II OZ 255/17

II OZ 255/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2017-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
II SA/Go 1093/16 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2017-05-10
II OSK 2092/17 - Wyrok NSA z 2018-03-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 184 w zw. z art. 197 § 2, art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1093/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przekazanie po ustawowym terminie sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Go 1093/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] listopada 2016 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że A. Sp. z o.o. w K., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Górzyca z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przekazanie po ustawowym terminie sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przytoczył treść art. 61 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., i wskazał, iż aby sąd mógł wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności strona skarżąca musi wykazać we wniosku okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie można przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (vide: postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09).
Sąd stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. Zdaniem Sądu skarżąca Spółka, poza zarzutami dotyczącymi merytorycznych kwestii zaskarżonej decyzji, których Sąd na tym etapie rozpoznawania sprawy nie bierze pod uwagę, nie uzasadniła przedmiotowego wniosku. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest wykazanie przez stronę przesłanek uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zweryfikowanie tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z nadmiernym uszczerbkiem dla strony skarżącej, musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Natomiast takich danych Spółka nie przedłożyła. Tym samym, Sąd nie mógł zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją. Spółka nie wykazała zatem istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, powołując się jedynie na inne toczące się postępowania w tożsamym przedmiocie.
Sąd podniósł, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Brak uzasadnienia wniosku, sporządzonego (tak jak miało to miejsce
w niniejszej sprawie) przez profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide: postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04).
Sąd stwierdził, że chociaż w art. 61 § 3 p.p.s.a. mowa jest jedynie
o uprawdopodobnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie, nie oznacza to jednak, że samo przekonanie strony skarżącej o szczególnie niekorzystnych konsekwencjach wykonania zaskarżonej decyzji jest wystarczające do tego, aby wniosek został uwzględniony. W konsekwencji bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej Spółki nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, bądź trudne do odwrócenia skutki.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 stycznia 2017 r. wniosła A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż w sprawie nie zachodzi uprawdopodobniona okoliczność, iż wykonanie zaskarżonej decyzji administracyjnej niesie ze sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W oparciu o powyższy zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że przedmiotem niniejszej sprawy jest kara pieniężna orzeczona wobec skarżącej spółki w kwocie 28.700,00 zł. Zdaniem skarżącej kwestią oczywistą jest to, iż istotą tej sprawy jest ustalenie czy kwestionowana należność ma zostać uiszczona, czy też nie. Pełnomocnik stwierdził, że wymaganie od strony skarżącej, aby w toku postępowania sądowoadministracyjnego spełniła de facto swoje świadczenie, które nadal kwestionuje wykorzystując do tego podstawowe środki prawne, jak skarga do sądu administracyjnego, niweczy z zasady ideę całości postępowania. Prowadzi bowiem do wniosku, że na skutek ewentualnego sukcesu procesowego w postępowaniu sądowoadministacyjnym nie tylko strona skarżąca musi odzyskać swojego pieniądze od organu, ale nadto, przez cały czas trwania postępowania sądowoadministacyjnego traci prawo do dysponowania tymi środkami finansowymi, choć kwestia ich zapłaty nadal jest sporna i nierozstrzygnięta prawomocnie. Zdaniem skarżącej jest to tym bardziej istotne w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a., który konstytuuje rygor uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności, a więc wymagany standard jest w tym przypadku znacznie obniżony. Konkludując skarżąca stwierdziła, że sama istota sporu wskazuje, że zachodzi w niej uprawdopodobniona okoliczność, iż wykonanie zaskarżonej decyzji administracyjnej niesie ze sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w tym przepisie.
W art. 61 § 3 p.p.s.a. określono przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Podzielić należy pogląd Sądu pierwszej instancji, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426).
Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294
i n.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art.
61 § 3 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania w skardze, przy czym w ogóle nie uzasadniła powyższego wniosku. Nie wskazała bowiem wprost, w czym miałaby się wyrażać szkoda w jej majątku bądź jakie skutki wykonania decyzji miałyby charakter nieodwracalny. Zauważenia także wymaga, że skarżąca już w dacie wnoszenia skargi do Sądu administracyjnego była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Przypomnieć należy, że to na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. W doktrynie i judykatury ugruntowany jest pogląd, że brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. niepubl. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 22/04; z dnia 30 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 30/04; z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 871/04; z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt OZ 105/04; z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt OZ 214/04, B. Dauter [w] B. Dauter,
B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2005, str.168).
Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko
w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie w tym szkodzie majątkowej można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie brak jest przesłanek pozwalających uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Podniesiona w zażaleniu argumentacja przede wszystkim sprowadza się do oceny legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] utrzymującej
w mocy decyzję Wójta Gminy Górzyca z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], którą wymierzono A. Sp. o.o. w K. karę pieniężną w łącznej wysokości 28.700,00 złotych za przekazanie po ustawowym terminie sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne. Natomiast sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny skargi. W związku z tym zarzuty skarżącej odnoszące się do zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu na rozpoznanie tego wniosku. Przedmiotem postępowania zażaleniowego jest postanowienie Sądu pierwszej instancji o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji. Dlatego w niniejszym postępowaniu zażaleniowym poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostają kwestie związane z oceną legalności zaskarżonej decyzji. Z tych samych względów nie mogą również odnieść zamierzonego skutku okoliczności podnoszone w zażaleniu dotyczące "wymagania" od strony skarżącej, aby w toku postępowania sądowoadministracyjnego spełniła swoje świadczenie, które kwestionuje wnosząc skargę do sądu, czy też braku możliwości swobodnego dysponowania przez skarżącą środkami finansowymi w wysokości równowartości kary pieniężnej
w wysokości 28.700,00 złotych przez cały czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem w istocie również dotyczą legalności decyzji i meritum sprawy.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184
w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
-----------------------
Sygn. akt II OZ 255/17
Sygn. akt II OZ 255/17
i