II OZ 242/24

II OZ 242/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III OZ 403/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-10
II SA/Gd 394/23 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2023-06-21
III OZ 242/24 - Postanowienie NSA z 2024-06-21
II OZ 617/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-08
III SAB/Gl 196/22 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2023-10-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 par. 1, art. 87 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 22 maja 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 394/23 o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2023 r., nr SKO Gd/3888/22 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL.
Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 21 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę (postanowieniem z 8 listopada 2023 r., sygn. akt II OZ 617/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie od postanowienia o odrzuceniu skargi).
Następnie Sąd I instancji powołał się na treść art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. oraz wskazał, że pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne związane z uchybieniem terminu do usunięcia braków formalnych skargi nie budzą wątpliwości. Sporna jest natomiast ocena, czy na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu spoczywa wina za niedokonanie tych czynności w wymaganym terminie. Sąd wyjaśnił na czym polega przesłanka "braku winy" (por. postanowienia NSA: z 11 sierpnia 2022 r., II GZ 291/22; z 11 maja 2022 r., I OZ 156/22; z 22 kwietnia 2022 r., III FZ 2/22; z 27 maja 2014 r., II GZ 223/14).
Zdaniem Sądu, okoliczności podane przez skarżącego we wniosku z 11 lipca 2023 r. w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi nie stanowią wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. Wskazana we wniosku okoliczność, że PESEL skarżącego jest w aktach sprawy i bazie danych Sądu, gdyż jest to kolejna sprawa sądowa w sprawie zaskarżonej decyzji, nie przemawia za przywróceniem uchybionego terminu. Przy tej ocenie Sąd powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, zgodnie z którą niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.
Nie uzasadniają zatem przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z 11 czerwca 2014 r., I OZ 414/14). W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi poprzez m.in. podanie numeru PESEL skarżącego, który jednak uzupełnił brak fiskalny skargi. Zatem przekonanie skarżącego o tym, że jego numer PESEL znajduje się w aktach sprawy i bazie Sądu, nie może stanowić podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, albowiem skarżący odebrał wezwania, czego nie kwestionuje, uzupełniając brak fiskalny skargi. W ocenie Sądu, takie działanie stanowi niedopatrzenie skarżącego będące brakiem staranności w należytym dbaniu o własne interesy.
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności Sąd uznał, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a., tj. skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący, przyznając, że częściowo uzupełnił braki formalne skargi, co jednak w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie powinno powodować dla niego ujemnych skutków procesowych, dlatego Sąd I instancji powinien przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie nr PESEL.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, które przemawiałyby za uwzględnieniem zawartej w nim argumentacji.
Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, lecz także wykazanie, że powoływana okoliczność stanowiła niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący nie uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu doszło nie z jego winy. W tym zakresie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wskazywana we wniosku argumentacja odnosząca się do własnego przekonania skarżącego o posiadaniu przez Sąd jego nr PESEL nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego. Nie jest to argumentacja, która mogłaby stanowić o zaistnieniu przesłanki do przywrócenia terminu. Tej oceny nie podważono skutecznie w zażaleniu, tym bardziej, że argumentacja wniosku o przywrócenie terminu, jak i zażalenia, wskazuje w istocie na własne przekonanie skarżącego co do tego, że jakoby wobec wezwania Sądu do podania nr PESEL skarżący nie musiał tego numeru podawać w niniejszej sprawie. Jest to bowiem argumentacja, która w okolicznościach niniejszej sprawy nie mieści się w hipotezie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, argumentacja skarżącego nie uprawdopodabnia braku winy skarżącego. Zasadniczo bowiem własne przekonanie skarżącego co do sposobu uzupełnienia braków formalnych skargi, w sytuacji gdy otrzymał stosowne wezwanie z Sądu, potwierdza, że to z winy skarżącego, bo wynikającej z jego subiektywnego przekonania, nie doszło do uzupełnienia wszystkich wymaganych braków formalnych skargi, w tym przez podanie nr PESEL, co przecież nie jest samo w sobie skomplikowaną czynnością procesową, która wymagałaby odpowiednich kwalifikacji zawodowych (wiedzy).
W tych okolicznościach Sąd I instancji niewadliwie powołał się na ww. uchwałę NSA o sygn. akt II GPS 3/22, zgodnie z którą niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.
Poza tym w okolicznościach niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt II OZ 617/23, potwierdził, że skarżący na wezwanie Sądu I instancji nie podał nr PESEL, a tym samym zachodziły podstawy do odrzucenia skargi.
Dlatego skarżący nie może skutecznie domagać się przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, w sytuacji gdy nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.