II OZ 260/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-04-01
NSAAdministracyjneŚredniansa
opłata kancelaryjnaorganizacja pożytku publicznegozwolnienie z opłatsądy administracyjneKonwencja z Aarhusochrona środowiskaprawo procesowe

NSA oddalił zażalenie organizacji pożytku publicznego na zarządzenie o opłacie kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, uznając brak podstaw do zwolnienia.

Stowarzyszenie działające jako organizacja pożytku publicznego zaskarżyło zarządzenie o opłacie kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem. Argumentowało zwolnienie na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego oraz Konwencji z Aarhus. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiego zwolnienia dla organizacji pożytku publicznego, a Konwencja z Aarhus nie nakłada obowiązku zwalniania z opłat sądowych.

Sprawa dotyczyła zażalenia Stowarzyszenia

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z opłat, który nie obejmuje organizacji pożytku publicznego.

Uzasadnienie

Ustawa o działalności pożytku publicznego przewiduje zwolnienie z opłat sądowych na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Ustawa P.p.s.a. zawiera jednak zamknięty katalog podmiotów zwolnionych, który nie zawiera organizacji pożytku publicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 234 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych § 2

Wysokość opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem wynosi 100 zł.

Pomocnicze

u.d.p.p.i.w. art. 24

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie

Organizacjom pożytku publicznego przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych zwolnienie m. in. od opłat sądowych.

P.p.s.a. art. 239

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z mocy ustawy od kosztów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Konst. RP art. 74 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska.

Konst. RP art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzekanie w sprawie zgodności ustaw z Konstytucją należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja Stowarzyszenia, że jako organizacja pożytku publicznego powinno być zwolnione z opłaty kancelaryjnej na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Argumentacja Stowarzyszenia oparta na art. 9 Konwencji z Aarhus. Zarzut naruszenia art. 74 ust. 4 Konstytucji RP przez przepis art. 239 P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

W ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z mocy ustawy od kosztów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określony został w art. 239. Z przepisu [art. 9 Konwencji z Aarhus] nie wynika więc generalny obowiązek dla sygnatariuszy Konwencji zwalniania z ponoszenia opłat sądowych organizacji pozarządowych w sprawach z zakresu ochrony środowiska. Zgodnie z art. 188 Konstytucji RP orzekanie w sprawie zgodności ustaw z Konstytucją, należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.

Skład orzekający

Zofia Flasińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat kancelaryjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście statusu organizacji pożytku publicznego i braku ich zwolnienia z mocy P.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu P.p.s.a. i jego relacji z innymi ustawami oraz konwencjami międzynarodowymi. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych i finansowych związanych z dostępem do wymiaru sprawiedliwości dla organizacji pozarządowych, co może być interesujące dla prawników procesowych i organizacji pozarządowych.

Czy organizacja pożytku publicznego musi płacić za odpis wyroku? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 260/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zofia Flasińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1085/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-11-09
II OSK 433/08 - Wyrok NSA z 2009-03-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 234  par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA - Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 1085/07 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: - oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Pismem z dnia 16 listopada 2007 r. skarżący wystąpił o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku i doręczenie mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 21 listopada 2007 r. wezwał Stowarzyszenie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w kwocie 100 zł pod rygorem ściągnięcia tej opłaty.
W piśmie z dnia 4 grudnia 2007 r. skarżący wniósł zażalenie na to zarządzenie. W zażaleniu na to zarządzenie Stowarzyszenie "[...]" podniosło, iż jako organizacja pożytku publicznego powinno ono być zwolnione z kosztów sądowych na podstawie art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.). Skarżący wskazał, iż w sprawach dotyczących ochrony środowiska znaczenie ma też treść art. 9 Konwencji z Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706), który mówi o likwidowaniu barier m.in. finansowych w społecznej kontroli nad ochroną środowiska.
Jednocześnie Stowarzyszenie stwierdziło, iż przepis art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), pomijając organizacje pożytku publicznego zajmujące się ochroną środowiska i zdrowia ludzi w zamkniętym katalogu podmiotów zwolnionych z opłat sądowych, narusza zwłaszcza art. 74 ust. 4 Konstytucji RP, który stanowi, iż władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 234 § 2 ustawy P.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie.
Przedmiotem zażalenia w niniejszej sprawie jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 listopada 2007 r., na podstawie którego wezwano skarżące Stowarzyszenie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z dnia 9 listopada 2007 r. wraz z uzasadnieniem.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wysokość tej opłaty została prawidłowo ustalona przez Przewodniczącego Wydziału. Zgodnie bowiem z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) wynosi ona 100 (sto) złotych.
Za niezasadny należy uznać zarzut Stowarzyszenia "[...]", że jako organizacja pożytku publicznego powinno ono być zwolnione od kosztów sądowych z mocy art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż organizacjom pożytku publicznego przysługuje na zasadach określonych w przepisach odrębnych zwolnienie m. in. od opłat sądowych. W ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z mocy ustawy od kosztów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określony został w art. 239. Przepis ten nie przewiduje jednak zwolnienia od kosztów sądowych organizacji pożytku publicznego.
Nietrafny jest również podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 9 Konwencji z Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706). Art. 9 ust. 4 w zw. z art. 9 ust. 3 powołanej Konwencji przewiduje jedynie obowiązek zapewnienia bezstronnej, opartej na zasadzie równości, terminowej i niedyskryminacyjnej ze względu na koszty procedury administracyjnej lub sądowej, umożliwiającej członkom społeczeństwa, spełniającym wymagania określone w prawie krajowym, o ile takie istnieją, kwestionowanie działań lub zaniechań osób prywatnych lub władz publicznych naruszających postanowienia jej prawa krajowego w dziedzinie środowiska. Z przepisu tego nie wynika więc generalny obowiązek dla sygnatariuszy Konwencji zwalniania z ponoszenia opłat sądowych organizacji pozarządowych w sprawach z zakresu ochrony środowiska.
Odnośnie zarzutów Stowarzyszenia "[...]" dotyczących niezgodności przepisu art. 239 ustawy P.p.s.a. z przepisami Konstytucji RP, a zwłaszcza z art. 74 ust. 4 Konstytucji, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 188 Konstytucji RP orzekanie w sprawie zgodności ustaw z Konstytucją, należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i 198 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI