II OZ 25/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-01-19
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo pomocypostępowanie sądowoadministracyjnekoszty postępowaniaprawo budowlanezażaleniealimentyobowiązek alimentacyjnysytuacja majątkowa

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie uczennicy na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że nie wykazała ona swojej niemożności poniesienia kosztów postępowania.

Uczennica K. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił jej, wskazując na sytuację majątkową i obowiązek alimentacyjny rodziców. K. B. złożyła zażalenie, argumentując niemożność uzyskania dokumentów od rodziców i zamknięcie drogi do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że uczennica nie wykazała swojej całkowitej niemożności poniesienia kosztów postępowania, a obowiązek ten spoczywa również na rodzicach.

Sprawa dotyczyła zażalenia K. B., uczennicy liceum, na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmawiające jej przyznania prawa pomocy w postępowaniu ze skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd I instancji uznał, że sytuacja majątkowa K. B., pozostającej na utrzymaniu rodziców, nie spełnia przesłanek z art. 246 § 1 ppsa, a także wskazał na obowiązek alimentacyjny rodziców wynikający z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. K. B. w zażaleniu podniosła, że zamyka jej się droga do sądu i że nie może przedstawić dokumentów dotyczących stanu rachunku bankowego rodziców bez ich zgody. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu I instancji. Podkreślono, że ciężar udowodnienia niemożności poniesienia kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy. NSA stwierdził, że przedstawione dowody nie wystarczały do przyznania prawa pomocy, a obowiązek ponoszenia kosztów postępowania spoczywa na rodzicach wspólnie z dzieckiem, jeśli dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Wobec niewystarczających dowodów na niemożność poniesienia kosztów, odmowa przyznania prawa pomocy była zasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykaże swojej całkowitej niemożności poniesienia kosztów postępowania, a obowiązek ten może obciążać również rodziców.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar udowodnienia niemożności poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku uczennicy na utrzymaniu rodziców, obowiązek alimentacyjny rodziców może być uwzględniony, a brak wystarczających dowodów na niemożność poniesienia kosztów uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

ppsa art. 246 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Pomocnicze

ppsa art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 197

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.r.o. art. 133 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zasada obowiązku rodziców do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie.

ppsa art. 219

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek udowodnienia niemożności poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie spełnia przesłanek z art. 246 § 1 ppsa. Obowiązek alimentacyjny rodziców może być uwzględniony przy ocenie możliwości ponoszenia kosztów przez dziecko. Niewystarczające dowody przedstawione przez stronę.

Odrzucone argumenty

Argument K. B. o niemożności uzyskania dokumentów od rodziców bez ich zgody. Argument K. B. o zamykaniu jej drogi do sądu.

Godne uwagi sformułowania

nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania obowiązek udowodnienia, że K. B. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, spoczywa na niej rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie

Skład orzekający

Bożena Walentynowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście osób uczących się i ich sytuacji rodzinnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uczennicy na utrzymaniu rodziców; ogólne zasady prawa pomocy mogą być stosowane szerzej, ale konkretne dowody i ocena sytuacji majątkowej są kluczowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z dostępem do wymiaru sprawiedliwości dla osób o ograniczonej zdolności finansowej, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy uczennica może liczyć na pomoc sądu, gdy brakuje jej pieniędzy na koszty postępowania?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 25/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bożena Walentynowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Ol 751/07 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2008-03-18
II OSK 1750/08 - Wyrok NSA z 2009-10-30
II OZ 1240/08 - Postanowienie NSA z 2008-11-27
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt 1, art. 184 w związku z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 751/07 o odmowie przyznania K. B. prawa pomocy w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] maja 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odroczenia usunięcia barakowozu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", postanowieniem z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt. II SA/Ol 751/07, odmówił K. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] maja 2007 r. w przedmiocie odroczenia usunięcia barakowozu. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w jego ocenie sytuacja majątkowa K. B., uczennicy klasy trzeciej liceum ogólnokształcącego, pozostającej na utrzymaniu rodziców, nie pozwala na stwierdzenie, iż zostały wypełnione przesłanki z art. 246 § 1 ppsa, co uniemożliwia przyznanie jej prawa pomocy. Sąd wskazał, że w sprawie niniejszej zastosowanie ma art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Ponadto Sąd podniósł, że K. B. nie złożyła oświadczeń oraz nie przedstawiła wszystkich dokumentów, o których przedstawienie była wzywana pismem z dnia 30 kwietnia 2008 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K. B.. W uzasadnieniu podniosła, że zamyka jej się drogę do sądu, a ponadto, że dokumentów dotyczących np. stanu rachunku bankowego rodziców nie może przedstawić bowiem potrzebna jest zgoda właściciela rachunku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje na podstawie oświadczeń strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2008 r. prawidłowo zobowiązał K. B. do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, a swoje rozstrzygnięcie oparł na tak zgromadzonym materiale dowodowym.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się z dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oceną sytuacji finansowej i możliwości płatniczych uczestniczki postępowania K. B., bowiem przedstawione przez nią dowody nie wystarczają aby stwierdzić, że wypełnione zostały przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa. Ponadto godzi się zauważyć, że obowiązek udowodnienia, iż K. B. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, spoczywa na niej. Jeżeli nie przedstawia ona dokumentów żądanych przez Sąd musi liczyć się z faktem, że Sąd przy wydawaniu orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy oprze się na dokumentach, które znajdują się w aktach sprawy, a te jak to słusznie zauważył Sąd I instancji, nie były wystarczające do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Co się zaś tyczy zastosowania przez Sąd I instancji przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w niniejszej sprawie wskazać należy, że stosownie do art.133 § 1 k.r.o. zasadą jest, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Natomiast w myśl art. 219 ppsa strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wobec powyższego Sąd I instancji w niniejszej sprawie zasadnie uznał, że obowiązek ten ponieść powinni rodzice wspólnie z dzieckiem pozostającym na ich utrzymaniu, zaś wobec niewystarczających dowodów na niemożność poniesienia tych kosztów prawidłowo odmówił K. B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art. 197 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI