II OZ 245/24

II OZ 245/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2282/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.Ż. i W.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2282/23 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A.Ż. i W.S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2023 r., nr 881/2023 w przedmiocie nakazu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2282/23, odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2024 r. w sprawie ze skargi A.Ż. i W.S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 lipca 2023 r., nr 881/2023 w przedmiocie nakazu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z 20 lutego 2024 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz dokonanie tych czynności. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących wskazał, że termin na złożenie wniosku został przez niego zanotowany w kalendarzu elektronicznym. Najprawdopodobniej na skutek aktualizacji oprogramowania nie nastąpiła synchronizacja wpisu w kalendarzu z telefonem, co pełnomocnik przyznał, że zauważył 15 lutego 2024 r. podczas dodawania innego terminu. Tego dnia zweryfikował wszystkie terminy i zauważył, że nastąpiło uchybienie terminowi na wniesienie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w niniejszej sprawie. O zaistniałej sytuacji poinformował wnioskodawców, którzy potwierdzili wolę wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego wyroku i polecili mu złożenie wniosku, jak na wstępie. W ocenie pełnomocnika niedochowanie terminu stanowiło skutek okoliczności, na które nie miał wpływu, co uzasadnia brak jego winy w uchybieniu terminowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił powyższego wniosku.
W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona we wniosku nie świadczy, że pełnomocnik skarżących uprawdopodobnił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wydanego w sprawie wyroku. Pełnomocnik stron winien tak zorganizować pracę, aby niezależnie od urządzeń, którymi się posługuje dokonywać terminowo czynności procesowych. Ewentualne problemy z aktualizacją urządzenia, czy problemy techniczne z nim związane nie mogą przemawiać za dochowaniem należytej staranności w terminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, gdy stronie lub działającemu w jej imieniu pełnomocnikowi można przypisać jakikolwiek stopień zawinienia.
A.Ż. i W.S., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Żalący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") przez przyjęcie, że nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, co doprowadziło do naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. przez nieprzywrócenie terminu do dokonania czynności, mimo niedokonania jej bez winy strony.
W uzasadnieniu wskazano, że stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest nie do pogodzenia z rozwiązaniami przyjętymi przez ustawodawcę, który systemowo ogranicza odpowiedzialność, jeżeli jej przyczyna tkwi w awarii technicznej (por. art. 11e Prawa energetycznego ograniczający odpowiedzialność operatora systemu, art. 104 i 105 Prawa telekomunikacyjnego ograniczające odpowiedzialność przedsiębiorcy telekomunikacyjnego a także wyłączające ją w przypadku nieprzekroczenia przez łączny czas przerw limitu 36 godzin). Tym samym ustawodawca traktuje wystąpienie awarii technicznej, jako zjawisko nie mogące skutkować przypisaniem podmiotowi najszerszej możliwej odpowiedzialności.
W ocenie żalących nie sposób także zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, że w niniejszej sprawie stronie lub działającemu w jej imieniu pełnomocnikowi można przypisać jakikolwiek stopień zawinienia. Powodem uchybienia terminowi procesowemu była wadliwość w działaniu oprogramowania. Kwestię zawinienia można rozważać zatem jedynie względem dostawcy oprogramowania, co wymagałoby dokonania analizy przez biegłego z zakresu informatyki. Dla osoby korzystającej z oprogramowania, jego awaria jest okolicznością, której nie można usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Stosownie zaś do art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast stosownie do art. 88 p.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że Sąd w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej.
O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18.08.2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy też uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez profesjonalnego pełnomocnika (wyrok SN z 21.02.2002 r., I PKN 903/00, OSNP – wkł. 2002/19/11).
Z przedstawionych we wniosku oraz w zażaleniu okoliczności nie wynika, że skarżący skutecznie uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminowi. Byli oni reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, który jako osoba zaznajomiona z regulacjami dotyczącymi terminów i trybów składania środków zaskarżenia i mająca doświadczenie w tym zakresie, powinien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich czynności procesowych.
O braku winny nie może świadczyć samo twierdzenie, nawet nie uprawdopodobnienie, że "wskutek najprawdopodobniej aktualizacji oprogramowania", a w konsekwencji braku synchronizacji wpisu w kalendarzu z telefonem, uchybienie terminu nastąpiło bez winy profesjonalnego pełnomocnika.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie ma świadomość, jaką winien również mieć profesjonalny pełnomocnik, że z funkcjonowaniem urządzeń elektronicznych wiąże się zagrożenie wystąpienia określonych problemów technicznych, dotyczy to również telefonu, czy samego elektronicznego kalendarza, gdzie – jak sam określa pełnomocnik żalących – działanie "za pomocą współczesnych rozwiązań technologicznych", nieodzownie związanie jest z możliwością wystąpienia ich awarii.
Strona, zarzucając Sądowi brak wskazania na czym konkretnie polegało zawinione działanie lub zaniechanie pełnomocnika ani w jaki sposób mógł dochować wymaganej staranności, powinna mieć na uwadze, że zadaniem Sądu nie jest instruowanie zawodowego pełnomocnika jak należy organizować pracę, by dochowywać terminów procesowych.
Na marginesie należy zaznaczyć, że żalący, powołując się na przepisy Prawa energetycznego i Prawa telekomunikacyjnego, nie wykazali związku prawdopodobnej aktualizacji oprogramowania i wynikającego z niej prawdopodobnego braku synchronizacji wpisu w kalendarzu z hipotezami norm rekonstruowanych na podstawie art. 11e Prawa energetycznego (wprowadzenie przez operatora systemu elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego w zakresie systemu przesyłowego ograniczenia lub dopuszczenie się niedbalstwa przy dokonywaniu oceny zasadności wprowadzenia tych ograniczeń) oraz art. 104 i 105 Prawa telekomunikacyjnego (niewykonanie lub nienależyte wykonanie usługi telekomunikacyjnej oraz przerwa w świadczeniu usługi powszechnej).
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.