawie ze skargi M.M. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2023 r., nr WOP.7722.78.2020.MJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
M.M. (dalej zwany skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2023 r., nr WOP.7722.78.2020.MJ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 691/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie.
Zarządzeniami Przewodniczącej Wydziału Sądu z dnia 31 października 2023 r., doręczonymi w dniu 2 listopada 2023 r., wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia przez złożenie dwóch egzemplarzy jego odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
W odpowiedzi na powyższe wezwania, skarżący uiścił wpis od zażalenia, nie nadesłał jednak dwóch odpisów zażalenia, zatem WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 24 listopada 2023 r. odrzucił zażalenie. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lutego 2024 r., sygn. akt II OZ 49/24 oddalił zażalenie skarżącego.
Jednocześnie pismem z dnia 11 grudnia 2023 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżący podał, że w kopercie, która została do niego przesłana, znajdowało się tylko pismo przewodnie zatytułowane: doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego z dnia 31 października 2023 r. W kopercie nie było natomiast żadnego wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Skarżący przyznał, że nie potrafi udowodnić, że takie wezwanie nie zostało mu doręczone, jednak zgodnie z zasadami logiki nie było podstaw do tego, żeby nie składał odpisów zażalenia, skoro opłacił wpis sądowy. Podkreślił, że gdyby otrzymał wezwanie do złożenia dodatkowych odpisów zażalenia z pewnością by tego dokonał, bowiem nie istnieją żadne obiektywne przesłanki, aby miał nie uzupełnił braków formalnych zażalenia. Zależy mu wszak na jego rozpoznaniu, a ponadto uiścił wpis sądowy od zażalenia. Skarżący wyjaśnił, że o istnieniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia dowiedział się dopiero z uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 lutego 2024 r. odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego postanowienia z dnia 8 lutego 2024 r., sygn. akt II OZ 49/24 wskazał, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skierowana do skarżącego i odebrana w dniu 2 listopada 2023 r. przesyłka zawierała również wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez złożenie wymaganej liczby jego odpisów. W aktach znajduje się bowiem skierowane do skarżącego wezwanie w tym przedmiocie z adnotacją, że zostało wysłane w dniu 31 października 2023 r., razem z wezwaniem do uiszczenia wpisu oraz zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (karta 51 akt sądowych). Ponadto, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się adnotacja, że przesyłka zawiera wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. W świetle powyższego NSA stwierdził, że stanowisko skarżącego nie znajduje oparcia w materiale zawartym w aktach sprawy.
W konsekwencji Sąd uznał, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.), bowiem skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 16 lutego 2024 r. wniósł skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. przez odmowę przywrócenia terminu, ponieważ zostało mu doręczone wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, podczas gdy taka okoliczność nie jest prawdziwa, zaś dla przywrócenia terminu wystarczy uprawdopodobnienie, że nie zachowało się terminu bez swojej winy, a skarżący taką okoliczność uprawdopodobnił.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący powołał się na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Po 836/20 i podniósł, że nie ma możliwości na obecnym etapie postępowania zweryfikowania prawidłowości doręczenia mu wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, jednak nie może z tego powodu ponosić negatywnych skutków procesowych. Skarżący ponowił twierdzenia zawarte we wniosku, że istotnie nie potrafi udowodnić, że wezwanie nie zostało mu doręczone, jednak zgodnie z zasadami logiki nie miał podstaw, żeby nie składać odpisów zażalenia, skoro opłacił wpis sądowy i zależy mu na rozpoznaniu zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe, a w szczególności obowiązek, jaki na stronę domagającą się przywrócenia terminu nakłada art. 87 § 2 P.p.s.a., za prawidłową należy uznać ocenę wniosku skarżącego, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji. Skarżący zarówno w złożonym wniosku, jak i zażaleniu, nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu. Fakt doręczenia skarżącemu wezwania do nadesłania dwóch odpisów zażalenia został prawomocnie przesądzony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2024 r., sygn. akt II OZ 49/24 oddalającym zażalenie skarżącego na postanowienie odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 5 października 2023 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Zauważyć należy, że skarżący powołał te same okoliczności mające uzasadniać zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia.
W powołanym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny w sposób wiążący ustalił okoliczności stanu faktycznego sprawy wskazując, że w aktach sądowych (karty 48 i 49) znajdują się: wezwanie z dnia 31 października 2023 r. do usunięcia braków formalnych zażalenia, na którym widnieje adnotacja, że wezwanie zostało wysłane tego dnia oraz wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia, również wysłane w tym samym dniu. Ponadto ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (karta 51) wynika, że korespondencja została doręczona w dniu 2 listopada 2023 r. na adres skarżącego (odbiór potwierdziła własnoręcznym podpisem I.M., dorosły domownik), przesyłka ta zawierała zarówno wezwanie do uzupełnienia braków zażalenia, jak i odpis zarządzenia dotyczący wpisu. Zawarte na zwrotnym potwierdzeniu odbioru informacje dowodzą, że skarżący otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, a ponadto podważają wiarygodność jego twierdzeń. Przesądzone w powyższym postanowieniu okoliczności związane z doręczeniem przesyłki sądowej mają istotny wpływ na wynik postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia w zakresie wykluczenia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Wobec adnotacji na wezwaniu do usunięcia braków zażalenia z dnia 31 października 2023 r. oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki, a także wobec przesądzenia przez NSA w postanowieniu z dnia 8 lutego 2024 r., sygn. akt II OZ 49/24, że skarżący otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, w sprawie nie zachodzą uzasadnione wątpliwości, które mogłyby, zgodnie ze stanowiskiem zażalenia, zostać zinterpretowane na korzyść skarżącego.
Ponadto wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przepisy nie zabraniają doręczania stronie kilku pism w jednej kopercie. Istotnym jest jedynie, aby z doręczanej korespondencji wynikało, że zawiera ona klika odrębnych pism. Dla prawidłowości doręczenia wymaga się, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru (zob. wyroki NSA z dni: 1 października 2015 r., sygn. akt I FSK 613/14; 29 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 1380/16). Podstawowym warunkiem prawidłowości doręczenia pisma przez pocztę istotne jest wysłanie pisma listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. W formularzu potwierdzenia odbioru winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki. Przesyłka taka może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki". Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument, który korzysta z domniemania zgodności z prawdą, do obalenia którego nie było wystarczające oświadczenie skarżącego, że wewnątrz koperty brak było wezwania do uzupełnienia braku formalnego zażalenia. W interesie odbierającego przesyłkę jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Osoba odbierająca przesyłkę w momencie odbioru nie stwierdziła, by nie zawierała ona któregoś z dokumentów wskazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt uprawdopodobnić, czego skarżący w sprawie niniejszej nie uczynił.
Skarżący zasadności swego wniosku o przywrócenie terminu nie upatrywał w innych nadzwyczajnych, nagłych i nieprzewidzianych okolicznościach, co już było konsekwencją twierdzeń, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie zostało mu doręczone. Zatem, w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu, a zażalenie nie podważyło tego stanowiska.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.