II OZ 249/25

II OZ 249/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 578/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-07-09
II OZ 248/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-11
II OZ 1503/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 173 § 2, art. 194 § 1, art. 199, art. 214 § 1, art. 220 § 1 i 3, art. 227 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.K.1, D.K.2, K.P., R.P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 578/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi D.K. oraz K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2024 r., nr 91/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P.; 2. odrzucić zażalenia D.K.2, D.K.1 oraz R.P.
Uzasadnienie
Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie ze skargi D.K.2 oraz K.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 stycznia 2024 r., nr 91/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, zarządzeniem z 5 marca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 352/24, wezwał skarżącą K.P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (k. 6 a.s.) w kwocie 100 (sto) złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, dalej: "rozporządzenie RM").
Zażalenie na powyższe zarządzenie wnieśli D.K.1, D.K.2, K.P., R.P.
W uzasadnieniu podniesiono argumentację odnoszącą się do postępowania w przedmiocie "udzielenia pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych", jak również kwestionującą czynności organu, wskazując na zasadność wniesionej skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie K.P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenia D.K.2, D.K.1 oraz R.P. podlegają odrzuceniu.
Po wpłynięciu środka odwoławczego do zadań sądu I instancji należy zbadanie, czy środek odwoławczy odpowiada wymogom formalnym, a także czy został uiszczony wpis. W razie potrzeby sąd wzywa do usunięcia braków formalnych i uiszczenia wpisu.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Według zaś art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a.
W myśl § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM, wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym – 100 złotych. Natomiast zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Uwzględniając przytoczone przepisy należy stwierdzić, że skarżąca K.P. została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu zaskarżonym zarządzeniem oraz pouczona o rygorze niezastosowania się do wezwania. Również wysokość należnego wpisu została określona prawidłowo.
Należy przy tym wyjaśnić, że zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ewentualne zakończenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób korzystny dla skarżącej. W niniejszej sprawie wniosek taki został złożony, a postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w sprawie sygn. VII SPP/Wa 287/24 zostało prawomocnie zakończone odmową. Z tego względu skarżąca zasadnie została wezwana do uiszczenia wpisu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.
Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. Z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Na podstawie art. 198 p.p.s.a., przepis ten ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Natomiast według art. 227 § 1 p.p.s.a., zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy.
Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2.
Za koniecznością odrzucenia zażalenia nie tylko D.K.1 oraz R.P., ale też skarżącej D.K.2 przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przy czym przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą również wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne (odrzucenie skargi na wypadek nieuiszczenia w terminie opłaty sądowej) dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia, w tym przypadku wyłącznie K.P.
Z tych przyczyn zażalenie złożone przez D.K.2, D.K.1 i R.P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII wzywające K.P. do uiszczenia wpisu od skargi jest niedopuszczalne, ponieważ osoby te nie były adresatami tego zarządzenia.
Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji.